CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dissabte, 21 de setembre

Actualitats

Dimars, 31 de març de 2015, 03h00 Reportatge,Politica

Quin serà lo futur d’Aran amb l’independéncia de Catalonha?

Vilaweb TV a fach un documentari en entrevistant las institucions, los partits e las associacions aranesas


Comentaris 6 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (5 vòtes)
carregant En cargar


En seguida de l’aprobacion de la nòva Lei d’Aran, que reconeis al país de cap de Garona lo drech de decidir son avenir, Vilaweb TV ven de publicar un documentari de mai de 18 minutas sus l’avenir d’Aran dins la perspectiva de l’independéncia de Catalonha.
 
Dins lo reportatge vidèo, los confraires del servici d’informacion audiovisuala d’aquel mèdia catalan an parlat amb las institucions, las entitats e los partits araneses, que chifran tanben sus çò que pòt significar per Occitània tota la reconeissença politica d’Aran.
 
 
Convergéncia Democratica Aranesa: “autonomia auançada o estat liure associat damb Catalonha”
 
Convergéncia Democratica Aranesa (CDA), partit sòci del partit catalan Convergéncia Democratica de Catalonha (CDC), govèrna ara las principalas institucions: lo Conselh General d’Aran amb lo sindic Carlos Barrera e la comuna de Vielha amb lo cònsol Àlex Mòga, amb lo sosten del Partit Popular (PP). Per Mòga la causida per Aran es clara: “Aran serà damb Catalonha o non serà”. Totun, la responsa es pas tant evidenta a l’ora de definir quina forma juridica deuriá prene. Pel sindic Barrera, i a doas opcions: “O ua autonomia catalana auançada o un estat liure associat damb Catalonha”. Pasmens, avertís qu’aquel debat es prematur, que cal esperar las eleccions catalanas e los eveniments que se’n deriven. “Cau èster prudents per non crear ni un excès d’expectatives ni frustracions”, çò ditz Barrera.
 
 
Unitat d’Aran: “Era independéncia de Catalonha ei ara ora d’ara politica-ficcion e cau mantier era situacion actuau”
 
L’èx-sindic d’Aran Paco Boya es a l’ora d’ara lo president d’Unitat d’Aran (UA) e senator del movement catalan del Partit dels Socialistas de Catalonha (PSC, afiliat al PSÒE espanhòl), que tenon un pache de coalicion e de representacion. Sa posicion es, d’en primièr, sceptica tocant l’independéncia de Catalonha. “Ei politica-ficcion e non se pòt enganar as ciutadans”, çò ditz Boya. Al delà, defend la situacion actuala d’Aran: dins los encastres catalan e espanhòl e amb de quòtas d’autogovèrn. Boya, atanben, ditz qu’una ipotetica independéncia de Catalonha poiriá aver d’efièches negatius per l’economia d’Aran, basada sustot sul torisme.
 
Aquela afirmacion es combatuda pel sindic Barrera, qu’assegura que, dempuèi qu’existís lo debat sobeiranista en Catalonha, lo torisme provenent d’Espanha a pas quitat d’anar en Aran. Tant Boya coma Barrera son los candidats a sindic per lors partits respectius a las eleccions aranesas, que se debanaràn aqueste mes de mai, en coïncidéncia amb las municipalas.
 
 
Partit Popular d’Aran: “Aran non se separarà ni de Catalonha ni d’Espanha”
 
Lo movement espanhòl del Partit Popular (PP) èra estat tradicionalament un partit fòrt en Aran, mas amb lo temps a perdut de vòtes e a l’ora d’ara a solament un elegit dins la comuna de Vielha, e mai se son vòte es decisiu per desfar d’egalitats de vòtes entre CDA e UA. Lo president del partit es l’istoric Jusèp Calbetó, que foguèt cònsol de Vielha pendent catòrze ans. Net e clar, el es contra l’independéncia de Catalonha, considèra qu’Aran se deu pas separar ni de Catalonha ni d’Espanha. Totun, en cas que Catalonha se declarèsse independenta, assegura qu’Aran saupriá trobar la formula per se manténer dins los dos estats, l’espanhòl e lo catalan.
 
 
Esquèrra Republicana Occitana: “Cap de dobte per demorar en Catalonha”
 
Esquèrra Republicana Occitana (ÈRO) nasquèt en 2008 coma seccion locala d’Esquèrra Republicana de Catalonha (ÈRC) en Aran, amb la volontat de trencar lo bipartidisme entre CDA e UA. E mai s’a pas cap d’elegit, a un ròtle politic e social important e es lo partit amb una vocacion mai clarament occitanista. Hug De la Ròsa, lo secretari de l’organizacion, ditz que dins una alternativa entre demorar amb Catalonha o demorar amb Espanha, i pas cap de dobte que demorariá dins Catalonha, e mai s’ÈRO a pas encara decidit sa posicion, e qu’es quitament un debat que s’es pas pausat en Aran. Segon son vejaire, Aran deuriá èsser un estat liure associat amb Catalonha.
 
 
ANC d’Aran: “Era independéncia de Catalonha serie era melhora situacion entà Aran e dobririe era pòrta ara reconeissença d’Occitània e der occitan”
 
Per l’Assemblada Nacionala Catalana d’Aran (ANC d’Aran), “era independéncia de Catalonha serie era melhora situacion entà Aran e dobririe era pòrta ara reconeissença d’Occitània”, segon çò que ne ditz la coordenaira Mireia Boya dins lo reportatge.
 
Segon Mireia Boya, Catalonha a tractat Aran fòrça melhor qu’o a fach l’estat espanhòl e, en mai d’aquò, li a tornat una bona partida dels dreches istorics del país. “Aran hè partida dera nacion occitana, qu’ei ua nacion sense estat, coma Catalonha, ath madeish nivèu, mès que hè fòrça sègles que decidiguèt de hèr partida dera nacion catalana. Anar-mo’n damb Catalonha ei estrategic entà nosati, pr’amor que mos permet de pensar en ua Occitània qu’un dia pogue tanben caminar tota sola. Pòt semblar ua utopia, mès non i podèm cap renonciar”.
 
 
En regardant Occitània
 
De fach, lo sentiment occitanista, tant en Aran coma dins la rèsta d’Occitània, a crescut dins aquestes darrièrs ans. Per qualques unes, lo poder politic d’Aran, apondut a una Catalonha independenta, pòt èsser un vam important per la creissença e la reafirmacion d’Occitània tota.
 
Dins lo reportatge vidèo, la còla de Vilaweb TV an tanplan parlat amb Gilabèrt Mercadièr, president del Congrès Permanent de la Lenga Occitana (CPLO); amb Felip Carbona, membre de l’Acadèmia Occitana-Consistòri del Gai Saber (AOCGS); amb Gilhèm Latrubesse, conselhièr regional encargat dels afars occitans de Miègjorn-Pirenèus; e amb Joan Salas-Lostau, inspector general de las lengas dichas “regionalas” de França.
 
La còla de Vilaweb TV a tanben anonciat que lèu publicarà un segond reportatge fach en Aran, aqueste còp sus la lenga occitana.
 

 

Quin serà el futur de l'Aran amb la... per vilawebtv



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

31 de març 20.06h

#5 pas obsession, engana sus la realitat. Èra en latin. Qu'ei coma se : Lenga deth dreit èra = castilhan. Faus.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

31 de març 19.28h

#4 Qu'era Querimònia ère redigida en espanhòu ei, evidentament, ua obsession espanholista de Calbetò. Era "u" occitana non ei eth fonema mès perdut en Aran, mès era "z" o era "s" entre vocaus.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

31 de març 18.03h

Se los occitans jos administracion francesa ròtlan pas gaire las r,, són tabèn pro nombroses los occitans jos administracion espanhola que prononcian pas la vocal labializada (ü).

Es sauput que Aran e una nacion , per que parla occitan. Mas un dels araneses entrevistatats (PSOE (?)) justifica la permanénça d'Aran en Espanha, per ço que bel nombre d'araneses parla castellhan. Aquò vol dire que a partir del moment quan los araneses parlaran sonque castelhan, laissaran d'estre araneses. ... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

31 de març 14.06h

#2

Alara que venon far en Val d'Aran, venon assabentar los araneses o se venon far assabentar pels araneses?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

31 de març 09.50h

#1 "aquestes sabents de la lenga venguts de l'Occitània francesa." => Mas justament, son pas de vertadièrs sabents de la lenga.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

31 de març 09.38h

Es un bon reportatge.
Part l'elegit Latrubesse, ròtlan pas gaire las Rs occitanas aquestes sabents de la lenga venguts de l'Occitània francesa.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 13   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

Lo jornalisme fa son trabalh

Lo 15 de mai passat, vesitàvem lo licèu Pierre et Marie Curie de Menton. Voliam far un pichon reportatge amb los liceans de la classa d’occitan per nòstra emission #aranésòc ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 19
  • sol Aush 19
  • sol Bordèu 19
  • sol Briançon 10
  • sol Caors 19
  • sol Carcassona 20
  • sol Clarmont-Ferrand 15
  • sol Confolent 15
  • sol Gap 8
  • sol La Canau 19
  • sol La Gàrdia 17
  • sol Limòtges 18
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 13
  • sol Lo Puèi de Velai 14
  • sol Marselha 20
  • sol Montpelhièr 20
  • sol Naut Aran 16
  • sol Niça 17
  • sol Nimes 19
  • sol Pau 16
  • sol Peireguers 17
  • sol Rodés 19
  • sol Tolon 19
  • sol Tolosa 19
  • sol Valença 15

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”

Jordi Riba president de l’Associacion Culturala Vibrant

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”
giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    Tarba

  • Besièrs. © Melanie Laupies

    Besièrs

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Exposicion temporària sus Robèrt Lafont al CIRDOC (D.R.)

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © CD

    Escòla Calandreta dau Mas. Drap (País Niçard)

  • © Josep Carpintero

    Presentacion dera ANC Val d'Aran en Vielha, 28/12/2013

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • © Jacky Grau

    Manifestacion per l'occitan dins l'ensenhament public. Montpelhièr 16 de febrièr 2013

  • Lo grand passacarrièra de Rodés. Occitan Pride 2013

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • Besièrs. © Melanie Laupies

    Besièrs

  • Uvernada Lou Dalfin 2012. ©  Cristòl Daurore

    Uvernada Lou Dalfin 2012

  • © Miquèu Barís

    Los calandrons d'Auloron qu'an visitat Baiona

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)