CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 20 d'octòbre

Actualitats

Dissabte, 20 de febrièr de 2016, 03h00 Libres,Istòria,Cultura

Lo creator de la fantasiá eroïca


Comentaris 9 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (12 vòtes)
carregant En cargar


Robert E. Howard





Etiquetas
andreu, howard, literatura eroica

Ongan es lo 110n anniversari de la naissença de Robert E. Howard, un escrivan estatsunitenc (1906-1936) que desvolopèt lo genre de la fantasiá eroïca als Estats Units fins a la siá transformacion en un afar de massas, coma es conegut aquel genre a l’ora d’ara.
 
Howard es plan conegut per de milions d’afogats sus tota la planeta (es considerat lo creator del genre de la fantasiá amb J.R.R. Tolkien). E mai se plusors doctors de literatura encara considèran aquel genre coma un genre mendre (tanben o es estat pendent fòrça annadas lo genre policièr e uèi benlèu i a pauc de mond que contèstan sa qualitat literària), la majoritat del mond literari actual reconeisson qu’Howard foguèt un dels dos creators principals del genre de la fantasiá de uèi.
 
Robert Ervin Howard escriguèt pas dirèctament de romans. Sas istòrias foguèron escrichas dins de revistas per joves  d’una qualitat que, a l’epòca, foguèron consideradas coma plan marridas. Èran las revistas de pulp, una pasta de fusta qu’amb ela se fasiá lo papièr d’aquelas revistas e qu’ara en anglés aquel mot a tanben un sens pejoratiu —vòl dire pastós o sensacionalista—.
 
La vida d’Howard foguèt corta e mai d’un critic literaris l’an volgut criticar —e qualques unes encara ensajan uèi de lo criticar— a causa del luòc ont èran publicadas, mai que mai la revista pulp Weird Tales, e pr’amor de la quita narracion  qu’arribariá pas doncas a de nivèls acceptables de qualitat literària. Totun, e sens qu’aquò crèe un precedent, de milions de legeires occitans e d’endacòm mai, qu’an mai de quaranta ans, se remembran amb emocion de las istòrias d’un dels sieus personatges mai grands, Conan lo Barbar. Sonque pr’amor d’aquò es ja lausable.
 
En mai d’aquò, uèi, divèrsas universitats europèas confirman que foguèt lo creator del genre de la fantasiá a l’encòp amb Tolkien. E qu’aquel genre es benlèu un dels mai venduts en de païses coma Occitània, Catalonha e endacòm mai. Aquò es tanben meritòri.
 
 
Una vida un pauc fosca
 
Robert E. Howard nasquèt en 1906 dins lo petit vilatge de Cross Plains, en Tèxas. Amator de bòxa e enfant unic, aguèt una relacion un pauc associala amb los vesins e acabèt sa vida dins sos 30 ans en tot se suicidar quand saupèt que sa maire, en còma, recuperariá pas jamai pus la consciéncia.
 
Aviá solament 9 ans quand comencèt d’escriure; fòrça istòrias èran suls vikings, los arabis, las batalhas e los masèls. Amb l’industrializacion qu’arribèt amb la descobèrta del petròli en Cross Plains, comendèt d’odiar l’edat contemporanèa e de crear de monds ancians ont la vida èra, per Howard, plan melhora que la vida reala.
 
Dins sos 18 ans mandèt una istòria apelada Lança e fanga a la revista Weird Tales e recebèt 16 dolars. Aquela foguèt la primièra d’una seguida innombrabla d’istòrias qu’Howard las mandèt a aquela revista, que lo deviá consagrar coma un dels escrivans mai prolifics de l’epòca dins aquel genre.
 
A solament vint ans, ja èra un collaborador regular d’aquela revista e en aquel temps comencèt d’escriure Lo règne de las ombras, un dels trabalhs mai importants de sa trajectòria literària. Pauc après creèt un dels sieus personatges mai coneguts, Kull, un rei ancian que luchava contra los barbars pictes e que foguèt un precedent de sa creacion màger: Conan lo Barbar.
 
En 1930 comencèt doas fasas de son òbra, una primièra fasa celtica, pr’amor qu’aprenguèt un pauc de gaelic e que se sentiguèt fièr d’aver d’ancessors irlandeses dins una epòca qu’èsser apelat irlandés èra un insulte, e una segonda fasa quand intrèt dins lo Cercle de Lovecraft, un grop d’escrivans que tenián de correspondéncias e que vesián H.P. Lovecraft coma idòla literària. De Lovecraft aprenguèt plan de literatura a travèrs de centenats de letras. Dins aquelas letras Howard  totjorn defendiá la barbariá e trobava que la civilizacion èra una fasa istorica de decadéncia. De son costat, Lovecraft defendiá las vertuts de las civilizacions e criticava l’innocéncia dels pòbles barbars.
 
 
Un mond ancian totalament estructurat
 
Solament un an abans de morir creèt lo sieu major personatge: Conan. En 1932 escriguèt lo poèma Cimmèria e pauc après, de viatge en Rio Grande, escriguèt La filha del gigant de glaç, la primièra istòria situada en l’epòca iperborèa, lo mond de Conan.
 
Coma tanben faguèron d’autres escrivans del genre de la fantasiá, dont Tolkien, Robert E. Howard crèet tot un mond amb de païses, de pòbles e de vilas a l’epòca iperborèa —que dedins ela Conan demorèt dins un ambient de barbariá, de batalhas, de magues e de civilizacions perdudas—. Un mond tan ben descrich qu’encara uèi sos afogats ne perdonan pas lo desviament literari.
 
Howard creèt tanben d’autras sèrias literàrias amb de personatges coma James Allison, un texan andicapat que se remembra cossí aviá demorat dins sas vidas anterioras. O tanben d’istòrias dins del genre del western —precisament quand èra fatigat d’escriure d’istòrias sus Conan—. Cal ramentar de personatges coma El Borak, un aventurièr que luchava en Afganistan en 1920, o lo marinièr Steve Costigan, totes eles d’eròis que totjorn vençon las dificultats que tròban, amb l’intelligéncia o mai encara amb l’espada.
 
Pauc de temps abans sa mòrt de milièrs de jovents estatsunitencs ja lo coneissián e son nom èra sinonim de literatura de massa. S’es discutit sul sieu racisme —cal ramentar que demorèt en Tèxas en 1930— e tanben sul sieu masclisme, mas plan dels sieus personatges (coma Belit la pirata, Valèria o Red Sonja) son de femnas fòrtas que permeton pas que degun las domine.
 
Al delà de l’apelacion literària del mond de Conan coma sosgenre, cal soslinhar l’importància d’aver creat tot un mond literari que lo legeire i pòt intrar e qu’es complicat de ne sortir. Mentre qu’Howard creava aquel mond, Tolkien creava en Anglatèrra dins la meteissa epòca la Tèrra del Mitan e los hobbits. A partir d’aquí lo genre de la fantasiá venguèt, pauc cha pauc, un dels genres mai importants de la nòstra epòca.
 
E uèi, de milièrs o benlèu de milions de legeires e d’afogats del genre de la fantasiá e tanben d’autres devon reconéisser que lo sieu legat es pas mendre dins la literatura actuala.
 
 
 
 
Christian Andreu






 
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

21 de febrièr 23.42h

#8 Era pas a vostra encontra ;) sonque que de cops que i a, i a de criticas trop simplotas que se fan de l'obra de Tolkien o d'autres autors de fantasia. Ieu soi pas segur que se posca veire d'un biais sistematic d'allegorias del mond nostre dins tota obra de fantasia, d'imagniacion... e mai i aja de causas que trasparescan segur (me sembla ça que la una tissa trop sistematica de nostra epoca aquela lectura sociala o sociologica ; i a une autra tissa, es la lectura psicanalitica... pfff).
I ... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

21 de febrièr 15.41h

#6 En mai d'aquò totes los autres autors qu'avètz citat m'agradan fòrça. :)


#5 Mercés per la referéncia. Coneissiái pas.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

21 de febrièr 15.24h

#6

Arf.

Vòli pas escupir sus los qu'aiman Tolkien ! :) Luènh de tot aquò. Me balhatz un vejaire plan mai asirós de çò que n'es vertadièrament. Asiri pas Tolkien, lo respècti, coma totas las personas qu'an de plasér a lo legir :)

Pensi pas tanpauc que Tolkien foguèsse "arianista" e tot çò que volètz d'aquela mena.

Se disi "conservatiu" es per mantun punts :
- Dins Tolkien i a, ça que la, un mite de la beutat per natura e de la laidetat per natura tanben. Totas doas son etern... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

21 de febrièr 01.02h

#3 "una vision conservatista del monde" ? Es simplament fals, s'agis d'una vièlha grasilha de lectura erronèa que lor es estada aplicada per desvalorizar lors escriches. Aqueles autors son tanben estats acusats d'arianisme per exemple, paubrot. I a ara força estudis universitaris que balhan d'analisis de las bonas d'aquelas obras per las melhor comprene, es pas de literatura "infantila" (cal èstre un dinosaure de la pensada per se pensar aquo) e es pas "conservatista", pas brica.
Ieu torni ... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 de febrièr 18.39h

#4 Aquela mitologia l'avem ambe Joan-Luc Marcastel.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 de febrièr 17.15h

Un article plan preciós. Del mai veni vièlh, e del mai m'agrada e m'interèssa aquela domani de creativitat. L'eroïc fantasy es ldomani creatiu que me permet concretament de faiçonar, dins un còs literari, una Occitania que non seriá estada alienada per França… Lo que crei devinhar que Tolkien seriá un autor d'istòrias ninòias non a pas legit Tolkien (mai que mai las divèrsas versions del Silmarilion) o non ia pas res entendut, de tant qu'es fina aquesta òbra mistica.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 14   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 de febrièr 13.05h

#1 D'aquel temps as totjorn pas aprés a far de frasas.



Mercés per aqueste article qu'ai trobat fòrça interessant.

A títol personal, amb lo temps, Tolkien e Howard m'an de mens en mens agradats, alara que jove n'èri un afogat. Mas reconeissi que m'ajudèron, per las libertats que prenián dins l'imaginacion, a descadenar ma lectura e mon escritura. Quand òm se trapa lo malastre, a l'escòla francesa, d'aver un professor que vos fa legir al collègi Flaubert, Maupassant, Crestian de Tr... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 de febrièr 08.06h

#1
Sabi pas çò qu'es pièger entre las colhonadas infantilas e las colhonadas senilas


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 11   votar negatiu 5
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 de febrièr 03.28h

m'agrada pas la fantasiá eroïca encara mens l'eroïsme embastardit e ninoi dei juòcs videò, tot aiço ei de colhonadas infantilas, d'ondas gravicionalas que desnaturan nòstra realitat d'homo sapiens condemnat à viure cinquanta ans de mai qu'ancian temps e per acabar una "contrepètrie" dau "canard enchaîné" quand sortiguèt lo filme" Conan le barbare", sus l'album de la comtessa se podiá ,legir "Conard le barbant" e aquita,li a ren a apondre


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 20
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Editorial

Que pas res nos arrèste

“Òu, Union Europèa, calma-te. Torni dire: s’ensajas de qualificar nòstra operacion d’invasion, nòstre prètzfach es simple. Dobrirem las pòrtas ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 14
  • sol Aush 15
  • sol Bordèu 14
  • sol Briançon 13
  • sol Caors 13
  • sol Carcassona 17
  • sol Clarmont-Ferrand 12
  • sol Confolent 17
  • sol Gap 9
  • sol La Canau 14
  • sol La Gàrdia 14
  • sol Limòtges 13
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 15
  • sol Lo Puèi de Velai 18
  • sol Marselha 20
  • sol Montpelhièr 20
  • sol Naut Aran 15
  • sol Niça 18
  • sol Nimes 20
  • sol Pau 15
  • sol Peireguers 14
  • sol Rodés 15
  • sol Tolon 13
  • sol Tolosa 16
  • sol Valença 17

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Bordèu. © Magalí Blénet

    L'occitan per carrièras (concors de prima 2014)

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • Senhaletica bilenga: las charrièras de Vèina (País de Buech). © Laurenç Revèst

    Senhaletica bilenga de las charrièras de Vèina (País de Buech)

  • Castelar

  • Clémence Lamotte (Provença)

    Concors de preseps de Jornalet 2016

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • Petugon de La Boal

    Conferéncia e dedicaça de l'artista Richard Cairaschi au Musèu municipau deis Arts e Tradicions populàrias de Grimaud (Mauras)

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • Paisatge denant. © Andrea Celauro

    País d'Aison (Val d'Estura)

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • Nhèu d'abriu en Aran. © Xavi Gutiérrez Riu

    Nhèu d'abriu en Aran

  • © Laurenç Revèst

    Per las carrièiras de Someire, lo pont cobèrt per la ciutat vidorlenca

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • Asuèlhs de Garnagués. © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Garnagués

  • © Zep Armentano

    Era Mongetada (Val d'Aran 28-29 d'octobre 2017)

  • Cap a las fonts autas d'Arièja. © Franc Bardòu

    Savartés. Cap a las fonts autas d'Arièja

  • Minecraft en version occitana

  • Val d'Aran, cap de Gasconha

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs Bigordans

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)