CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 22 d'octòbre

Actualitats

Divendres, 13 d'octòbre de 2017, 03h00 Sciéncia

De geoglifes estonants en Brasil


Comentaris 3 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (3 vòtes)
carregant En cargar


Ja fasiá temps qu’èran coneguts. Mas cap cercaire aviá pas volgut trobar la rason de lor bastison. Ara, un nòu estudi publicat dins la revista numerica American Antropologist pels cercaires Sanna Saunaluoma e Pirjo Kristina n’a trobat una explicacion: los geoglifes de l’estat brasilièr d’Acre èran utilizats per comunicar amb l’environament: los ancessors, animals o còrses celestials.
 
 Aital, los geoglifes trobats dins la selva amazoniana foguèron un espaci plan important entre los umans que los bastiguèron e l’espaci non uman que i aviá a lor entorn. Son mai de 450 bastissas de tèrra misteriosas amb divèrsas formas en cercle, en cairat, en  u, en ellipsi o octagòn, e pòdon arribar fins als 4 mètres de prigondor. Los scientifics creson que foguèron trobats per de tribús indigènas amazonianas entre los ans 1000 abans lo Crist e 1000 de l’edat crestiana.
 
 
De sits encara protegits
 
Èran considerats per las tribús que demoravan dins l’airal coma de luòcs sagrats e encara o son uèi lo jorn. Per ansin, los indigènas d’Acre an enebit de i far  d’activitats abitualas als umans coma aver d’ostals o cultivar las tèrras. Aquò demostrariá, segon l’estudi realizat per aqueles dos cercaires, que son encara d’espacis rituals plan importants.
 
“A passat temps foguèron de centres importants per l’òme –çò diguèt Sanna Saunaluoma, de l’Universitat de São Paulo–. Per tant an de formas geometricas. Èran utilizats per plusors membres de la comunautat locala per comunicar amb l’environament. Aital, los umans del luòc volián demostrar que la vida umana èra totalament mesclada amb l’environament dempuèi de centenats de generacions”.
 
De mai, los scientifics an volgut soslinhar que, pendent l’epòca que foguèron bastits los geoglifes, las gents pensavan pas que foguèsson quicòm de desseparat de la natura. Los umans e los non-umans èran totes amassa los que produsián la vida sus la Tèrra. E a travèrs dels geoglifes comunicavan umans e non-umans.
 
“Èran de sits importants per  cèrts membres de la comunautat locala a qualques moments de lor vida –çò diguèt Pirjo Kristina, de l’Universitat d’Helsinki–. Lo dessenh geometric èra una pòrta e una camin per arribar a la coneissença, a la sapiéncia e a la fòrça dels desparièrs elements de l’environament”.
 
Ansin, las interaccions e las visualizacions amb los èssers non-umans èran una sòrta de camin que prenián aquelas comunautats per viure lor vida. La geometria e divèrsas caracteristicas de la pèl de cèrts animals encara uèi son font d’inspiracion de l’imaginari dels indigènas amazonians, çò assolidèron los cercaires, e encara son presents uèi dins la ceramica, los vestits, los joièls e las arts d’aqueles. (Legissètz la seguida).


 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.





abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

14 d'octòbre 00.44h

#1 Avètz rason: val mai de dire "geoglifes", e d'acòrdi amb la redaccion de Sapiéncia, o avèm cambiat. Grandmercé per vòstra lectura atentiva! :-)


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

13 d'octòbre 16.58h

Les jeroglifes son a l'encòp de ideogramas e de fonogramas sillabics, que fosquèren deschifrats quand descobriren que la lenga dels egipcians èra le còpte, que s'escriu damb l'alfabet grèc.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

13 d'octòbre 15.01h

Interessant article.
Per ieu, aquò èra de "geoglifes" e non pas de "ieroglifes" que designan l'anciana escritura sagrada d'Egipte. Perqué parlar de "ieroglifes"? los sabents an cambiat lo nom? per quina rason?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 10
  • sol Aush 10
  • sol Bordèu 10
  • sol Briançon 14
  • sol Caors 8
  • sol Carcassona 12
  • sol Clarmont-Ferrand 9
  • sol Confolent 11
  • sol Gap 11
  • sol La Canau 10
  • sol La Gàrdia 22
  • sol Limòtges 9
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18
  • sol Lo Puèi de Velai 10
  • sol Marselha 19
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 10
  • sol Niça 21
  • sol Nimes 15
  • sol Pau 11
  • sol Peireguers 9
  • sol Rodés 10
  • sol Tolon 9
  • sol Tolosa 11
  • sol Valença 12

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • © Laurenç Revèst

    Cavairac (Costièra de Nimes)

  • © Laurenç Revèst

    Via de Buelh a Pèunas a Valberg fins a Sant Laugier

  • © Maria Millan

    22u corsa Aran per sa Lengua (26-7-2015)

  • L'uelh de la hont a Baiona (Baish Ador). © Vincenç

    L'occitan per carrièras (concors de prima 2014)

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • La Primada de Montsegur 2013. © Bruno Sapena

    La Primada de Montsegur 2013

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • Val d'Aran, cap de Gasconha

  • © Laurenç Revèst

    Dau castèu de Grimaud

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Jornada de protèsta contra lo barratge del Testet, a Sivens

  • Gavotina maritima - Sant Anhe, vilatge sus una pena. © Laurenç Revest

    Gavotina maritima - Sant Anhe

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • Pantais de s'aparar dau solèu baug au còr dau fèrre torcit

    Meissonencas en Camarga pichòta

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Colomèrs, Pujòlo, Aran

    L'estiu dels legeires de Jornalet 2018

  • © CD

    Escòla Calandreta dau Mas. Drap (País Niçard)

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


5%



4%



91%



0%




Vots 103 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)