CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 22 d'octòbre

Actualitats

Dissabte, 16 d'abril de 2016, 03h00 Libres

Granda sciéncia ficcion... occitana


Comentaris 4 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (8 vòtes)
carregant En cargar


De còps, quan se pensa en literatura fantastica o sciéncia-ficcion avem lèu dins lo cap de noms coma Tolkien o Asimov e desmembram de grands noms de la nòstra pròpria literatura, l’occitana. E la literatura d’en cò nòstre tanben a de noms que cal pas oblidar. Tanben dins un genre tan singular coma la sciéncia-ficcion. Un d’aqueles noms es Joan Frederic Brun.
 
Vertat es que Brun, benlèu, es mai conegut coma escrivan per sa poesia amb de libres coma Estius e secaresas (1979), Lo doç esglai (2003) o Legendari de las despartidas (2009). Mas lo Joan Frederic Brun que volèm elogiar uèi es un escrivan d’una òbra que deu èsser considerada coma un dels melhors libres de la sciéncia-ficcion contemporanèa occitana. Aquel libre es Lo retrach dau Dieu Negre.
 
Foguèt considerat a l’epòca, en 1986, coma un libre d’inspiracion originala qu’aviá pas res a veire amb los autres libres que se publicavan en occitan. Tanben foguèt, saique a causa de son originalitat, considerat coma lo primièr grand roman de sciéncia-ficcion en lenga occitana. Es aital que volèm elogiar una òbra que, legida 30 ans puèi, encara nos sembla una bèla òbra de sciéncia-ficion. E podèm pas que pensar, plan segur, qu’a influit sus d’autras literaturas pròchas coma la catalana o quitament la francesa.
 
Lo retrach dau Dieu Negre es una òbra mèstra de la sciéncia-ficcion en occitan. Aital o cal revendicar. Es un viatge al còp interior e exterior d’un personatge del futur que demòra dins un espaci-temps circular, çò que lo fa demorar e tornar nàisser coma un òme e, a l’encòp, coma un dieu.
 
Amb una descripcion onirica, coma se lo personatge principal foguèsse dins un sòmi, l’accion e los imatges marchan amb granda velocitat, un darrièr l’autre, e lo legeire demòra dins un futur que l’aluènha de la rotina del present ont rèsta quitament fins a se pausar la question filosofica de la plaça qu’a l’èsser uman sus la Tèrra, dins l’Univèrs.
 
Tot aquò pr’amor que Joan Frederic Brun vòl, amb sa pròsa, menar lo legeire a una interrogacion de nosautres meteisses coma umans e sus lo ròtle que jogam dins la vida, l’amor, e los èssers aimats dins un espaci de temps qu’es mai cort que çò que pensam. E revendicam uèi tornarmai Joan Frederic Brun coma escrivan de pròsa d’òbras coma Setembralas o Luònh, mas tanben coma un dels melhors autors de la literatura occitana de tot lo sègle XX. De segur lo nom de Joan Frederic Brun encara jòga uèi una granda influéncia sus los joves e los mens joves que vòlon escriure, en 2016, de bona sciéncia-ficcion en occitan. Es pr’amor d’aquò qu’es totalament recomandable.
 
 
En cèrca de l’amor perdut
 
L’accion se plaça sus Ishtar, una planeta qu’es la darrièra ont i a d’umans e ont après ela i a pas pus res. Aquí se parla una lenga mòrta dempuèi 10 000 ans, l’occitan, elegida demest totas las lengas qu’un jorn se parlavan sus una planeta nomenada Earth.
 
En escrivent dins un polit dialècte montpelhierenc, Joan Frederic Brun nos mena amb Fimbri e Gíria a travèrs d’una fugida de Ciutat, de la civilizacion e del progrès fins a un territòri de mai e mai primitiu ont demòra la salvatgina. En aquel viatge coneisson William Smith, un òme nascut sus la Tèrra fa de milièrs d’ans e que los menarà dins la bona direccion en cèrca de Gíria, la femna ideala e idealizada de l’amor quand Fimbri la pèrd.
 
Après una lucha amb los robòts Xorm A24 que los enseguisson dins lor fugida, Fimbri HKY 78645 tornarà rescontrar William Smith que l’ajudarà a cercar Gíria. Ara Fimbri a totjorn dins lo cap un gigant amb un cap de buòu, apelat lo Vuòh, coma ditz l’autor, e qu’èra estat un ancian dieu d’Ishtar.
 
Balança, un èsser d’energia e de lutz que ven del futur amb l’aparéncia de Gíria, l’acompanharà sus lo camin, e tanben dins l’amor. Serà amb Fimbri dins una recèrca que, pagina après pagina, es mai que mai desesperada.
 
L’identitat de William Smith revelada, lo viatge a la ciutat d’Atetlaan dins un possible rescontre amb lo dieu negre, lo Vuòh, confirma una linha argumentala que captiva totalament lo legeire e que lo fa valorizar fòrça positivament la narracion d’aquel mèstre monpelhierenc de la sciéncia-ficcion.
 
Volèm pas contar la fin del roman. Aquesta corta descripcion del retrach dau Dieu Negre fa pas justícia a un grand escrivan de sciéncia-ficcion occitan coma Joan Francés Brun. Cal doncas acabar aqueste article, fin finala, e recomandar, de segur, una lectura a travèrs de l’espaci e del temps pel legeire d’un grand autor de la sciéncia-ficcion occitana d’abans, mas tanben d’uèi, Joan Francés Brun.
 
 
 
 
Christian Andreu 
 
 
 
 


BRUN, Joan Frederic, 1987, Lo retrach dau Dieu Negre, IEO edicions, 220 paginas



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

18 d'abril 22.07h

Una persona força interessant Joan Frederic Brun, metge de professió, haguet un greu accident amb son cavalh, e amb l'ajuda de son amic Fourie que apuntava lo que li contava dins son deliri dins un estat molt greu, posteriorment poguet escriure sos records de quasi mort (Luenh). Una persona amabla e encantadora, de las que fa plaser haver conegut. Parla molt ben lo catalan e lo montpelherenc un accent molt polit. Sabia pas que hagués escrit ciència ficción, mas recordant-lo crec que es... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

17 d'abril 22.33h

#2 Heisei, del famós J.F. Blanc, es de sciéncia-ficcion, non ? E caldriá verificar, mas me sembla ben totun, que dins mas caminada de lector (e d'escrivan) occitan, ai legit mai d'un tèxte d'anticipacion, que la sciéncia i permetiá d'apasturar l'imaginari per descriure situacions de las potencialas sul camin (encara long ?) qu'espèra l'umanitat. Pensi a de romans o de novèlas, de Forêt, de Lafont… Mas es vertat que de guèrras intergalaticas, non n'ai encara legidas gaire en occitan... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

17 d'abril 12.01h

Cal tanben mençonar Aièr e deman de L. Bayle, emai Lou Grand Baus e Darrièro Cartoucho de JP Tennevin. Lo monde ne dison de ben, mas ai pas encara agut l'astre de los legir.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

16 d'abril 18.59h

Sembla èstre un polit libre ! Osca !


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 9
  • sol Aush 9
  • sol Bordèu 9
  • sol Briançon 13
  • sol Caors 8
  • sol Carcassona 12
  • sol Clarmont-Ferrand 9
  • sol Confolent 11
  • sol Gap 10
  • sol La Canau 9
  • sol La Gàrdia 19
  • sol Limòtges 9
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 16
  • sol Lo Puèi de Velai 10
  • sol Marselha 18
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 9
  • sol Niça 19
  • sol Nimes 15
  • sol Pau 10
  • sol Peireguers 8
  • sol Rodés 9
  • sol Tolon 8
  • sol Tolosa 11
  • sol Valença 12

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Pòrt de Niça: Li galeras

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • Ferriòl Macip

    Manifestacion Anem Òc! per la lenga occitana. Montpelhièr 24 d'octòbre de 2015

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • Ferriòl Macip

    Manifestacion Anem Òc! per la lenga occitana. Montpelhièr 24 d'octòbre de 2015

  • © Conselh Generau d'Aran

    Lo Torn de França 2016 en Aran

  • Goulamàs'K a Bordelha (Rebeiragués) lo 9 de julhet 2012

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • Vista dal País Niçard e Alpenc. © Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc

    Vista dal País Niçard e Alpenc

  • Asuèlhs comengeses. © Franc Bardòu

    Asuèlhs Comengeses

  • Lei flors dei rosèlas moriguèron; nos mesclam a sei fruchas

    Meissonencas en Camarga pichòta

  • © Magalí Barceló

    Santa Gabèla: quatrena fèsta del fogal rural La Gabèla

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • Pòrt de Niça: Li galeras

  • © Zep Armentano

    Era Mongetada (Val d'Aran 28-29 d'octobre 2017)

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


5%



4%



91%



0%




Vots 102 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)