CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 20 d'octòbre

Actualitats

Divendres, 11 de novembre de 2016, 03h00 Sciéncia

Los monards de Tailàndia  son intrats dins l’edat de pèira


Comentaris Un comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (5 vòtes)
carregant En cargar


Los monards de coa longa, Macaca fascicularis aurea, de Pyak Nam Yai, un pargue natural situat en Tailàndia, serián intrats dins l’edat de pèira fa mai d’un decenni —e los scientifics qu’an fach l’estudi dison que son benlèu de milièrs d’annadas—. Utilizan de pèiras per rompre d’ustras e de noses de còcos, segon un nòu estudi realizat per Michael Haslam, de  l’Universitat d’Oxford.

Segon aqueste estudi, los monards, que demòran dins una illa situada dins lo pargue natural tailandés de Laem Son, quitan los bòsques dos còps per jorn e van sus la plaja. Un còp  enlà, cèrcan de pèiras jos la sabla e las fan servir per rompre e manjar d’ustras, de noses de còcos, de cagaròls marins e  de crancs.

L’estudi, publicat fa gaire dins la revista numerica Journal of Human Evolution, explica que los monards de Piak Nam Yai utilizan aquestas pèiras mai d’un còp mas que las laissan a la plaja tre qu’an manjat, sens las prene amb eles.

La còla d’antropològs a estudiat aquestes monards de coa longa pendent centenats d’oras dempuèi un batèl en tot veire que los monards utilizavan las pèiras coma se foguèsson d’ancians ominids. E tanben an pogut classar las pèiras segon lor edat. Fariá mai de 50 ans que son utilizadas.

 
Una utilizacion particulara

“Avèm trobat que divèrses primats amb cervèls plan mai petits que los umans an de manièras d’arribar de manjar fòrça innovantas —çò confirmèt Michael Haslam, cap de l’estudi—. Los monards de Paik Nam Yai causisson de pèiras determinadas, pas totas. Aquò es lo primièr còp qu’es estat vist per d’umans”.

Los arqueològs qu’an fach aqueste estudi tanben soslinhan qu’aqueste serià lo primièr rapòrt de pròva arqueologica d’utilizacion de pèiras per de monards de l’Ancian Mond. E que cal, ara, far una bona basa de donadas scientifica per poder comparar quinas foguèron l’evolucion e la conducha evolutiva d’autres primats semblables a l’èsser uman.(Legissètz la seguida)
 
 
 
 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.




Jornalet es possible gràcias al sosten economic e jornalistic dels legeires e benevòls. Se podètz sosténer en venent sòci dels Amics de Jornalet o de l’associacion ADÒC, contribuiretz a far un mèdia mai independent e de melhora qualitat.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

13 de novembre 22.32h

Los animals guaitan a las personas e aprenen.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES

Editorial

Que pas res nos arrèste

“Òu, Union Europèa, calma-te. Torni dire: s’ensajas de qualificar nòstra operacion d’invasion, nòstre prètzfach es simple. Dobrirem las pòrtas ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 14
  • sol Aush 15
  • sol Bordèu 14
  • sol Briançon 13
  • sol Caors 13
  • sol Carcassona 17
  • sol Clarmont-Ferrand 12
  • sol Confolent 17
  • sol Gap 9
  • sol La Canau 14
  • sol La Gàrdia 14
  • sol Limòtges 13
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 15
  • sol Lo Puèi de Velai 18
  • sol Marselha 20
  • sol Montpelhièr 20
  • sol Naut Aran 15
  • sol Niça 18
  • sol Nimes 20
  • sol Pau 15
  • sol Peireguers 14
  • sol Rodés 15
  • sol Tolon 13
  • sol Tolosa 16
  • sol Valença 17

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012. © Cecília Hautefeuille

    Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012

  • Agaits occitans sus Barcelona. © Franc Bardòu

    Agaits occitans sus Barcelona

  • Era còlha dera ADÒC ath trabalh

  • Cristòl Daurore

    Ceremonia pel 83n anniversari de Francés Fontan a Fraisse (Val Varacha)

  • L'occitan per carrièras (concors de prima 2014)

  • Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta. © Laurenç Revèst

    Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Zep Armentano

    Era Mongetada (Val d'Aran 28-29 d'octobre 2017)

  • © Pep Casasayas

    22u corsa Aran per sa Lengua (26-7-2015)

  • © Laurenç Revèst

    Castelar

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • La Korrika, la corsa per la lenga basca es arribada a Tolosa

  • © AR

    Vila d'Usès e lo pont de Gardon

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • D.R.

    Tren e occitan

  • © Zep Armentano

    Era Mongetada (Val d'Aran 28-29 d'octobre 2017)

  • A Gavotina marítima: Recabruna Cab Martin, a vila vielha e o castèl dau sécolo X

  • Vabre (Monts de la Cauna). © Pèire Thouy

    L'occitan per carrièras (concors de prima 2014)

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)