CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dissabte, 20 de julhet

Actualitats

Dissabte, 26 de setembre de 2015, 03h00 Societat,Politica,Istòria

Gasconha > Lanas e Labrit > Baish Ador

Baiona: 30 ans del crime de l’Ostalariá Monbar

Foguèt l’atemptat mai sagnós dels GAL


Comentaris 9 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (2 vòtes)
carregant En cargar


Lo 25 de setembre de 1985 de ser, fa exactament 30 ans, la vila de Baiona (Bas Ador / Baish Ador) visquèt un dels episòdis mai negres dels GAL, un grop armat parapolicièr e paramilitar esponsorizat per l’aparelh de l’estat espanhòl. Quatre refugiats politics bascos moriguèron fusilhats dins lo bar de l’Ostalariá Monbar, a la Carrièra Pannecau.
 
Aquel jorn, lo refugiat politic basco Agustín Irazustabarrena Urruzola celebrava que l’estat francés veniá de li renovelar per dètz ans de mai son estatut de refugiat. O volguèt festejar en sopant amb qualques amics dins la vila gascona, e se rescontrèron per far l’aperitiu al bar de l’Ostalariá Monbar. A l’entorn de 21h45 dos òmes armats intrèron dins lo bar e, plaçats estrategicament per n’empedir la sortida, fusilhèron los quatre refugiats bascos. Agustín Irazustabarrena, José María Etxaniz e Ignacio Asteazunzarra moriguèron sus plaça del temps que José Sabino Etxaide moriguèt quand èra menat d’urgéncia a l’espital. Un autre client del bar, Jean Iriart, foguèt ferit.
 
 
Dos mercenaris del mitan marselhés
 
Los assassins fugiguèron a pè e lancèron las armas dins lo riu de Nive, ont foguèron recuperadas l’endeman per la polícia. Pendent lor fugida foguèron arrestats per la políca francesa sul Pont del Sant Esperit. Se tractava de dos mercenaris del mitan marselhés: Lucien Mattei, de 41 ans, condemnat anteriorament a 20 ans de preson per trafec d’armas, e Pierre Frugoli, de 22 ans, qu’èra estat indultat pel president de la Republica Francesa a l’ocasion de la fèsta del 14 de julhet. La Cort de Pau (Bearn) los jutgèt en decembre de 1987 e foguèron condemnats a perpetuitat.
 
Frugoli reconeguèt davant la polícia francesa que foguèt estat contractat per José Amedo, un èx-policièr espanhòl, membre destacat dels GAL, detengut e condemnat per aver participat a la guèrra bruta del govèrn espanhòl contra ÈTA. Segon Frugoli, recebèt dos milions de pessetas (aperaquí 12 000 èuros) per cada refugiat mòrt. Lo jorn precedent, los dos mercenaris marselheses se serián lotjats amb Amedo a l’Ostalariá Orli de Sant Sebastian (Bascoat).
 
Aquel atemptat provoquèt de protèstas per tot lo Bascoat, mai que mai en Guipuscoa, que visquèt quitament una jornada de cauma generala e divèrsas mobilizacions. Los mòrts foguèron menats e enterrats dins lors vilas de naissença respectivas. Las funeralhas de totes quatre foguèron fòrça concorregudas mas se passèron jos un contraròtle policièr sarrat.
 
 
Los GAL, de terrorisme d’estat
 
Los Grops Antiterroristas de Liberacion (GAL) foguèron de grops armats parapolicièrs e paramilitars que practiquèron çò que se coneis coma “guèrra bruta” o “terrorisme d’estat” en Espanha, entre 1983 e 1987, amb la collaboracion de nauts foncionaris del Ministèri de l’Interior espanhòl, alavetz dirigit pel PSÒE del president Felipe González.
 
Foguèron responsables de la mòrt de 27 personas e d’un malhum de corrupcion generalizada basada suls fonzes reservats del Ministèri de l’Interior. Lors accions criminalas se dirigiguèron contra l’organizacion armada ÈTA, e tanben contra de militants de l’esquèrra independentista basca o contra d’activistas ecologistas.
 
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

3 d'octòbre 10.32h

Tots els crims s'han de pagar, aquest també.
"Tàrrega".


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

29 de setembre 20.44h

Los gal e l'eta anavon a trets. Un mal temps aquel per la nova democràcia. Lo que sabia pas és que contractassen a la mafia de Marselha per far sos assassinats. La cia tamben contractà a la màfia per assassinar a Marilyn Monroe, Martin Luter King, John F. Kenndey, Robert Kennedy,......d'aquesta manera se los trobavon deien que havian estat los de la màfia e pas eles.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 12.25h

4 Per supausat qu'òc, ieu me referissiá a qu'es culturalament tan gascona coma basca. Mas eles decidiràn çò qué vòlon èsser. 4 Noski baietz, nik kulturalki esan nahi nuen. Baina, haiek esango dute zer nahi duten.
3 Baiona es tan gascona coma basca en cultura es un hèt indiscutible. E per cèrts gascons significa 'vascones romanizats'. Totes los gascons parlèretz basc abans vos sètz pas avisats jamai de l'influéncia del basc en lo gascon, fòrça mai influéncia qu'en lo castelhan? ... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 01.59h

#5 Quin rapòrt amb la discussion?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 21.59h

#3 « Dins la clòsca… tot i es possible. E legitim : cadun a drech a sei fantasmas. »

Robèrt Lafon dins « Nani Monsur », Vent Terral, 1979 al capítol « La patria dins la clòsca »


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 21.12h

#2 #3 Quan serà lo moment, los baionés qu'ac diseràn eths. Aquò n'a pas arren a véser dab la navèra. Garaia izango denean, baionarrek esango dute. Hau berria ez dela


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 13.56h

#2 Baiona qu'es occitana, non pas basca. Qu'es un hèit lingüistic incontestable. Ací Gasconha! Ací Occitània!


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 12.37h

Baiona es tan gascona coma basca, es ja ora qu'o reconescam tant los independentistas occitans coma lo basc navarros. Doncas, ``la vila gascona E basca´´. Defendrai jamai a ETA, mas la ``accion´´ dels GAL me sembla tanben lamentable. S'ETA aucissiá fòrça çò qu'auriá d'aver fach el P$ÒE es se sèire a negociar e pas montar d'autra banda per aucir a de membras d'ETA e HB qu'alimentava qu'ETA auciguèsse mai. E que per la nòrma de tres d'aqueste govèrn de la P$ÒE, quauquarrés auri... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 04.36h

tornem en arrier, vint tres ans abans, en França, a la fin de la guerra d'Argeria, onte senhorejava lo terrorisme dau FLN, après lo prononciamento (putsch), nasquèt un contra terrorisma aqueue de l'OAS e tot d'una lo govèrn e son ministre de l'interior Pasqua que ven de morir montèron un terrorisma d'estat que foguèt diablament eficaç, en aguent engatjat totei lei mafia, totei lei nèrvis que segurs de l'impunitat, torturèron, assassinèron en Argeria e en França , e ansin-ta metèr... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

Una data negra

Es lo 14 de julhet e los franceses festejan lor fèsta nacionala.  De fach, gaireben totes los païses del Mond festejan un jorn nacional. E mai la majoritat sián pas de nacions mas ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

giny

Vidèos

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Laurenç Revèst

    Castelar

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • © Laurenç Revèst

    Ua comua de la valaia dai Palhons: L'Escarea, gents de cadea

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    Coserans: Sent Líser, Casavèth, Sent Guironç, Saurat...

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • Petugon de La Boal

    Conferéncia e dedicaça de l'artista Richard Cairaschi au Musèu municipau deis Arts e Tradicions populàrias de Grimaud (Mauras)

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • Exposicion temporària sus Robèrt Lafont al CIRDOC (D.R.)

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Carnaval de Limós. © Franc Bardòu

    Carnaval de Limós 2013

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • Era còlha dera ADÒC ath trabalh

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • © Franc Bardòu

    Darrièr refugi abans l’envòl (1206-2016)

  • © Conselh Generau d'Aran

    Lo Torn de França 2016 en Aran

  • Val d'Aran, cap de Gasconha

  • La Primada de Montsegur 2013. © Bruno Sapena

    La Primada de Montsegur 2013

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Per tu, lo 14 de julhet...


26%



29%



45%



1%




Vots 146 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)