CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dissabte, 19 d'octòbre

Actualitats

Dissabte, 8 d'abril de 2017, 03h00 Societat,Politica,Libres,Lenga,Escòla

Un libe de Yan Lespoux


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (6 vòtes)
carregant En cargar


1940-1950: aqueth detzenat d’annadas estó fondamentau per passar – en mestior d’ensenhament de l’occitan – deu quasi nonarren, o deu saunei, a quasiment arren, o talament pauc… L’istorian  Yan Lespoux a estudiat en detalh l’istòria d’un combat digne mes qui es de tostemps a miar.


Ua longa marcha. La setmana pasada, aprenèvan la creacion d’ua agregacion per las lengas de França, dab l’occitan-lenga d’òc en opcion. Quau camin dempuish la promulgacion en genèr de 1951 de la lei dita “Deixonne” qui autorizava l’ensenhament (hòrt limitat) deus “dialèctes” locaus a l’escòla! Justament, que’s tròba que l’istorian Yan Lespoux, mèste de conferéncias en occitan a Montpelhièr, ven de publicar la soa tèsi de doctorat sus aqueth periòde de 1940-1950, on vedóren las permèiras realizacions de la revendicacion modèrna per l’ensenhament de la lenga d’òc. De las pausicions foscas deu regim de Vichèi dinc au tribalh parlamentari de la “joena” IVu Republica qui, non shens dificultats, desboquèt sus aquera lei portada preu Maurici Deixonne (1904-1987). Normalian de la Carrèra d’Ulm, agregat de filosofia, especialista de las questions escolaras e de la laïcitat a la SFIO, qu’estó deputat deu Tarn (1946-1958).
 
Lo Yan Lespoux a cercat dens un hons considerable d’archius: revistas occitanas, solide, mes tanben jornaus, archius parlamentaris o correspondéncias; especiaument las de Robèrt Lafont e de quauques autes – Azéma, Boussac, Camproux, Lesaffre... –  conservadas per la part màger au Centre Interregionau de Documentacion Occitana o CIRDOC, a Besièrs. La question de l’ensenhament de la lenga occitana es pausada dempuish pausa. En 1868, Frederic Mistral la pausa dejà en arcuelhent los felibres catalans a Sant Romieg de Provença. Dens las Lanas, lo regent Silvan Lacoste (1862-1930), d’Aunessa e Laharí, autor d’un Recuelh de versions gasconas (1902), receb ua letra de Mistral qui’u ditz de préner contacte dab Fraire Savinien (Jausèp Lhermitte, 1844-1920), provençau especialista de l’ensenhament... En 1927, l’abat Jausèp Salvat, conservator e pròche de l’Action Française, e Prospèr Estieu, de sensibilitat politica plan diferenta, fondan lo Collègi d’Occitània per ensenhar per correspondéncia.
 
Lo tribalh de l’universitari es dividit en duas partidas: l’actitud de Vichèi (illusions, illusions...) e l’arrenavida a partir de 1945 dab la neishença de l’Institut d’Estudis Occitans e la d’ua “pedagogia revendicativa”. Qu’i crotzan en particular lo doctor Ismaël Girard (1898-1976), Max Roqueta (1908-2005), aute metge de Montpelhèr, e sustot lo girondin de l’Esparra (Medoc) Pèire-Loís Berthaud (1899-1956) qui jòga un ròtle essenciau per l’espelida de la Lei Deixonne. Au miei de pro de detalhs sus tot lo tribalh preparatòri, qu’aprenem que las oposicions arribèren solide deus jacobins convençuts (per exemple l’escrivan Georges Duhamel, 1884-1966) mes tanben de gents que n’aurèn pas jamei credut que’s hiquessin dens lo camp ostil aus dialèctes, lo celèbre lingüista Albert Dauzat (1877-1955), per exemple, originari totun de la Marcha (Garait) e autor de hòrt d’estudis suus “patois” (sic) e sus la toponimia… En brac, un libe deus seriós, deus complets sus ua temporada corta mes hòrt importanta per l’istòria nòsta que vad atau mensh escura. Per malastre mes shens suspresa, qu’es tostemps de tornar començar.
 
 
 
 
Joan Jacme Fénié

 
 


LESPOUX, Yan. Pour la langue d’oc à l’école. Presses universitaires de la Méditerranée, deceme 2016, 252 paginas, 19€. Prefaci deu rector Jean-François Chanet. Contacte: Universitat Pau Valèri Montpelhièr 3, Rota de Mende, 34199 Montpelhièr cedex 5 (+33(0)4 99 63 69 23 o pulm(a)univ-montp3.fr).
 
 
 


abonar los amics de Jornalet
 
 




 
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

Que pas res nos arrèste

“Òu, Union Europèa, calma-te. Torni dire: s’ensajas de qualificar nòstra operacion d’invasion, nòstre prètzfach es simple. Dobrirem las pòrtas ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 14
  • sol Aush 13
  • sol Bordèu 13
  • sol Briançon 10
  • sol Caors 13
  • sol Carcassona 14
  • sol Clarmont-Ferrand 13
  • sol Confolent 14
  • sol Gap 8
  • sol La Canau 13
  • sol La Gàrdia 11
  • sol Limòtges 12
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 15
  • sol Lo Puèi de Velai 13
  • sol Marselha 19
  • sol Montpelhièr 18
  • sol Naut Aran 12
  • sol Niça 16
  • sol Nimes 19
  • sol Pau 14
  • sol Peireguers 13
  • sol Rodés 13
  • sol Tolon 14
  • sol Tolosa 13
  • sol Valença 15

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • © Josep Carpintero

    Presentacion dera ANC Val d'Aran en Vielha, 28/12/2013

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • Era còlha dera ADÒC ath trabalh

  • Val d'Aran, cap de Gasconha

  • De bandièras occitanas a la manifestacions dels Gilets Jaunes, Tolosa 8 de decembre 2018

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • Vista dal País Niçard e Alpenc. © Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc

    Vista dal País Niçard e Alpenc

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • © Laurenç Revèst

    Cavairac (Costièra de Nimes)

  • Mistèri dins la forèst

    Pantais (Poèmas de Lisa Gròs sus pinturas de Christine Nicolas)

  • © Adriana Díaz

    Canas 2019

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)