CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 22 d'octòbre

Actualitats

Dimècres, 8 de novembre de 2017, 03h00 Cultura

Gasconha > Lanas e Labrit

Lanas: animacions gasconas l’11 de noveme


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (3 vòtes)
carregant En cargar


L’11 de noveme, duas animacions au torn de la lenga nòsta se debanan. A Dacs on l’associacion Gascon Lanas s’i hè per har enténer l’òc, especiaument dab un concèrt de Gric de Prat. E a Ondres tanben, en País de Senhans, on la Societat de Bordà-Patrimòni de las Lanas a programat ua comunicacion sus ua canta celèbra en Bearn e dens las Lanas, la Canta deus Picatalòs, vaduda “deus Picatarròcs” quan, en 1919-1920, i avó la susmauta deus bordilèrs o meitadèrs qui contestavan los balhs agricòlas.
 


La vielha societat sabenta landesa, vaduda en 1876, arcuelha tanben rubricas e comunicacions suu gascon
© JJF





Etiquetas
cultura, fenié, lanas

 
 
Talòs e tarròcs. Lo prumèr es un gròs vèrmi que bodiga dens la tèrra grassa. Lo second  designa las “mòtas”, sovent pesugas e a còps conhidas de …talòs, que lo païsan –simple vailet dab lo son palahèr o lo son pihurc o laurador bojant son camp dab l’araire– vira e arrevira.   Subernommats “Picatalòs” puish “Picatarròcs”, quauques paisans gascons son demorats dens las memòrias. Un article vien de paréisher dens lo darrèr numerò deu Bulletin de la Societat de Bordà, revista deu patrimòni  de las Lanas, mes ua presentacion dab mei d’illustracions ne serà hèita a Ondres (Senhans), entre Baiona e Sent Vicenç de Tiròssa, vilòta “industriau” on i avó manifestacions deus meitadèrs landés  que raportèt quitament lo jornau L’Humanité deu 9  deceme de 1920 (quauques jorns davant lo famós Congrès de Tors). Mau informat a l’evidéncia de la situacion linguistica deu parçan, lo reportaire de l’epòca parlava d’ “un chant révolutionnaire écrit en patois par un des leurs”. E qu’ajustava: “Je sens qu’une traduction littérale, faite à la hâte, ne peut en rendre la saveur, l’âpre poésie du terroir”. Lo reportaire arreconeishèva préner quauques libertats dab lo parlar d’aquestes “paysans de sobre et solide race landaise ou basque, d’esprit vif et hardi…” Grans mercés per los ajòus!
 
Donc, a Ondres, lo dissabte 11/11 exactament (14 h 30, sala Caperania) qu’ i aurà en efèit l’evocacion de la famosa “Canta deus Picatalòs[1], vaduda en 1901 a Salias de Bearn devath la pluma deu felibre Al Cartero, e adobada en 1920 en “Canta deus Picatarròcs” dens lo contèxte deu malestar paisan après la Grana Guèrra[2].
 
Deu costat de la Shalòssa e deu Baish Ador en efèit,  que començavan de hicar en causa lo sistèma de la meitaderia. Que seguíren mei d’un quart de sègle de contestacion deus balhs ruraus. Lo sovenir n’es demorat dens la memòria paisana de las Lanas. Totun, ne sabem tostemps pas qui escrivó la version “revolucionària” deus Picatarròcs cantada en 1920. L’ambient sociau qu’avè cambiat e d’auguns pensavan que “las moscas anavan cambiar d’ase” com, mei tard, disè l’Albaladejo vadut comentator deu rugbi a la television… Qu’es quitament vadut un cant memoriau que pro de coralas interprètan enqüèra. Dens la version primitiva de Salias. O en version “sindicau agricòla”...
 
 Dens las lutas sindicaus d’autes còps o dens las amassadas passadas —las deu sindicat MODÈF per exemple— lo cant, çò pareish, arribava tostemps suus pòts deus païsans, meitadèrs o bordilèrs,  qui’s sovienèn lavetz deu combat deus lors pairs. Diu Vivant! la carga emocionau qu’èra hòrta... Uei, ne sèi pas se los joens sindicalistas e entreprenaires agricòlas se sovienen d’aquò. Es que lors pairs an pensat, aumensh, de’us transméter un chic la lenga nòsta? Egau, un enigma demòra: qui a escriut los coblets de susmauta deus Picatarròcs?
 
Qu’enteneràn tanben comunicacions sus la pèsca au sègle XVIIIu sus la còsta gascona (F. Roques) e suu castèth de la Ròca a Ondres (J.-J. Taillentou). Que parlaràn enfin deus sordats landés au “Camin de las Damas” (J.-P. Brèthes), là haut, entre arribèras de l’Aisne e de l’Ailette, suus platèus de Picardia. Qu’i a un sègle d’aquò (05 58 90 85 99).
 
A Dacs. Lo medish dissabte 11 de noveme, l’associacion  Gascon Lanas  (Gropament associatiu per la cultura d’òc dens las nòstas Lanas) prepausa quauques animacions a Dacs (sala de l’Aiga Roja, 15h-19h). Per començar, tres films corts en gascon que vienen de la mòstra de cinèma occitan organizada dempuish quauques annadas per la direccion de la politica linguïstica de la Generalitat de Catalonha. Los catalans son evidentament sensibilizats  a la lenga nòsta puish que lo gascon (aranés) es present sus lo son territòri. Qu’i vederàn Lo Pelòt (filme de 2008 deu bigordan Fabrici Bernissan sus los “bandolèrs” o raubaires), Shens papèrs (petit videoclip de 2016 deus gascons Eva Cassagnet e Philippe Espinasse), e Fecas e Godilhs, de Pèire Brun (2004), que parla de la tradicions deus carnavals dens la vath d’Aude, en particular a Limós. 
 
Puish lo Miquèu Baris condarà duas istòrias dinc a 17h, la deu Donan e la deu “Colombò”, tirada d’ua novèla de l’escrivan Amaniu Delbousquet. Qu’acabaràn dab cantèras e un picaishó tirat deu tistèths, mes ne serà pas fenit. En efèit, a 20h precisas, los musicians e cantaires bordalés de Gric de Prat, miats per Eric e Natalia Roulet seràn en concèrt a l’Atrium.
 
 
 
 
 
Joan Jacmes Fénié

 
[2]    Véder lo sit www.histoiresocialedeslandes.fr. Los ligams entre movement obrèr a las Hargas de l’Ador (lo Bocau/Tarnòs) e l’ agitacion deus meitadèrs deu Baish Ador  qu’i  son precisats.






abonar los amics de Jornalet



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 9
  • sol Aush 9
  • sol Bordèu 9
  • sol Briançon 13
  • sol Caors 8
  • sol Carcassona 12
  • sol Clarmont-Ferrand 9
  • sol Confolent 11
  • sol Gap 10
  • sol La Canau 9
  • sol La Gàrdia 19
  • sol Limòtges 9
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 16
  • sol Lo Puèi de Velai 10
  • sol Marselha 18
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 9
  • sol Niça 19
  • sol Nimes 15
  • sol Pau 10
  • sol Peireguers 8
  • sol Rodés 9
  • sol Tolon 8
  • sol Tolosa 11
  • sol Valença 12

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Laurenç Revèst

    La botiga de Macarèl a Sant Joan de Vedats (Montpelhierenc)

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • Cristòl Daurore

    Ceremonia pel 83n anniversari de Francés Fontan a Fraisse (Val Varacha)

  • © Laurenç Revèst

    Lengue a Mentan

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • A Gavotina marítima: Recabruna Cab Martin, a vila vielha e o castèl dau sécolo X

  • © Laurenç Revèst

    Per las carrièiras de Someire, lo pont cobèrt per la ciutat vidorlenca

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • © CD

    Escòla Calandreta dau Mas. Drap (País Niçard)

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • Petugon de La Boal

    Conferéncia e dedicaça de l'artista Richard Cairaschi au Musèu municipau deis Arts e Tradicions populàrias de Grimaud (Mauras)

  • ©  LR

    Mostier e òrts de Cimiés, antica ciutat de Cemenelum, actualament quartier de Niça

  • Lo vilatge de Lopian (Lengadòc) - senhalizacion sens vergonha. © Mathias Gilbert

    L'occitan per carrièras (concors de prima 2014)

  • © Martina Gròs

    Estivada en Liuradés-Forés

  • © Laurenç Revèst

    Vista de Nimes, lengadociana per l'istòria, provençala per lo dialècte

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


5%



4%



91%



0%




Vots 102 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)