CAPÇALERA: Conselh Generau d'Aran 728x90
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dissabte, 25 de mai

Actualitats

Diluns, 27 de febrièr de 2017, 03h00 Istòria

Carne-vale (Adieu a la carn)


Comentaris 8 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (7 vòtes)
carregant En cargar


Dins la mitologia classica grècoromana, lo dieu liberator dels mortals a travèrs l’inspiracion e l’elevacion de l’arma per mejan de l’extasi o del vin es Dionís, dieu de la vendémia e del vin. Conegut tanben coma Bacus, èra lo patron de l’agricultura e del teatre.
 
En son onor, dins l’anciana Grècia se celebravan las Dionisias e las Lenèas entre los meses de genièr e febrièr amb una granda procession, e dins lo teatre de Dionís se celebravan los concorses dramatics, ont la comèdia ocupava un luòc important. Mas en mai d’aquò, pendent aquel temps, los iniciats adoravan aquel dieu amb los mistèris dionisiacs qu’èran fòrça restacats al mèstre dels encantaments, lo mitic Orfèu, que son corrent religiós ganhava de mai en mai d’adèptes e que comportèt un afrontament amb las ancianas tradicions a causa de sa concepcion innovanta del destin de l’èsser uman.
 
A l’entorn de la figura d’Orfèu començan d’eissir una seguida de tèxtes que presican una nòva doctrina de salvacion de l’arma après la mòrt de l’òme e, e mai se se centran exclusivament sul domeni religiós, l’orfisme arriba de metre en question non solament la religion oficiala de Grècia mas tanben la pensada teologica. Los representants màgers d’aquel nòu movement son los orfeotelèstes que seguisson lo biais de viure orfic, qu’abandonan lor vida per venir d’individús marginalizats e errants que van de vila en vila en presicant de nòvas formas de salvacion. Son un grop de personas que, amassadas dins aquel movement, demòran al marge de la politica e se caracterizan coma de gents sabentas, que practican l’ascèsi e de rites misterics en complissent, a mai, cèrts precèptes coma manjar pas de carn ni vessar de sang animal o se vestir de raubas de lin.
 
Ça que la, aquel nòu biais d’interpretar l’èsser uman coma una entitat compausada d’un còrs e una arma indestructibla, que trespassa la linha mortala e que tròba sa salvacion o son puniment après la mòrt, comencèt de daissar de traças en qualques filosòfes, que comencèron de considerar l’arma coma un element essencial per la salvacion e lo còrs solament un luòc temporari per aténher la purificacion de besonh de l’arma per que s’intègre tornarmai a l’encastre divin.
 
Un dels biaisses qu’empleguèron los orfics per explicar lors cresenças foguèt la mitologia, e concretament lo mite dionisiac per explicar l’existéncia umana que, per eles, èra pas mai que la condemna de nòstra arma per aver perpetrat un crime titanic. Segon aquel mite, los ancians titans, quand Dionís èra un enfant, li tendèron una trapèla per atraire son atencion. Li mostrèron d’extraordinaris joguets brilhants, e Dionís, impressionat, balancèt pas de se’n sarrar. Alavetz los titans lo capturèron e lo tuèron. Puèi l’especèron e lo devorèron.
 
Quand Zèus, lo paire del petit Dionís, se ne foguèt assabentat, puniguèt los titans en los folzejant amb son beleg, en daissant salve solament lo còr del petit Dionís, e foguèt justament d’aqueles cendres mesclats amb la tèrra que sorgiguèron los èssers umans. Per aquela rason, l’òme nais amb aquela anciana fauta e se deu purificar en aculhissent dintre el pendent tota la vida un compausant titanic e un autre dionisiac. Mas lo procès de purificacion pòt èsser long, pr’amor qu’es possible que l’arma realize divèrsas transmigracions jos forma umana o animala. Mas, quand l’òme s’inícia als mistèris per aténher la salvacion, obten alavetz una clau plan importanta, car serà la sola que lo poirà identificar davant los dieus d’otratomba.
 
A comptar del sègle VI abans lo Crist, los orfics, qu’avián assimilat tanben d’autras cresenças mai que mai las eissidas del culte del dieu Apollon, e tanben sus la reencarnacion, compilèron una tièra de tèxtes que foguèron amassats dins las Narracions Sagradas (εροί Λόγοι, Hieroi Lógoi). Erodòt ja parla d’eles dins lo sègle V abans lo Crist. Es tanben atestat que Platon foguèt restacat als oracles e qu’Aristòtel coneguèt aquelas narracions orficas.
 
A l’ora d’ara, los cercaires contunhan de debatre l’estrecha relacion d’entre lo dieu Dionís e lo culte de las armas e la comunicacion entre los vius e los mòrts. Es tanben totjorn dobèrt lo debat sus sos ligams e influéncias sus lo cristianisme. De fach, i a de cercaires, coma Barry Powel, qu’afirman que lo concèpte crestian de manjar la “carn” e beure la “sang” de Jèsus son la pròva de l’influéncia del culte de Dionís.
 
Mas çò sus qué i a pas cap dobte es que Dionís es demorat long de l’istòria coma una font d’inspiracion per d’artistas, de filosòfes e d’escrivans, mai que mai a l’epòca contemporanèa. Aital, lo cristianisme adòpta tanben devèrs la figura de Jèsus un temps de penedença: la Quaresma. Aquel temps liturgic marcat per la Glèisa Catolica en quaranta jorns comença lo dimècres dels Cendres e finís lo ser de Dijòus Sant, e es destinat a la purificacion e a l’illuminacion esperitala per preparar lo cresent a la fèsta de Pascas.
 
E, dempuèi alavetz fins a nòstres jorns, la Quaresma es totjorn entre nosautres, de la meteissa faiçon que la fèsta carnem-levare (quitar la carn), nom que prepausèt la Glèisa a l’Edat Mejana e qu’aqueriguèt posteriorament la forma de carne-vale (adieu a la carn). Per aquela rason, e abans qu’impausen de cendres sus nòstres fronts, celebrarem aquesta fèsta. Saique, après tot, la memòria servada dins nòstre ADN es la responsabla del fach que contunhem de venerar nòstres ancians dieus. E mai esconduts darrièr una masca per amagar nòstra pudor, contunham de nos liberar just abans de dire adieu a la carn.
 
 
 
 
Griselda Lozano
 
 


Aqueste article es adaptat del sit del roman Òc, que fa difusion d’Occitània e de l’occitan pel public ispanofòn.
 
 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

1 de març 01.13h

#6 Adonc, si qu'es lo cicle eternau de la natura per esséncia, veiretz pas d'objeccion a çò que vos minjan ?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

1 de març 01.08h

#6 Stupido, los elefants per exemple manjan degun e son pas manjats per d'autras bèstias. La predacion es ja fòrça presenta, pas la pena de ne'n apondre. Per çò qu'es de l'uman, dins la cadena alimentària, es al meteis nivèl que l'anchòia : http://www.liberation.fr/sciences/2013/12/04/chaine-alimentaire-l-homme-un-anchois-comme-les-autres_964185
Apondrai que los umans de basa son mai que mai de predators de pizzas dins lors canapès, aquò ne fa de sacrats predators tals de lions mas de... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

28 de febrièr 18.39h

Cap bèstia quina que siá que non sauriá èsser la presa d'una bèstia…


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 15
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

28 de febrièr 18.35h

#4 Estudiatz la biologia, mai que de vos contar de fadesas…


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 12
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

28 de febrièr 07.41h

#3 La vòstra mòrt benleu ? ;)


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 17   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

27 de febrièr 21.45h

#2 La vida se noirís de la mòrt…


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 23
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

27 de febrièr 21.40h

Dimecres de Sendra dijuni e astinència. Pas carn ni peis, e manjar pauc. Caldria far atal de manjar pas carn, mai de vegadas. Viurietz mai sans e haurietz d'anar pas a los metges. Viurietz mai ans e no matarian als animals de forma tan brutala coma ara.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 13   votar negatiu 3
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

27 de febrièr 08.00h

Segon mon umil punt de vista, aquelas nocions, trescadas amassa, son inverificablas, dins sas conclusions.

Lèumens, mon analisi poetica del Carnaval — mas tanben de la poesia lirica que ne m'es la fòrma literària mai complida — es exactament aquesta.

Fau miá aquesta lectura poetica de las fèstas que tuan l'ivèrn e que recorron a l'extasi… Per çò qu'es de l'Orfèu, me demòri paire dels poètas lirics cantant l'amor al punt de n'embelinar la quita mòrt, e me demòra, Dionís,... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Editorial

Per un jornal participatiu, viu e civilizat

Quand discutissèm amb qualqu’un, emplegam quicòm mai que de paraulas. Las expressions de la cara e los gèstes son fòrça importants per comunicar. Quand parlam al ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

Vidèos

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Entrevista

“Avèm un molon de sorires que revenon a cada eveniment”

Rafèu Radreau Carnsaladièr e organizaire d'eveniments culturals a Peirafuec (Nauta Val de Var)

“Avèm un molon de sorires que revenon a cada eveniment”
publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais



publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Asuèlhs comengeses. © Franc Bardòu

    Asuèlhs Comengeses

  • Dus Occitans ath cap deth tuc deth Mauvèrme (2880 m), entram Coserans e Val d'Aran, eth 11 d'aost de 2012. © Joan Pau Ferré

    Concors d'estiu 2012: La fotografia de las vacanças

  • Rocavion (Val Ges). © Cristòu Daurore

    Rocavion (Val Ges)

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • Un soquet de carinhan rassegat dins una vinha de Marcorinhan (à costat de Narbona) e que fa una plan polida femna occitana presta a despolharse ,la pauvreta, avant de s'en anar al fuóc la nueit de Nadal. © Arleta Theron

    Concors de Nadal de Jornalet: Cossí se passan las Calendas en cò vòstre?

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • Quarquas fòtos de l'ESPE ex IUFM de Niça

  • Castelar

  • Asuèlhs de Garnagués. © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Garnagués

  • Occitan e economia: "occitanitat mai o mens visibla"

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • Bordèu. © Magalí Blénet

    L'occitan per carrièras (concors de prima 2014)

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Laurenç Revèst

    Per las carrièiras de Someire, lo pont cobèrt per la ciutat vidorlenca

  • Tardor de Tèrrafòrt

    Octòbre de 2012 en Tèrrafòrt de Galhac Tolzan

giny

Las mai...

publicitat

LATERAL2 300x250: Cultura Conselh Aran

giny

Sondatge

Escrives normalament de comentaris dels articles que publica Jornalet?


10%



26%



7%



24%



32%




Vots 136 vòtes

comentaris 1

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)