CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 22 de setembre

Actualitats

Dimècres, 19 de novembre de 2014, 03h00 Politica,Internacional

Un president saxon e luterian per Romania: Klaus Iohannis e lo “trabalh ben fach”


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (3 vòtes)
carregant En cargar


Lo cònsol de Sibiu venç per suspresa lo socialdemocrata Victor Ponta al segond torn de las presidencialas en fasent valer son imatge de bon gestionari. Iohannis pertanh a la comunautat alemanda de Transilvània. Lo nòu president defend la descentralizacion, mas refusa de crear d’autonomias “etnicas”.


Romania a causit un nòu president: Klaus Iohannis, cònsol de Sibiu, luterian en un país de majoritat ortodòxa e membre de la comunautat alemanda de Transilvània. Iohannis (55 ans), del Partit Nacional Liberal, a vencut al segond torn per suspresa lo candidat favorit, lo primièr ministre Victor Ponta (Union Socialdemocrata), per 9 ponches de diferéncia. Iohannis remplaçarà a la carga Traian Băsescu, president dempuèi 2004.
 
Iohannis es lo cònsol de Sibiu, tanben conegut per son nom alemand d’Hermannstadt. E s’atròba qu’aquela ciutat es estada lo centre istoric de la comunautat alemanda transilvana, dicha “saxona”, presenta dins lo territòri dempuèi lo sègle XII, quand lo rei Géza II d’Ongria comencèt de los installar ailà per que li defendèsson la frontièra meridionala de son reialme. La monarquia ongresa lor autregèt l’autonomia administrativa e religiosa, e long dels sègles seguents van ocupar de posicions de privilègi en Transilvània.
 
La populacion saxona baissèt durant l’epòca de Ceaușescu, e encara fòrça mai après la fin del regim comunista, quand una partida significativa de la comunautat emigrèt cap a Alemanha —entre ela, los parents del quite Iohannis—.
 
De fach, actualament a Sibiu nonmàs l’1% de la populacion pertanh a la minoritat alemanda. Aquò empachèt pas qu’Iohannis ganhèsse las eleccions municipalas en l’an 2000, e que foguèsse reelegit en 2004, 2008 e 2012. Sempre amb d’avantatges espectacloses: a pas jamai baissat de dos tèrces dels vòtes, e en 2012 n’obtenguèt lo 78%.
 

Lo “trabalh ben fach” per bandièra
 
Iohannis a fach una campanha centrada sus una idèa fòrça: el es lo candidat del “trabalh ben fach” —es estat lo sieu eslogan electoral—, e lo prètzfach complit dins son Sibiu natal o confirma. Iohannis obtenguèt per Sibiu la capitalitat europèa de la cultura en 2007, renovèt e recuperèt lo centre istoric, impulsèt l’economia de la vila, subretot gràcias al boom toristic.
 
Lo president elegit, ça que la, s’es ocupat pro de soslinhar son ligam incondicional amb lo país: “Qu’impòrta se soi un alemand etnic? Soi romanés. Aicí es la mieuna tèrra, la mieuna pàtria”, çò declarava durant la campanha electorala.
 
Iohannis ditz qu’en Romania, ara, conven d’avançar cap a una descentralizacion e regionalizacion pus aprigondida. Lo novèl president considèra qu’aquò es una aisina per lo melhorament del país en partent de las administracions pus pròchas dels ciutadans —i bota coma exemple son prètzfach a la comuna de Sibiu—. En aquel procès, Iohannis compta de transferir de competéncias e de finançament als govèrns regionals e locals, mas lo programa ditz pas res d’autrejar d’autonomia legislativa als territòris dels pòbles minorizats, contra çò que demandan los partits ongreses de Transilvània. De fach, durant la campanha, Iohannis se mostrèt opausat a “regionalizar amb de critèris etnics”, perque aquò “resolveriá pas cap de problèma e ne creariá d’autres”.
 

Escarta pas la reünificacion amb Moldàvia
 
Los arguments etnics valon pas per “regionalizar”, mas per contra si que son valids per impulsar la “relacion especiala” amb Moldàvia, país amb lo qual Romania manten una “comunautat de lenga, istòria, civilizacion e cultura”, çò ditz lo programa electoral d’Iohannis. Lo nòu president romanés remarca que degun pòt pas forçar Moldàvia a se reünificar amb Romania, mas recòrda que tanpauc degun o poiriá pas empachar se los moldaus o volguèsson. Dementre, l’engatjament de Bucarèst, çò explica lo programa d’Iohannis, es d’impulsar l’intrada de Moldàvia dins l’Union Europèa e de contunhar d’autrejar de passapòrts romaneses a totes los moldaus qu’o desiren.




_____
Aquesta nòva es adaptada del jornal catalan Nationalia amb qui Jornalet a un acòrdi de collaboracion.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

Jornalet en papièr: la seguida

Dijòus passat a Carcassona, la còla de Jornalet anoncièrem l'intencion de tornar publicar una revista en papièr per l'an 2020. Nòstra idèa es de publicar ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 15
  • sol Aush 18
  • sol Bordèu 17
  • sol Briançon 15
  • sol Caors 19
  • sol Carcassona 21
  • sol Clarmont-Ferrand 22
  • sol Confolent 21
  • sol Gap 10
  • sol La Canau 18
  • sol La Gàrdia 26
  • sol Limòtges 14
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 16
  • sol Lo Puèi de Velai 21
  • sol Marselha 21
  • sol Montpelhièr 21
  • sol Naut Aran 19
  • sol Niça 18
  • sol Nimes 21
  • sol Pau 15
  • sol Peireguers 15
  • sol Rodés 17
  • sol Tolon 17
  • sol Tolosa 21
  • sol Valença 22

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”

Jordi Riba president de l’Associacion Culturala Vibrant

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”
giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • © Laurenç Revèst

    De las charrièiras de Genolhac (500 m. d'altitud) al bèlvéser de las Bosedas (1235 m.)

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Laurenç Revèst

    Nimes e preséncia d'occitan

  • © Giròni Frare

    L'occitan per carrièras (concors de prima 2014)

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • Castelar

  • Zep Armentano

    25au Corsa Aran per sa Lengua

  • Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta. © Laurenç Revèst

    Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • La prima en valaa de Tiniá. © Laurenç Revèst

    La prima en Tiniá

  • Sud Tolosan. © Franc Bardòu

    Concors d'estiu 2012: La fotografia de las vacanças

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    Coserans: Sent Líser, Casavèth, Sent Guironç, Saurat...

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • A Gavotina marítima: Recabruna Cab Martin, a vila vielha e o castèl dau sécolo X

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Tornariás sosténer una edicion de Jornalet en papièr en 2020?


62%



29%



10%




Vots 21 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)