CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 19 de setembre

Actualitats

Dissabte, 26 de setembre de 2015, 03h00 Societat,Politica,Istòria

Gasconha > Lanas e Labrit > Baish Ador

Baiona: 30 ans del crime de l’Ostalariá Monbar

Foguèt l’atemptat mai sagnós dels GAL


Comentaris 9 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (2 vòtes)
carregant En cargar


Lo 25 de setembre de 1985 de ser, fa exactament 30 ans, la vila de Baiona (Bas Ador / Baish Ador) visquèt un dels episòdis mai negres dels GAL, un grop armat parapolicièr e paramilitar esponsorizat per l’aparelh de l’estat espanhòl. Quatre refugiats politics bascos moriguèron fusilhats dins lo bar de l’Ostalariá Monbar, a la Carrièra Pannecau.
 
Aquel jorn, lo refugiat politic basco Agustín Irazustabarrena Urruzola celebrava que l’estat francés veniá de li renovelar per dètz ans de mai son estatut de refugiat. O volguèt festejar en sopant amb qualques amics dins la vila gascona, e se rescontrèron per far l’aperitiu al bar de l’Ostalariá Monbar. A l’entorn de 21h45 dos òmes armats intrèron dins lo bar e, plaçats estrategicament per n’empedir la sortida, fusilhèron los quatre refugiats bascos. Agustín Irazustabarrena, José María Etxaniz e Ignacio Asteazunzarra moriguèron sus plaça del temps que José Sabino Etxaide moriguèt quand èra menat d’urgéncia a l’espital. Un autre client del bar, Jean Iriart, foguèt ferit.
 
 
Dos mercenaris del mitan marselhés
 
Los assassins fugiguèron a pè e lancèron las armas dins lo riu de Nive, ont foguèron recuperadas l’endeman per la polícia. Pendent lor fugida foguèron arrestats per la políca francesa sul Pont del Sant Esperit. Se tractava de dos mercenaris del mitan marselhés: Lucien Mattei, de 41 ans, condemnat anteriorament a 20 ans de preson per trafec d’armas, e Pierre Frugoli, de 22 ans, qu’èra estat indultat pel president de la Republica Francesa a l’ocasion de la fèsta del 14 de julhet. La Cort de Pau (Bearn) los jutgèt en decembre de 1987 e foguèron condemnats a perpetuitat.
 
Frugoli reconeguèt davant la polícia francesa que foguèt estat contractat per José Amedo, un èx-policièr espanhòl, membre destacat dels GAL, detengut e condemnat per aver participat a la guèrra bruta del govèrn espanhòl contra ÈTA. Segon Frugoli, recebèt dos milions de pessetas (aperaquí 12 000 èuros) per cada refugiat mòrt. Lo jorn precedent, los dos mercenaris marselheses se serián lotjats amb Amedo a l’Ostalariá Orli de Sant Sebastian (Bascoat).
 
Aquel atemptat provoquèt de protèstas per tot lo Bascoat, mai que mai en Guipuscoa, que visquèt quitament una jornada de cauma generala e divèrsas mobilizacions. Los mòrts foguèron menats e enterrats dins lors vilas de naissença respectivas. Las funeralhas de totes quatre foguèron fòrça concorregudas mas se passèron jos un contraròtle policièr sarrat.
 
 
Los GAL, de terrorisme d’estat
 
Los Grops Antiterroristas de Liberacion (GAL) foguèron de grops armats parapolicièrs e paramilitars que practiquèron çò que se coneis coma “guèrra bruta” o “terrorisme d’estat” en Espanha, entre 1983 e 1987, amb la collaboracion de nauts foncionaris del Ministèri de l’Interior espanhòl, alavetz dirigit pel PSÒE del president Felipe González.
 
Foguèron responsables de la mòrt de 27 personas e d’un malhum de corrupcion generalizada basada suls fonzes reservats del Ministèri de l’Interior. Lors accions criminalas se dirigiguèron contra l’organizacion armada ÈTA, e tanben contra de militants de l’esquèrra independentista basca o contra d’activistas ecologistas.
 
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

3 d'octòbre 10.32h

Tots els crims s'han de pagar, aquest també.
"Tàrrega".


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

29 de setembre 20.44h

Los gal e l'eta anavon a trets. Un mal temps aquel per la nova democràcia. Lo que sabia pas és que contractassen a la mafia de Marselha per far sos assassinats. La cia tamben contractà a la màfia per assassinar a Marilyn Monroe, Martin Luter King, John F. Kenndey, Robert Kennedy,......d'aquesta manera se los trobavon deien que havian estat los de la màfia e pas eles.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 12.25h

4 Per supausat qu'òc, ieu me referissiá a qu'es culturalament tan gascona coma basca. Mas eles decidiràn çò qué vòlon èsser. 4 Noski baietz, nik kulturalki esan nahi nuen. Baina, haiek esango dute zer nahi duten.
3 Baiona es tan gascona coma basca en cultura es un hèt indiscutible. E per cèrts gascons significa 'vascones romanizats'. Totes los gascons parlèretz basc abans vos sètz pas avisats jamai de l'influéncia del basc en lo gascon, fòrça mai influéncia qu'en lo castelhan? ... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

27 de setembre 01.59h

#5 Quin rapòrt amb la discussion?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 21.59h

#3 « Dins la clòsca… tot i es possible. E legitim : cadun a drech a sei fantasmas. »

Robèrt Lafon dins « Nani Monsur », Vent Terral, 1979 al capítol « La patria dins la clòsca »


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 21.12h

#2 #3 Quan serà lo moment, los baionés qu'ac diseràn eths. Aquò n'a pas arren a véser dab la navèra. Garaia izango denean, baionarrek esango dute. Hau berria ez dela


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 13.56h

#2 Baiona qu'es occitana, non pas basca. Qu'es un hèit lingüistic incontestable. Ací Gasconha! Ací Occitània!


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 12.37h

Baiona es tan gascona coma basca, es ja ora qu'o reconescam tant los independentistas occitans coma lo basc navarros. Doncas, ``la vila gascona E basca´´. Defendrai jamai a ETA, mas la ``accion´´ dels GAL me sembla tanben lamentable. S'ETA aucissiá fòrça çò qu'auriá d'aver fach el P$ÒE es se sèire a negociar e pas montar d'autra banda per aucir a de membras d'ETA e HB qu'alimentava qu'ETA auciguèsse mai. E que per la nòrma de tres d'aqueste govèrn de la P$ÒE, quauquarrés auri... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

26 de setembre 04.36h

tornem en arrier, vint tres ans abans, en França, a la fin de la guerra d'Argeria, onte senhorejava lo terrorisme dau FLN, après lo prononciamento (putsch), nasquèt un contra terrorisma aqueue de l'OAS e tot d'una lo govèrn e son ministre de l'interior Pasqua que ven de morir montèron un terrorisma d'estat que foguèt diablament eficaç, en aguent engatjat totei lei mafia, totei lei nèrvis que segurs de l'impunitat, torturèron, assassinèron en Argeria e en França , e ansin-ta metèr... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Editorial

Lo jornalisme fa son trabalh

Lo 15 de mai passat, vesitàvem lo licèu Pierre et Marie Curie de Menton. Voliam far un pichon reportatge amb los liceans de la classa d’occitan per nòstra emission #aranésòc ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 26
  • sol Aush 26
  • sol Bordèu 24
  • sol Briançon 17
  • sol Caors 25
  • sol Carcassona 25
  • sol Clarmont-Ferrand 20
  • sol Confolent 20
  • sol Gap 16
  • sol La Canau 24
  • sol La Gàrdia 29
  • sol Limòtges 23
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 20
  • sol Lo Puèi de Velai 18
  • sol Marselha 26
  • sol Montpelhièr 26
  • sol Naut Aran 24
  • sol Niça 25
  • sol Nimes 26
  • sol Pau 23
  • sol Peireguers 25
  • sol Rodés 26
  • sol Tolon 23
  • sol Tolosa 25
  • sol Valença 21

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”

Jordi Riba president de l’Associacion Culturala Vibrant

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”
giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Carnaval e fèsta per l'anniversari de la naissença de Jausep Garibaldi a Niça

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Laurenç Revèst

    Per las carrièiras de Someire, lo pont cobèrt per la ciutat vidorlenca

  • Decoracion dau moble amb una montanha alpina d’Occitània e son chalet d’esquilh fach per ièu, tot aquo dins la nèu...! © Quentin Willaume

    Concors de Nadal de Jornalet: Cossí se passan las Calendas en cò vòstre?

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Fèsta dal Dalfin al Borg. © Cristòu Daurore

    Fèsta dal Dalfin al Borg Sant Dalmatz

  • Era còlha dera ADÒC ath trabalh

  • Hug de la Rosa

    Manifestacion "Er aranés, era nòsta identitat". Vielha 24 de març 2018

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • © Laurenç Revèst

    Val de la Tiniá

  • ©  LR

    Mostier e òrts de Cimiés, antica ciutat de Cemenelum, actualament quartier de Niça

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    Baish Ador

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • Irissa: prumèra edicion dera corsa populara de BTT

  • © Laurenç Revèst

    Besièrs, preséncia d'occitan en ciutat e CIRDOC

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)