CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dissabte, 19 d'octòbre

Actualitats

Dissabte, 28 de novembre de 2015, 03h00 Libres,Cultura

En memòria de Camelat

Un esclairatge personau d’Andrieu Dupuy sus l’òbra de l’escrivan Miquèu de Camelat


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargar


JJF





Etiquetas
camelat, dupuy, fénié

Los gascons, los bigordans mei que mei, e ben segur tots los qui s’interèssan a l’interminabla arrenavida occitana entamiada dempuish lo sègle XIXu, coneishen probablament l’òbra de “Miquèu de Camelat”, com e disen a la mòda deu piemont pirenenc.
 
Miquèu Camelat (1871-1962) qu’estó l’amic e lo companh de tribalh de Simin Palay dens la defensa e la promocion de la lenga d’òc en generau e deu gascon en particular, capvath l’Escòla Gaston Fèbus fondada en 1896. L’infatigable Andrieu Dupuy, vadut en Lomanha en 1928, passionat per la civilizacion occitana dempuish qu’èra dròlle, ven de publicar un navèth libròt suu “mèste d’Arrens en Lavedan”. Qu’es un testimoniatge sus las soas conversacions, de 1953 dinc a 1962, dab l’escrivan, modèst especièr d’un vilatjòt bigordan de la montanha que quitèt sonque per s’anar morir en çò de la soa hilha, a Tarba.
 
Dupuy, a maugrat deu vielhèr, n’a pas jamei abandonat lo son prètzhèit començat tanlèu la soa joenessa: “restituir, com ic volèn Camelat o lo son amic Andrieu Pic (1910-1958), la civilizacion d’òc dens los sons drets, tan suu plan culturau que dens tots los autes domenis deu saber dont l’estat colonizaire a tirat profèit en cambiant solament l’etiqueta identitària” (pagina 112). Lo son obratge torna donc sus l’òbra deu qui, sus las tralhas de Frederic Mistral, coneishó en permèir lo succès dab la soa Belina (1899), la replica gascona de la Mirèlha (1859) deu mèste de Malhana. Arron, lo libe torna sus las publicacions deu montanhòu bigordan: Eth piu-piu dera mia hlaguta (1895), Morta e viva (1920), L’espiga aus dits (1934), Vita vitanta (1937) e hòrt d’autas! Shens oblidar la soa experiéncia dens la premsa: La Votz de la tèrra (1910-1914), ua publicacion entièrament en òc pr’amor que considerava “tròp franchimanda” la linha lavetz seguida per la revista Reclams de Bearn e Gasconha. Enfin —paginas lhèu las mei interessantas— lo libe deu “lomanhòu de Lavit” (Dupuy qu’i es tostemps hòrt estacat) balha quauquas claus sus l’univèrs literari de Camelat, sus sa plaça dens los movements de pensada espiats dab passion e sovent clarvedença: lo Felibritge d’un costat, ensacat tròp sovent dens l’admiracion boca badanta de Mistral, l’occitanisme neishent dab Antonin Perbòsc (1861-1944) puish dab lo Doctor Ismaèl Girard (1895-1973), o l’exemple de Catalonha (Camelat qu’i hadó en 1911 un viatge que’u marquè hòrtament).
 
 
 
 
Joan Jacme Fénié
 
 
 


DUPUY, A., 2015, Michel Camelat, entretiens et confidences. A. Dupuy (6, arrua deu Milieu, 09120 Rieus de Pelapòrt), 127 paginas, 15 èuros 
 
 

fffff   fffff
  Un valent precursor
 
Andrieu Dupuy que s’es sovent muishat precursor. Que comença de’s har conéisher dens las annadas 1966-68. Qu’es lavetz lo debut de la renavida de la question occitana. Que fonda, eth, lo païsan autodidacte, ua pichona maison d’edicion, Lo Libre Occitan. Lavetz, en aqueth temps, n’i a pas l’ordinator, ni l’escanèr, ni tanpauc la fotocopiadera! Que publica los Contes de Gasconha de Joan-Francés Bladèr, l’estranh Libre de Catòia deu roergàs Joan Bodon, o Novè Granet deu marselhés Victor Gelú. Que calè gausar! E lo nòste lomanhòu qu’i dèisha pro de plumas… En 1972, installat per longas annadas en Lengadòc en tot guardar au còr sa Lomanha tant aimada, que contunha en publicar la soa Petite encyclopédie occitane, obratge de vulgarizacion majament necessari, dab qualitats e defauts solide. Arron que son los tres volums de son Istòria cronologica de la civilizacion occitana, en mei de totas las abondantas publicacions sus Lomanha.
 
Ahamiat de coneishença, de descobèrtas, d’anecdòtas, Andrieu Dupuy —per modèst e en un sens marginau que sii— a comptat dens l’asprut caminament de la lenga occitana, la “Longa Marcha” dont parlava lo cantaire Martí dens las annadas 1970. Dab lo son biaish, shens briga de sostens, shens institucions oficiaus que demandan quilos de papèrs e montanhas de justificacions per autrejar subvencions magrinòtas, qu’a sabut transméter e vulgarizar dens lo bon sens deu tèrme. Qu’es lo mei important. Que s’ei sabut hicar a la portada deu mei gran nombre e atau qu’a plenhat un gran vueit.
 
E ne cau pas tostemps remembrà’s que la part màger deus occitans son d’ua pregonda ignorància de la lor pròpia istòria, de la lor pròpia cultura? Que cau arremerciar lo petit lomanhòu de Lavit, adara installat, au cap de la soa rega, dens lo parçan ariegés deus “Petits Pirenèus”, pròche Plantaurèl. Qu’a hèit aunor aus nòstes eretatges.
 
 
 
 
J.J. F.
 
 

A. Dupuy qu’a contat un chic la soa vita dens Un homme et son pays, le paysan se fait historien, 2007, 570 paginas.
 
     



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES

Editorial

Que pas res nos arrèste

“Òu, Union Europèa, calma-te. Torni dire: s’ensajas de qualificar nòstra operacion d’invasion, nòstre prètzfach es simple. Dobrirem las pòrtas ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13
  • sol Aush 13
  • sol Bordèu 14
  • sol Briançon 11
  • sol Caors 12
  • sol Carcassona 13
  • sol Clarmont-Ferrand 12
  • sol Confolent 14
  • sol Gap 8
  • sol La Canau 14
  • sol La Gàrdia 12
  • sol Limòtges 12
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 15
  • sol Lo Puèi de Velai 13
  • sol Marselha 19
  • sol Montpelhièr 18
  • sol Naut Aran 11
  • sol Niça 16
  • sol Nimes 19
  • sol Pau 14
  • sol Peireguers 13
  • sol Rodés 13
  • sol Tolon 14
  • sol Tolosa 13
  • sol Valença 15

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • Ferriòl Macip

    Manifestacion Anem Òc! per la lenga occitana. Montpelhièr 24 d'octòbre de 2015

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Laurenç Revèst

    Montpelhièr: inauguracion de la granda exposicion patrimoniala "Max Roquèta, la libertat de l'imaginari"

  • Gavotina maritima - Sant Anhe, vilatge sus una pena. © Laurenç Revest

    Gavotina maritima - Sant Anhe

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • © Adriana Díaz

    Canas 2019

  • Bersorèlh : quartiers e maions ai noms occitans

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • La Primada de Montsegur, 17 de març 2012

    Primada de Montsegur, 17 de de març 2012

  • Flor. © Laurenç Revèst

    Remembres de Vaquí, emission en la Vau Clusa, novembre de 2005

  • Lo grand passacarrièra de Rodés. Occitan Pride 2013

  • Castelar

  • © Laurenç Revèst

    De las charrièiras de Genolhac (500 m. d'altitud) al bèlvéser de las Bosedas (1235 m.)

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Laurenç Revèst

    Via de Buelh a Pèunas a Valberg fins a Sant Laugier

  • © Laurenç Revèst

    Ua comua de la valaia dai Palhons: L'Escarea, gents de cadea

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)