CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 22 de setembre

Actualitats

Divendres, 17 de març de 2017, 03h00 Sciéncia

Crèan un nòu estat de la matèria

Lo supersolid es un tipe d’estat de la matèria qu’èra solament teoric fins a uèi lo jorn


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (6 vòtes)
carregant En cargar


Doas còlas scientificas an pogut crear, a l’encòp, un nòu estat de la matèria. Li an balhat lo nom de supersolid e a un ensems  de caracteristicas dels estats solid e superfluid. Uèi i a pas mai tres estats de la matèria (solid, liquid e gasós). Çò de mal imaginar es vengut possible dins un laboratòri de fisica quantica en 2017.
 
Lo nòu estat, lo supersolid, es un estat dels atòms cristallizats e a l’encòp aquestes an una conducha superfluida pr’amor que lors particulas se mòvon sens cap de friccion. Es un tipe d’estat de la matèria qu’èra solament teoric fins a uèi lo jorn. Lo resultat del trabalh de las doas còlas es estat publicat dins la revista numerica scientifica Nature.
 
Una de las còlas, dirigida pel professor de fisiica Wolfgang Ketterle, utilizèt de lasèrs e tanben de metòdes evaporatius per refrejar d’atòms de sòdi. Aquestes an de bosons –per lor nombre de nucleons e electrons–. Quand la temperatura arriba al zèro absolut, los bosons forman un estat superfluid de gas diluit apelat la condensacion de Bose-Einstein.  Puèi, faguèron servir divèrses lasèrs per condensar aquestes atòms vèrs un estat quantic desparièr. D’autres lasèrs transferiguèron d’atòms de las doas condensacions en tot crear lo nòu estat de matèria: lo supersolid.
 

Un estat teoric fins a uèi
 
Los fisicians, totun, avián predit qu’una condensacion de Bose-Einstein podiá passar a un estat supersolid pr’amor de la modulacion de sa densitat. Aital, la densitat d’un supersolid seriá pas pus constanta e poiriá aver de caracteristicas de solid cristallin. E la còla qu’a creat aqueste nòu estat de la matèria o a pogut far a de temperaturas fòrça bassas.
 
Ara Ketterle e sos collègas vòlon far mai d’experimentacions amb los supersolids e ensajar de comprene lors proprietats. “Cal trobar quina es sa vertadièra natura –çò diguèt Ketterle–. Avèm pogut demostrar que la teoria que confirmava l’existéncia d’aqueste estat de la matèria èra corrècta e ara cal recercar mai per ne determinar las caracteristicas fisicas”.
 
D’un autre costat, lo professor Tilman Esslinger, de l’Institut per l’Electronica Quantica ETH, tanben a pogut transformar una condensacion de Bose-Einstein en un supersolid amb l’ajuda de miralhs. Esslinger, ajudat per mai d’un collèga, introduguèt de gas de rubidi dins una cambra isolada e faguèt baissar la temperatura fins a prèp del zèro absolut  ( -273,15 °C ). Quand aguèron fach aquò, placèron la condensacion dins dos miralhs e illuminèron l’espaci amb de lutz lasèr. La combinason de la lutz dels lasèrs creèt d’atòms condensats en una estructura regulara cristallina.
 
La nòva matèria aviá las caracteristicas d’un superfluid –los atòms encara se movián al mens en una direccion, çò que s’endeven pas a l’estat solid normal–. Aquò balhèt una estructura supersolida. (Legissètz la seguida)
 
 
 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.
 


abonar los amics de Jornalet



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

Jornalet en papièr: la seguida

Dijòus passat a Carcassona, la còla de Jornalet anoncièrem l'intencion de tornar publicar una revista en papièr per l'an 2020. Nòstra idèa es de publicar ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 15
  • sol Aush 18
  • sol Bordèu 17
  • sol Briançon 15
  • sol Caors 19
  • sol Carcassona 21
  • sol Clarmont-Ferrand 22
  • sol Confolent 21
  • sol Gap 10
  • sol La Canau 18
  • sol La Gàrdia 26
  • sol Limòtges 14
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 16
  • sol Lo Puèi de Velai 21
  • sol Marselha 21
  • sol Montpelhièr 21
  • sol Naut Aran 19
  • sol Niça 18
  • sol Nimes 21
  • sol Pau 15
  • sol Peireguers 15
  • sol Rodés 17
  • sol Tolon 17
  • sol Tolosa 21
  • sol Valença 22

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”

Jordi Riba president de l’Associacion Culturala Vibrant

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”
giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Asuèlhs de Garnagués. © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Garnagués

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • © Laurenç Revèst

    Val de la Tiniá

  • Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta. © Laurenç Revèst

    Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Laurenç Revèst

    Montpelhièr: inauguracion de la granda exposicion patrimoniala "Max Roquèta, la libertat de l'imaginari"

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Margaria Pepin

    Adobament dal Grand Prèmi de Mónegue de 2014

  • Montpelhièr la lengadociana

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © Franc Bardòu

    Tresaurs andorrans

  • Goulamàs'K a Bordelha (Rebeiragués) lo 9 de julhet 2012

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • Costiera de Gavotina marítima : Tròces de vial d'a marina de Mónego a Caboalh. © RL

    Costiera de Gavotina marítima: Tròces de vial d'a marina de Mónego a Caboalh

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • 20u corsa Aran per sa Lengua. © Guillem Sevilla

    20u corsa Aran per sa Lengua

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • © Laurenç Revèst

    Via de Buelh a Pèunas a Valberg fins a Sant Laugier

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Tornariás sosténer una edicion de Jornalet en papièr en 2020?


62%



29%



10%




Vots 21 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)