CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 20 d'octòbre

Actualitats

Divendres, 1 de setembre de 2017, 03h00 Sciéncia

Pròvas de l’escantiment d’un grand aucèl a causa de l’òme... en Austràlia

De scientifics defendon que los primièrs òmes qu’arribèron a Austràlia fa mai de 47 000 ans foguèron la causa dirècta e finala de l’extincion de la granda megafauna australiana


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargar


Peter Trusler, Monash University





Etiquetas
andreu, austràlia, extincion, sapiéncia

La desaparicion de l’anciana megafauna australiana — aital coma sus d’autres continents de la planeta, dont l’America del Nòrd— es uèi encara una discussion scientifica de las grandas. Fa mai d’un sègle que se debat se l’òme, lo cambiament climatic o ambedós foguèron la causa d’aquò. Qualques unes encara dison que la secada que i aguèt entre fa 60 000 e 40 000 ans ne foguèt causa dirècta. Mas d’autres scientifics, coma Gifford Miller, director associat de l’Institut de Recèrca Alpenca e Artica CU-Boulder, o pensa pas.
 
Miller e d’autres collègas sieus an publicat un estudi dins la revista Nature Communications ont defendon que los primièrs òmes qu’arribèron a Austràlia fa mai de 47 000 ans foguèron la causa dirècta e finala de l’extincion de la granda megafauna australiana. Entre los animals escantits, de cangorós de mai de 500 quilograms, de wombats de 2 tonas, de lausèrtsde 7 mètres de longor e una tartuga granda coma una veitura.
 
 
Una pròva: un aucèl que volava pas
 
L’aucèl gigant escantit, Genyornis Newtoni, que fasiá mai de 2 mètres, demorèt en Austràlia fins a l’arribada de l’òme. Pas mai. E que l’òme foguèsse causa dirècta de son extincion es çò qu’a trobat la còla scientifica de Miller: las pròvas mai dirèctas son mai de 2000 luòcs amb de rèstas de clòscas d’uòu d’aquel aucèl  cremadas per un fuòc provocat per l’òme. A son costat, de rèstas —dins mai de 200 localitats desparièras— de clòscas d’uòu d’emó (qu’encara viu uèi lo jorn sul continent australian).
 
“L’analisi facha amb la tecnica de la luminiscéncia aital coma la del radiocarbòni confirman que una partida de l’uòu patiguèt de temperaturas mai nautas que 1000 grases, e d’autras non, çò confirmèt Miller.  Aquò solament o pòdon far de fuòcs umans e non pas de fuòcs naturals. Se foguèsse aital, totas las partidas de las clòscas dels uòus de Genyornis se serián cremadas de la meteissa manièra”. (Legissètz la seguida).


 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.



abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 14
  • sol Aush 15
  • sol Bordèu 14
  • sol Briançon 12
  • sol Caors 13
  • sol Carcassona 17
  • sol Clarmont-Ferrand 11
  • sol Confolent 16
  • sol Gap 9
  • sol La Canau 14
  • sol La Gàrdia 14
  • sol Limòtges 12
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 14
  • sol Lo Puèi de Velai 17
  • sol Marselha 20
  • sol Montpelhièr 20
  • sol Naut Aran 16
  • sol Niça 18
  • sol Nimes 20
  • sol Pau 15
  • sol Peireguers 13
  • sol Rodés 15
  • sol Tolon 13
  • sol Tolosa 16
  • sol Valença 15

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • © Conselh Generau d'Aran

    Lo Torn de França 2016 en Aran

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • Alejandro Benito Rusiñol. Betlèm a Sant Adrià de Besòs (Catalonha)

    Concors de Nadal 2014. Las Calendas en çò vòstre

  • Cap a las fonts autas d'Arièja. © Franc Bardòu

    Savartés. Cap a las fonts autas d'Arièja

  • Musèu de Terra Mata, Niça, mai anciana traça de fuec au monde

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Franc Bardòu

    Tresaurs andorrans

  • Lo grand passacarrièra de Rodés. Occitan Pride 2013

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Laurenç Revèst

    Vista de Gavotina (est Velai) e d'Auvèrnhe (Vivarés, Gevaudan)

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © Zep Armentano

    Era Mongetada (Val d'Aran 28-29 d'octobre 2017)

  • Vista dal País Niçard e Alpenc. © Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc

    Vista dal País Niçard e Alpenc

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


0%



0%



0%



0%




Vots 0 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)