CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 22 d'octòbre

Actualitats

Dissabte, 19 de setembre de 2015, 03h00 Libres,Cultura

Viatges en China


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (2 vòtes)
carregant En cargar


Causir tres tèxtes diferents sus un medish tèma pòt balhar quauquarren d’interessant. Estossin traduccions en occitan d’òbras en francés o en ua auta lenga. Exemple dab ua cèrta espiada sus China au temps deus imperialismes europèus.


Originau, aqueth libròt de 110 paginas de Miquèla Cabayé-Ramòs: qu’a un punt comun, lo viatge cap a China au debut deu sègle XXu. L’autora, qui a ja publicat sus las Corbièras on putza las soas originas, a causit d’arrevirar en òc tres tèxtes.
 
Lo permèir de Pierre Loti, nom de pluma deu Comandant Julien Viaud (1850-1923), es la traduccion deu son recit brac (trenta paginas sonque) de la traversada de la Mar Jauna a l’automne de 1900. L’escrivan, ja dus còps academician (Goncourt en 1888 e Acadèmia Francesa en 1891), es enqüèra en servici actiu com capitani de fregata suu cuirassat lo Redoutable. Que se’n va, dab tota las armadas expedicionàrias occidentaus, castigar los chinés après los “55 jorns de Pequin” (o “Beijing” com disen en grafia “pinyin” qui es la grafia “estandard” deu mandarin preus estrangèirs escrivent en alfabet latin). Nosautes tanben qu’am ua grafia normalizada, ben comòda…
 
Aqueth ahar de Pequin, que marca la fin de la Guèrra deus Boxèrs, qu’estó especiaument coneishuda pr’amor deu sièti de las legacions estrangèiras dens la capitala de l’Empèri deu Miei. Tot parièr com, en 1966, ic hadoren los Guardas Roges au parat de la Revolucion Culturau aviada per Mao e la “Banda deus Quate”, evidentament completament ignorada a l’epòca.
 
Que cau díser que, dempuish quauquas annadas, los occidentaus colonialistas avèn gahat quauques talhucs de la “còca” suu litorau chinés, com ua celèbra caricatura de la Bèra Epòca ic muishèva. La memòria longa deus dirigents chinés, de Mao a Xi Jiping, a guardat lo sovenir escosent d’aquera ocupacion e deus “tractats inegaus” impausats per rus, nipons e autes ahamiats. Loti que descriv l’arribada deus grans vaishèths a vapor guerrèirs dens lo Golf de Pechili o Bohai, entre Shandong e Tianjin. Que pintra los còs expedicionaris: austrians, alemands, “cosacs”, la marina anglesa ben solide, los “bersaglieri” de Nàpols dab pluma de hasan suu casco coloniau, e quitament los pichons soldats japonés, “estonants de bona tenguda militara dens los lors unifòrmes a l’europèa”.
 
Lo segond tèxte de M. Cabayé-Ramòs es un omenatge au son granpair Çubran Cabayé qui, eth, èra simple “soldaton” au 6u Regiment deus Caçaires d’Africa, basat en Argeria (Mascara) e mandat tanben en China entà har regnar l’ordre. Lo joene lengadocian avè tienut lo son jornalet de bòrd: Oran, Marselha (“Las polidas marselhesas, urosas de poder ganhar quauques sòus, nos acòstan dens la carrèiras”…), Pòrt Saïd, Jiboti, tempèsta sus l’Ocean Indian (normau: julhet de 1902, qu’es lo monson), Colombo, Singapor “on non podèm pas vistalhar la vila mentre que lo paquebòt hè lo son cargament de carbon”, Saigon dab lo vaishèth immobilizat preu sable dens lo dèlta de Mekong. Puish, qu’es Hong Kong, Shanghai, la Mar Jauna. Lo Çubran que demòra sheis mes en China…
 
La tresau arrevirada en òc es tirada d’un passatge deu roman de l’escocés Oswald Wynd (1913-1998), The Ginger Tree. Ua joena escocesa en 1903 s’embarca per anar trobar lo son fiançat, un oficièr britanic en pòst a Pequin. N’es pas evidentament lo medish mitan que lo deu simple soldat lengadocian o deu pair de Ramuntcho. De la Mar Roja dinc a Shandong, en passar per Shanghai e las soas concessions internacionaus (Reiaume Unit, Estats-Units, França e autas), la futura maridada que parla de la vita a bòrd, deus sons rescontres dab foncionaris de l’Indian Service o dab missionaris e balha quauques jutjaments estonants sus tota aquera societat. Aquera assemblada de tres tèxtes diferents a perpaus de la mesma “Bèra” Epòca  e deus medishes orizonts a un costat sedusent e planvienut.
 
 
 
 
Joan Jacme Fénié
 
 
 


Cap a China, lo temps d’ua traversada, tèxtes de P. Loti, C. Cabayé e O. Wynd, tradusits per M. Cabayé-Ramòs, Éditions des Regionalismes, 2015



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 10
  • sol Aush 10
  • sol Bordèu 10
  • sol Briançon 14
  • sol Caors 8
  • sol Carcassona 12
  • sol Clarmont-Ferrand 9
  • sol Confolent 11
  • sol Gap 11
  • sol La Canau 10
  • sol La Gàrdia 22
  • sol Limòtges 9
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18
  • sol Lo Puèi de Velai 10
  • sol Marselha 19
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 10
  • sol Niça 21
  • sol Nimes 15
  • sol Pau 11
  • sol Peireguers 9
  • sol Rodés 10
  • sol Tolon 9
  • sol Tolosa 11
  • sol Valença 12

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Laurenç Revèst

    Besièrs, preséncia d'occitan en ciutat e CIRDOC

  • © Laurenç Revèst

    Via de Buelh a Pèunas a Valberg fins a Sant Laugier

  • Canejan. Pòrta vielha. © Xavi Gutiérrez Riu

    Val de Toran (Aran)

  • © Laurenç Revèst

    Besièrs, preséncia d'occitan en ciutat e CIRDOC

  • © Franc Bardòu

    Darrièr refugi abans l’envòl (1206-2016)

  • Petugon de La Boal

    Conferéncia e dedicaça de l'artista Richard Cairaschi au Musèu municipau deis Arts e Tradicions populàrias de Grimaud (Mauras)

  • © Laurenç Revèst

    Vista de Nimes, lengadociana per l'istòria, provençala per lo dialècte

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © Laurenç Revèst

    Vista de Gavotina (est Velai) e d'Auvèrnhe (Vivarés, Gevaudan)

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • © Laurenç Revèst

    Dau castèu de Grimaud

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • Los Arcs (Draguinhanenc): lei carrièras e la torre dau quartier dau Paratge d'ivèrn. © Catarin Seguran

    Los Arcs (Draguinhanenc)

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


5%



5%



90%



0%




Vots 105 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)