CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 22 d'octòbre

Actualitats

Divendres, 6 d'octòbre de 2017, 03h00 Sciéncia,Istòria

Teotihuacan, una vila unica


Comentaris Un comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (7 vòtes)
carregant En cargar


L’arqueologia americana aviá totjorn sospechat que l’anciana vila mexicana de Teotihuacan, qu’aguèt son edat d’aur entre los ans 1 e 600 après lo Crist, èra pas una vila comuna. Ara, un nòu estudi de l’arqueològ Michael E. Smith confirma que foguèt una vila unica en America e benlèu sus la planeta tota.
 
Foguèt una de las mai grandas vilas que jamai son estadas bastidas pels indigènas americans. Situada a solament 40 quilomètres de la vila de Mexic. Tenguèt una superfícia de prèp de 20 quilomètres cairats e mai de 100 000 abitants. De mai, se restaquèt amb d’autras civilizacions mesoamericanas. Aquò e mai encara an fach d’aquela una vila unica.
 
Encara es pas conegut qui bastiguèt la vila, sas relacions amb los estats vesins o perqué foguèt abandonada. Qualques teorias parlan d’una guèrra civila, d’una catastròfa environamentala o benlèu d’una conquista exteriora –los chichimècas arribèron a l’airal en aquela epòca–. Quora los aztècas arribèron, mai de 1000 ans puèi, vegèron las roïnas de la vila coma un luòc de reverar.
 
 
Luòc de naissença dels dieus
 
Aital Teotihuacan recebèt son nom dels aztècas. Pensavan que la vila èra estada lo luòc de creacion de l’Univèrs. Aquò vòl dire que fa 1000 ans ja se pensava qu’èra una vila unica.E aquò es estat confirmat ara pel nòu estudi d’Smith publicat Open Arqueology. Segon aqueste,”l’influéncia de Teotihuacan sus las culturas americanas ancianas s’arrestèt pas dins las cresenças culturalas. Tanben i aguèron d’importantas influéncias arquitectonicas pels aztècas mas tanben per d’autras culturas”.
 
Per Smith, fòrça vilas mesoamericanas contunhèron los meteisses principis arquitectonics de Teotihuacan. E bastiguèron lo meteis tipe d’eficis. Totas las vilas avián un airal central amb de temples, un palais reial, una còrt e una plaça. A son entorn i aviá un airal residencial mai caotic.
 
“Teotihuacan aguèt pas cap palais de reial ni cort ni tanpauc d’airal central, çò diguèt Smith. Foguèt fòrça mai grand que d’autras vilas posterioras e l’airal residencial foguèt dessenhat plan melhor que lo de las vilas bastidas abans. Foguèt, per ansin, un exemple d’innovacion unic en tota l’istòria de l’umanitat”.
 
Las bastissas amb mai d’una pèça èran pauc abitualas abans la revolucion industriala, çò confirmèt Smith. Totun, las bastidas de Teotihuacan èran grandas e comòdas. Los principis èran desparièrs, çò contunhèt.
 
“Foguèt la soleta vila americana qu’utilizèsse de principis arquitectonics desparièrs, çò afirmèt Smith. Los apartaments trobats a Teotihuacan son un exemple unic de residéncia urbana en Mesoamerica mas tanben en tota l’istòria arquitectonica de l’umanitat”. (Legissètz la seguida).


 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.




abonar los amics de Jornalet



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

6 d'octòbre 15.28h

Benlèu es perque las piramidas sont dins la banlèga d'El Caire, mas soi estat fòrça mai impressionat per Teotihuacan que per Giseh.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 10
  • sol Aush 10
  • sol Bordèu 10
  • sol Briançon 14
  • sol Caors 8
  • sol Carcassona 12
  • sol Clarmont-Ferrand 9
  • sol Confolent 11
  • sol Gap 11
  • sol La Canau 10
  • sol La Gàrdia 22
  • sol Limòtges 9
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18
  • sol Lo Puèi de Velai 10
  • sol Marselha 19
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 10
  • sol Niça 21
  • sol Nimes 15
  • sol Pau 11
  • sol Peireguers 9
  • sol Rodés 10
  • sol Tolon 9
  • sol Tolosa 11
  • sol Valença 12

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • © Franc Bardòu

    Darrièr refugi abans l’envòl (1206-2016)

  • Presèpi en Gavotina, dins l'espèra de Jèsus, e dels Rei màgers pas ancara en chamin. Fòto: Emanuèl Val de Barceloneta

    Concors de Nadal 2014. Las Calendas en çò vòstre

  • © CD

    Escòla Calandreta dau Mas. Drap (País Niçard)

  • © Laurenç Revèst

    De las charrièiras de Genolhac (500 m. d'altitud) al bèlvéser de las Bosedas (1235 m.)

  • Costiera de Gavotina marítima : Tròces de vial d'a marina de Mónego a Caboalh. © RL

    Costiera de Gavotina marítima: Tròces de vial d'a marina de Mónego a Caboalh

  • © CD

    Escòla Calandreta dau Mas. Drap (País Niçard)

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • © Conselh Generau d'Aran

    Lo Torn de França 2016 en Aran

  • Ferriòl Macip

    Manifestacion Anem Òc! per la lenga occitana. Montpelhièr 24 d'octòbre de 2015

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


5%



4%



91%



0%




Vots 103 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)