CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 22 d'octòbre

Actualitats

Divendres, 28 d'abril de 2017, 03h00 Sciéncia,Istòria

L’origina de la cultura equèstra de Mongolia


Comentaris 2 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (6 vòtes)
carregant En cargar


De mai en mai divèrses estudis scientifics balhan una importància màger al ròtle jogat per la cultura equèstra nomada asiatica. Segon aquestes, los movements nomadas ajudèron fòrça a la circulacion d’objèctes, de personas e tanben d’informacion en Asia pendent sa preïstòria. Lo desvolopament de la cultura de l’òme a caval seriá estat doncas un dels cambiaments mai grands realizats en Eurasia. Ara, un nòu estudi n’a pogut determinar l’edat.
 
Lo nòu estudi afirma que la cultura nomada mongòla del caval –restacada de còps a Genghis Khan e sas armadas mongòlas– auriá mai de 3000 ans e lo luòc d’origina seriá l’estepa eurasiatica del territòri conegut uèi lo jorn coma Mongolia. L’estudi es estat publicat dins la revista numerica Journal of Arqueological Science per una còla scientifica de l’institut alemand Max Planck per la Sciéncia de l’Istòria Umana, las universitats estatsunidencas de Yale e Chicago e lo Musèu Nacional de Mongolia, entre d’autres. Las pròvas qu’a balhadas aquesta còla an coma origina un estudi e una analisi de divèrses luòcs arqueologics situats en Mongolia, coneguts tanben coma lo complèxe de la Pèira del Cèrvi —Khiringsuur—.
 
Aquesta cultura foguèt aital nommada pr’amor de las polidas pèiras gravadas (pèiras amb de cèrvis) e los pichons puèges artificials o khiringsuur bastits long de l’estepa mongòla fa  longtemps. Èran restacadas amb las traças mai ancianas de la cultura nomada asiatica mas o caliá poder demostrar.
 
 
De rituals amb de cavals domestics
 
En aquestes luòcs d’enterrament son estats trobats de centenats –e de còps de milièrs– de cavals domestics sacrificats al pè de cadun d’aquestes monuments. Per n’estudiar l’edat, los arqueològs an utilizat la tecnica del radiocarbòni.
 
Segon aquesta tecnica, quand un organisme morís, lo radiocarbòni que i a sustot dins sos òsses, comença de declinar. E los scientifics pòdon estimar quantes ans fa que l’animal moriguèt. Amb l’ajuda de l’analisi estatistica coneguda coma bayesiana, los autors de l’estudi an pogut precisar de manièra segura l’origina d’aquela cultura e de la cultura nomada euroasiatica del caval.
 
Segon William Taylor, cap de l’estudi a l’Institut Max Planck, “lo modèl a permés pel primièr còp de restacar la mòrt dels cavals e lo desvolopament cultural que i aguèt dins l’anciana Mongolia e l’èst d’Eurasia. De mai –çò diguèt Taylor– avèm pogut analisar lo ròtle jogat pel clima e lo cambiament environamental pendent l’origina locala d’aquela cultura nomada”.
 
Aital, aqueste nòu estudi soslinha qu’aquel ritual amb de cavals domèstics s’espandiguèt lèu per tota l’estepa mongòla vèrs l’an 1200 a.C., plusors centenats d’ans abans las primièras fonts escrichas suls òmes a caval.
 
D’autras traças tanben confirmarián lo transpòrt de las pèiras del complèxe de Khiringsuur amb de cavals. Tot aquò fariá de Mongolia un país que seriá estat un luòc clau dins lo desvolopament de l’anciana cultura equèstra euroasiatica. (Legissètz la seguida).




 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.




abonar los amics de Jornalet





 
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

28 d'abril 09.46h

#1 erratum merdum
Es Grousset " l'empire des steppes "
E non pas Doucet.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

28 d'abril 09.15h

Ariai dich turcò-mongòl d'aqui estant que dins las armadas de gengiz khan i avia mai
Des turcs que de mongòl pels mens es lo punt de vista de dos especialistas sul sicut :
Doucet e Roux.
"Culture de la steppe de doucet e les turcs 2000 ans d'histoire du pacifique à la méditerranée.
Dos obratges tofuts que fan autoritat.
Los primièrs escriches e monuments turcs se tròbon en mongolia dins altay e autres airals.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 10
  • sol Aush 10
  • sol Bordèu 10
  • sol Briançon 14
  • sol Caors 8
  • sol Carcassona 12
  • sol Clarmont-Ferrand 9
  • sol Confolent 11
  • sol Gap 11
  • sol La Canau 10
  • sol La Gàrdia 22
  • sol Limòtges 9
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18
  • sol Lo Puèi de Velai 10
  • sol Marselha 19
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 10
  • sol Niça 21
  • sol Nimes 15
  • sol Pau 11
  • sol Peireguers 9
  • sol Rodés 10
  • sol Tolon 9
  • sol Tolosa 11
  • sol Valença 12

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Laurenç Revèst

    Nimes e preséncia d'occitan

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • Còth deth Tormalet, 18/07/2012

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • © Laurenç Revèst

    Nimes e preséncia d'occitan

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Ferriòl Macip

    Manifestacion Anem Òc! per la lenga occitana. Montpelhièr 24 d'octòbre de 2015

  • Arremassada de signatures pera independéncia. ANC Val d'Aran, Vielha 11-12 de gèr 2014

  • © Jacky Grau

    Manifestacion per l'occitan dins l'ensenhament public. Montpelhièr 16 de febrièr 2013

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • Carnaval Gascon a l'Isla de Baish 2013. © Yves Sénécal

    Carnaval Gascon 2013 a L'Isla de Baish (Savés)

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


5%



5%



90%



0%




Vots 105 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)