CAPÇALERA2: AMICS DE JORNALET

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Diluns, 23 d'octòbre

Actualitats

Divendres, 21 d'abril de 2017, 03h00 Istòria,Sciéncia

Tròben centenats de bastiments en Amazonia

Es estructures ocupen mès de 13 000 km2 e an permetut de cambiar era teoria istorica que didie qu’Amazonia non auie estat jamès tocada pes umans


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargar


Archaeology & arts





Etiquetas
andreu. amazonia, arqueologia, sapiéncia

Era descobèrta de centenats de bastisses de tèrra ena sèuva amazoniana ei estonanta. Ua civilizacion anciana i trabalhèc hè uns 2000 ans e a deishat aqueri bastiments coma un mistèri que non s’a podut encara resòlver. Era descobèrta ei hèta per ua còlha de scientifics brasilèrs e anglesi.
 
S’agís de centenats d’estructures hètes de tèrra en estat amazonian d’Acre. Ara, era deforestacion actuau que patís Brasil a permetut de descobrir-les. Totun, es mès de 450 geoglifes geometrics trobats encara son un mistèri arqueologic qu’era sciéncia a de resòlver.
 
Non se sap guaire se quina ère era sua foncion. Èren dilhèu ancians vilatges, segon çò que diden es expèrts. Apròp d’aqueres bastisses an trobat fòrça airines umanes que poirien confirmar aquera ipotèsi. Se pense que non èren plataformes defensives e qu’era sua utilizacion siguec esporadica, dilhèu coma luòc d’amassada.
 
 
Embarres de tèrra misterioses
 
Es estructures ocupen mès de 13 000 km2 e an permetut de cambiar era teoria istorica que didie qu’Amazonia non auie estat jamès tocada pes umans. Era cap dera sua recèrca ei Jennifer Watling, deth Departament d’Arqueologia e Etnografia dera Universitat de São Paulo.
 
“Son ues estructures qu’an demorat atau pendent quauqui sègles —çò diguec Watling—. Era prumèra causa que volíem saber ère s’i avie arbes ena region e se com siguec era alteracion der ecosistèma dera region pes òmes que les bastiren”.
 
Atau, era còlha que les estúdie a podut recrear enquias darrèrs 6000 ans de vegetacion dera zòna. En hè’c, descobriren qu’es òmes ancians constructors de tot aquerò alterèc fòrça es bòsqui dera region, pendent milèrs d’annades entà poder hèr aqueri geoglifes.
 
Ath delà, trapèren que transformèren es bòsqui mès non pas damb huec. Que plantèren centenats de palmèrs en tot practicar ua tecnica aquaforestèra. Totun, aqueth cambiament ei petit comparat damb es cambiaments environamentaus que patís era region actualaments. (Liegetz era seguida).



 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.






abonar los amics de Jornalet



 



publicitat



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: IEO Label ÒC

Editorial

Jornalet: libre d’estil dobèrt

S’es agut dich que Jornalet es un dels còrpus textuals en lenga occitana mai importants del sègle XXI, per la varietat dels subjèctes tractats, pel modèl de lenga emplegat ...
giny

Lo temps

Mapa
  • nuvols Agen 18 7
  • sol Aush 18 8
  • sol Bordèu 19 8
  • sol Briançon 9 1
  • nuvols Caors 17 7
  • nuvols Carcassona 16 8
  • nuvols Clarmont-Ferrand 13 9
  • sol Confolent 14 8
  • sol Gap 16 5
  • sol La Canau 19 8
  • nuvols La Gàrdia 14 7
  • sol La Torre de Pèlitz 21 9
  • sol Limòtges 14 8
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 22 8
  • pluja Lo Puèi de Velai 11 7
  • sol Marselha 20 12
  • sol Montpelhièr 21 13
  • sol Naut Aran 16 5
  • sol Niça 12 3
  • sol Nimes 21 13
  • nuvols Pau 18 9
  • sol Peireguers 16 8
  • nuvols Rodés 15 7
  • sol Tolon 19 9
  • sol Tolosa 18 8
  • pluja Valença 12 8

giny

giny

Entrevista

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais



publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • © Laurenç Revèst

    Montpelhièr: inauguracion de la granda exposicion patrimoniala "Max Roquèta, la libertat de l'imaginari"

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • © Franc Bardòu

    Tresaurs andorrans

  • Carnaval de Limós. © Franc Bardòu

    Carnaval de Limós 2013

  • Arribada de la prima en Naut Rasés. © Terric Lausa

    Arribada de la prima en Naut Rasés

  • Agaits tolosans. © Franc Bardòu

    Agaits Tolosans

  • Los Arcs (Draguinhanenc): lei carrièras e la torre dau quartier dau Paratge d'ivèrn. © Catarin Seguran

    Los Arcs (Draguinhanenc)

  • Ciutat de Blaia: al país de l'amor de lonh

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • Clarençac, 40en anniversari dau club taurin Paul Ricard "L'Escapaire" (07/06/2015): rossetalha, abrivada e bandida en cèucle dins lei dogas

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • Carnaval independent de Niça. © Centre Cultural Occitan País Niçard e Alpenc

    Carnaval independent de Niça

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Laurenç Revèst

    Vista de Nimes, lengadociana per l'istòria, provençala per lo dialècte

  • Ferriòl Macip

    Manifestacion Anem Òc! per la lenga occitana. Montpelhièr 24 d'octòbre de 2015

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

giny

Vidèos

Las mai...

publicitat

LATERAL2 300x250: Cultura Conselh Aran

giny

Sondatge

Creses que los mèdias en occitan son necessaris a la recuperacion de la lenga?


88%



6%



1%



4%



1%




Vots 72 vòtes

comentaris 3

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)