CAPÇALERA: Nit arpiatana occitana cat
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 20 de junh

Actualitats

Dimenge, 4 de decembre de 2016, 03h00 Cultura

Gasconha > Lanas e Labrit > Baish Ador

A las termièras deu maine d’òc: l’Acadèmia Gascona


Comentaris 5 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargar


Qu’a un caractèr patrimoniau e culturau simpatic, shens pretencion a superejar digun ou quicòm. Ne fixa pas la nòrma com la “Vielha Dauna” deu cai de Conti a París qui dempuish longtemps a per prètzhèit d’enregimentar la lenga francesa. Los membres de l’Acadèmia Gascona de Baiona-Ador, eths, que pòrtan meilèu lo berret que non pas lo bicòrne e l’unifòrme dab las celèbras “verduretas” deus Mossurs de París. Totun, qu’asseguran la preséncia occitana a las termièras deu Bascoat. Que vòlen evoluar e estar presents.


Lo pòrt de Biarritz
© JJF

La celèbra grana plaja e las arròcas que pòrtan un nom gascon
© JJF

Preséncia deu gascon sus las “crampòtas” deu petit pòrt de Biarritz
© JJF

Preséncia deu gascon sus las “crampòtas” deu petit pòrt de Biarritz
© JJF





Etiquetas
acadèmia gascona, bas ador, fénié

Acadèmia Gascona de Baiona-Ador. President-director o mei precisament “capdau” de l’Acadèmia Gascona dempuish lo primtemps, lo Guy Mondorge, qui a succedit au Jan Maisonave, a anonciat modificacions importantas per la vielha institucion qui tienerà la soa assemblada (capitol d’ivèrn)  lo 9 de deceme (15h, sala Senta Ursula, barri Sent Esperit). Ajudat preu vicepresident Ivan Barreyre, gascon de Càmer, vilatjòt entre Bearn e Bascoat, e tanben preus secretaris Amadèu Baris e Guy Miremont, shens oblidar lo dinerèr Marcel Sarraute, que van hestejar, solide, lo 90u anniversari de l’aimabla “companhia”. Aquera – fondada en 1926 autorn de personalitats de la borgesia baionesa, l’avocat Pèire Simonet, lo Pèire Rectoran o lo Carlito Oyarzun – qu’avó 40 “immortaus” mes adara qu’es dravada a 25. D’aquò, rai! Que recruta e susquetot que  vien de cambiar d’estatut pr’amor que desira s’obrir per un navèth rebomb, ua auta arrenavida: 1) d’ara enlà, que s’apèra oficiaument “Acadèmia Gascona de Baiona-Ador”; 2) qu’es compausada de dus collègis, lo deus Academicians (40 plaças) e lo deus “Sòcis”, simpatizants qui parlan briga o n’escriven pas forçadament la lenga nòsta (que pòden tostemps s’i hicar...), mes qui son estacats ad aquera identitat locau qui balha shuc a tot l’Ador maritim (Senhans, País d’Òrta e quitament Maremna e Maransin).
 
 
Lo Mond qu’a cambiat
 
En efèit, lo contèxte es diferent dempuish qu’a creishut l’aglomeracion de Baiona e que – fòrça qu’es d’ic constatar – la dinamica positiva deus vesins bascos a modificat l’imatge d’aqueth parçan. Jà que tròbin enqüèra las famosas “crampòtas” suu pòrt de Biarritz, l’estatut de destinacion internacionau aquesit per la ciutat a hèit desapareisher la soa identitat gascona. Que’n oblidan –  boca badanta cap aus “peoples” qu’esmiraglan lo mond – los vielhs noms gascons que costejan passejadas e residéncias de luxe: lo “Cucurlon” (lo “Rocher” on es pitada l’ estatua de la Verge Maria) e las autas  arròcas de la punta Sent Martin dinc au Pòrt Vielh (lo “Bastar”, lo “Colom”, lo “Bohon”…). E la comuna d’Anglet, vilatge rurau a la fin deu sègle XIXu, es vaduda ua vila de mei de 40 000 abitants.  E, a Baiona, sus la Niva e sus l’Ador, la navigacion que transportava mercaderias barrejadas o pèiras de Bidaishen, qu’es adara un sovenir.
 
 
Quina plaça dens l’ÈPCI País Basco?
 
Totun, demòran la memòria comuna e lo patrimòni: cançons, poèmas d’Isidòre Salles, novèlas deu “Pierre deu Pòrt” (Pèire Vergés) e autas publicacions deu País d’Òrta. Bonaürament, pro d’academicians que s’investeishen dens cors, publicacions, coralas, hèstas, seradas de contes per har víver e rénder vededèra la lenga d’òc dens tots aquestes parçans. D’auguns que participan regularament au Cafè Gascon de Dacs o estagis organizats hens las Lanas. E la Maiada d’Anglet, en partenariat dab l’associacion Ací Gasconha e la bibliotèca, es vaduda au primtemps un petit eveniment. Solide, dens l’encastre deu navèth ÈPCI País Basco en genèir de 2017, la plaça de la cultura e de la lenga gascona ne sembla pas tròp assolidada. La fòrça basca qu’es en accion, aquò se compren. Totun, l’Acadèmia Gascona de Baiona-Ador qu’es ua preséncia, un ligam. En har enténer la soa votz —en esperant tanben quauques dinèrs!— qu’es tanben un actor de la vita culturau, deus dus costats de las arribas d’Ador. Lo tèxte sancèr deu capdau que’s tròba suu blòg. Pro de detalhs qu’i son explicats. En Biscaia, lo jornau Deia n’a parlat tanben.
 
 
 
 
Joan Jacme Fénié




Jornalet es possible gràcias al sosten economic e jornalistic dels legeires e benevòls. Se podètz sosténer en venent sòci dels Amics de Jornalet o de l’associacion ADÒC, contribuiretz a far un mèdia mai independent e de melhora qualitat.



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

30 de decembre 11.20h

#4 Dap rasons d’aqueras, Occitània ei un territòri francés dont la lenco èra, d’autscòps, l’occitan. Çò qui ei geopoliticament exacte. Donc e dévem dàishe’c càder?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

29 de decembre 14.16h

Baiona es una ciutat basca que sa lenga èra, dins lo passat, lo gascon.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 de decembre 12.25h

Que cau felicitar lo trebalh de l'equipa de G.Mondorge e l'arsec d'aquera nava organizacion en tot esperar que ne sia pas trop tard... de tot baish ne harà pas nat mau.

Finaument, que muisha plan la realitat vertadièra e tot gascon que ne ditz pas clarament Baiona qu'est tanben Gascona ne deurà pas se planher après !!

Endavant !


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 de decembre 12.23h

Que cau felicitar lo trebalh de l'equipa de G.Mondorge e l'arsec d'aquera nava organizacion en tot esperar que ne sia pas trop tard... de tot baish ne harà pas nat mau.

Finaument, que muisha plan la realitat vertadièra e tot gascon que ne ditz pas clarament Baiona qu'est tanben Gascona ne deurà pas se planher après !!

Endavant !


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 de decembre 12.23h

Que cau felicitar lo trebalh de l'equipa de G.Mondorge e l'arsec d'aquera nava organizacion en tot esperar que ne sia pas trop tard... de tot baish ne harà pas nat mau.

Finaument, que muisha plan la realitat vertadièra e tot gascon que ne ditz pas clarament Baiona qu'est tanben Gascona ne deurà pas se planher après !!

Endavant !


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

Orador de Glana: la cruseltat alemanda e l’injustícia francesa

Diluns passat, 10 de junh, se commemorava lo 75n anniversari del chaple d’Orador de Glana, un dels mai crusèls de la Segonda Guèrra Mondiala. Un revenge sagnós dels nazis que ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

Vidèos

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Entrevista

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais



publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • © Miquèu Barís

    Los calandrons d'Auloron qu'an visitat Baiona

  • Sant Joan de Toran. Losats. © Xavi Gutiérrez Riu

    Val de Toran (Aran)

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • Arremassada de signatures pera independéncia. ANC Val d'Aran, Vielha 11-12 de gèr 2014

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • Glèisa. © Andrea Celauro

    País d'Aison (Val d'Estura)

  • Castelar

  • © Laurenç Revèst

    Castelar

  • © Laurenç Revèst

    Magasin novèl de Macarèl a Sant Joan de Vedats (Montpelhierenc)

  • Julien Cazenave

    17.02.2019: manifestacion a Brussèlas en sosten als independentistas catalans

  • Musèu de Terra Mata, Niça, mai anciana traça de fuec au monde

  • Gavotina maritima - Sant Anhe, vilatge sus una pena. © Laurenç Revest

    Gavotina maritima - Sant Anhe

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • © Laurenç Revèst

    De las charrièiras de Genolhac (500 m. d'altitud) al bèlvéser de las Bosedas (1235 m.)

  • Musèu de Terra Mata, Niça, mai anciana traça de fuec au monde

  • © Zep Armentano

    Era Mongetada (Val d'Aran 28-29 d'octobre 2017)

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • A Gavotina marítima: Recabruna Cab Martin, a vila vielha e o castèl dau sécolo X

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

giny

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Per tu, Lemosin se tròba...


73%



6%



5%



11%



6%




Vots 104 vòtes

comentaris 4

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)