CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 19 de setembre

Actualitats

Dimècres, 8 de març de 2017, 03h00 Societat,Politica

8 de març: un còp de mai revendicam lo feminisme

Lo jorn internacional dels dreches de las femnas se celèbra dempuèi 1911, e mai se l’ÒNU lo reconeguèt en 1977. Totun foguèt l’occitana Olimpa de Gojas qu’escriguèt tre 1791 la Declaracion dels Dreches de la Femna e la Ciutadana


Comentaris 3 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargar


Dempuèi l’an 1911, cada 8 de març commemoram lo Jorn internacional dels dreches de las femnas. S’agís d’una jornada revendicativa del feminisme que denóncia lo masclisme e los micromasclismes. Se remembra la lucha de las femnas per lor participacion al mond del trabalh e, per tant, lo drech d’independéncia economica e dins la societat en general.
 
L’origina de la commemoracion del 8 de març se restaca tradicionalament a la remembrança de divèrses eveniments: la cauma de las obrièras textilas estatsunidencas de 1857, l'incendi de l’usina Cotton o lo de la Triangle Shirtwaist Company, de Nòva Yòrk, lo 25 de març de 1911, ont trabalhavan cinc cents personas, la majoritat de femnas immigrantas joves. En aquel darrièr incident moriguèron 142 obrièras qu’un an abans avián tengut una importanta cauma per demandar de melhoras condicions de trabalh.
 
Amb l'espelida de la Primièra Guèrra Mondiala, la patz venguèt lo leitmotiv de las manifestacions del Jorn dels dreches de las femnas. E l’8 de març de 1917 (segon nòstre calendièr), las femnas russas que tanben commemoravan aquela jornada dempuèi qualques annadas, manifestèron per revendicar de noiridura e lo retorn dels combatents. Aquel movement marquèt lo començament d’un movement que finiriá amb l’abdicacion del tsar e la proclamacion de la republica. A partir d’aquel moment se fixèt l’8 de març coma Jorn internacional dels dreches de las femnas. Ça que la, calguèt esperar fins a l’an 1977 per que l’ÒNU lo reconeguèsse.
 
 
Lo sens de la jornada correspond a la lucha de las obrièras per obténer de melhoras condicions del trabalh e tanben socialas. Long del sègle Xxn, la jornada a revendicat mai que mai lo drech de vòte per las femnas.
 
 
Olimpa de Gojas, una femna clau per comprene lo feminisme modèrne
 
De tot biais, foguèt una femna occitana qu’escriguèt la Declaracion dels Dreches de la Femna e de la Ciutadana en 1791. La carcinòla Maria Gosa, mai coneguda coma Olimpa de Gojas, nasquèt a Montalban lo 7 de mai de 1748 e foguèt una femna clau per comprene lo feminisme modèrne.
 
Dins l’encastre de la Revolucion Francesa, Olimpa de Gojas comprenguèt que la nòva epòca de “libertat, egalitat e fraternitat”, que veniá d’espelir a París, èra pas per las femnas nimai pels occitans. La tuèron a la guilhotina lo 3 de novembre de 1793, dins sos 45 ans, “per aver temptat de restablir un govèrn autre qu’«un e indivisible»”, e mai se se declarèt prens (lo procès).
 
Gojas fasiá partida dels girondins, èra partisana del federalisme e non pas del centralisme e s’opausèt a la pena de mòrt del rei Loís XVI. Luchèt per defendre l’educacion de las femnas, lor participacion a la politica e lor drech de vòte, e tanben per l’egalitat plena. Dins sos escriches, e dins sa participacion als debats publics, Olimpa de Gojas denoncièt la traïson de la Revolucion Francesa per rapòrt a las femnas e als principis de las Luses, que defendián que “totes los òmes naisson liures, egals e amb los meteisses dreches”.
 
Un de sos terrens de lucha foguèt lo teatre, amb lo qual podiá far promocion de las idèas novèlas, e es per aquò que montèt sa companhiá pròpria. Escriguèt un grand nombre d’articles, de manifèstes e un trentenat de discorses. Sa pensada pròpria de las Luses èra manifèsta dins sas òbras de teatre, coma L’Esclavatge dels negres, o l’aürós naufragi, ont criticava amb duretat l’esclavatge. Aquela òbra la va menar qualque temps en preson, mas la faguèt tanben venir una referéncia del movement abolicionista.
 
Olimpa de Gojas foguèt precursora de totes los aspèctes del feminisme, non solament dins l’encastre de la defensa e del ròtle politic e educatiu de las femnas, mas tanben en la defensa de l’amor liure e en prepausar de dreches nòus per las femnas dins l’encastre de la vida personala o familiala coma l’eliminacion del maridatge, la defensa d’una lei del divòrci o d’obligar los parents de se responsabilizar dels enfants nascuts fòra maridatge.
 
En 1791, dos ans abans l’arribada al poder dels jacobins que l’executèron, escriguèt la Declaracion dels Dreches de la Femna e de la Ciutadana, son òbra màger que començava amb la frasa:
 
“Òme, ès capable d’èsser just? Es una femna que te’n fa la question; almens li levaràs pas aqueste drech. Diga-me, qual t’a donat l’empèri sobeiran d’oprimir mon sèxe?”.
 
Capitèt que sa Declaracion se discutiguèsse dins l’Assemblada Nacionala francesa, e mai se sas propòstas foguèron pas reconegudas.
 
A l’ora d’ara Olimpa de Gojas es encara una figura per revendicar. D’un latz, la Republica Francesa del sègle XXI es encara inspirada per l’ideologia d’aquel jacobinisme centralista de la Terror e de la dictatura revolucionària que la tuèt. De l’autre, lo movement feminista se sent fòrça decebut qu’Olimpa de Gojas siá pas estada admesa al Panteon, demest las recentas nominacions del president francés François Hollande.
 
Olimpa de Gojas es encara a metre en question lo regim actual, qu’es tan luènh de sas idèas politicas coma o es de l’egalitat de las femnas.
 
 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

8 de març 22.11h

Jo revendiqui los drets de las femnas e los homes per igual. Pas la desigualtat.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

8 de març 11.48h

Perque voler reclamar qu' Olimpia de Gojas siaja entarrada au panthalon? Perque pas li far un mausolee en Occitania e celebrar los girondins que volian una Franca federalista?

Lo dreit de las femnas d'aura es pas una revendicacion moderna; es mesme reaccionari. Chacun auria daus dreits e pas lo dreit d'escotar l'autre? E l'òm faria daus libres per los dreits de chacun en oblidan la relacion?

La toca de l'esser uman es d'esser uros pas de devenir coma Lagarda qu'es presidenta dau FMI intern... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 7
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

8 de març 03.26h

Lo contengut d'aqueste comentari es amagat perque los legeires l'an considerat inapropriat
Mòstra-lo


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 25
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Editorial

Lo jornalisme fa son trabalh

Lo 15 de mai passat, vesitàvem lo licèu Pierre et Marie Curie de Menton. Voliam far un pichon reportatge amb los liceans de la classa d’occitan per nòstra emission #aranésòc ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 21
  • sol Aush 22
  • sol Bordèu 22
  • sol Briançon 13
  • sol Caors 23
  • sol Carcassona 22
  • sol Clarmont-Ferrand 17
  • sol Confolent 17
  • sol Gap 12
  • sol La Canau 23
  • sol La Gàrdia 19
  • sol Limòtges 19
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18
  • sol Lo Puèi de Velai 15
  • sol Marselha 22
  • sol Montpelhièr 22
  • sol Naut Aran 18
  • sol Niça 21
  • sol Nimes 22
  • sol Pau 23
  • sol Peireguers 21
  • sol Rodés 22
  • sol Tolon 21
  • sol Tolosa 22
  • sol Valença 18

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”

Jordi Riba president de l’Associacion Culturala Vibrant

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”
giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • © CD

    Escòla Calandreta dau Mas. Drap (País Niçard)

  • Zep Armentano

    25au Corsa Aran per sa Lengua

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012. © Cecília Hautefeuille

    Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012

  • © Laurenç Revèst

    Besièrs, preséncia d'occitan en ciutat e CIRDOC

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • Los Pokémons de la 3a generacion revirats en occitan

  • Costiera de Gavotina marítima : Tròces de vial d'a marina de Mónego a Caboalh. © RL

    Costiera de Gavotina marítima: Tròces de vial d'a marina de Mónego a Caboalh

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • Cap a las fonts autas d'Arièja. © Franc Bardòu

    Savartés. Cap a las fonts autas d'Arièja

  • Zep Armentano

    25au Corsa Aran per sa Lengua

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Laurenç Revèst

    Castelar

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • Montpelhièr la lengadociana

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)