CAPÇALERA2: AMICS DE JORNALET

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 19 de junh

Actualitats

Divendres, 12 de genièr de 2018, 03h00 Sciéncia,Environament

L’afondrament dels oceans


Comentaris 3 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargar


Un nòu estudi publicat dins la revista numerica Science confirma que los nivèls d’oxigèn dins los oceans son de mai en mai reduches. Sus l'imatge una zòna mòrta de la Jolla, San Diego, California





Etiquetas
cambiament climatic, sapiéncia

Lo fenomèn de la dissolucion de l’oxigèn dins l’aiga es un prètz plan naut pels peisses de totes los oceans de la planeta. E ara o pagan. E o pagaràn fins que l’umanitat descobrisca que far mal a l’ocean tanben es se far mal a ela meteissa. Tot aquò pr’amor del contunh espandiment de las zònas mòrtas dins los oceans de la Tèrra.
 
E òc, pr’amor que l’espandiment d’aqueles airals contunha de créisser —son de regions maritimas totalament o parcialament collapsadas e ont cap mena de vida i pòt pas viure. N’i a de mai en mai, e los scientifics creson ara qu’aquò contunharà  fins que se càmbie la direccion environamentala que la planeta seguís uèi lo jorn. Es a dire d’arrestar l’escampatge de produches quimics dins los oceans.
 
En mai d’aquelas zònas mòrtas, los oceans tanben patisson. Las temperaturas de la Tèrra son de mai en mai nautas, e descreisson los nivèls d’oxigèn dins los oceans e sus las còstas de la Planeta Blava. E aquò es un prètz que las comunautats vivas ja pagan.
 

D’oceans prèp de l’afondrament
 
Ara, un nòu estudi publicat dins la revista numerica Science confirma que los nivèls d’oxigèn dins los oceans son de mai en mai reduches. Aquò vòl pas solament dire de problèmas per las plantas e los animals que i demòran mas que tanplan aquò balharà de consequéncias seriosas sus la vida terrèstra, çò an avisat los cercaires.
 
Dins un ocean normal, las moleculas d’aiga contenon d’atòms d’oxigèn. Aital, los peisses e d’autres organismes pòdon alenar. Las primièras zònas sens oxigèn foguèron trobadas dins d’estuaris —luòcs ont los flumes se trason dins la mar— ja fa mai de 150 ans.
 
“Dempuèi alavetz, çò assolidèt a Live Science l’ecològa marina del Centre de Recèrca Environamentala Smithsonian Denise Breitburg, dins los oceans i a de mai en mai de zònas amb mai de pollucion e d’animals que morisson per manca d’oxigèn. D’oxigèn qu’arriba pas fins a las prigondors maritimas e tanben i a fòrça mai d’acid e d’aiga cauda”.
 
De mai, una còla scientifica de l’Estudi sus l’Oxigèn dins los Oceans del Glòbe ja confirmèt en 2016 que l’espandiment d’aquelas zònas mòrtas s’agrava. Las aigas qu’an 12 mg d’oxigèn o mens per litre se tròban dins lo Pacific american, dins l’Atlantic african, dins l’ocean Indian, dins lo Pacific nòrd asiatic e sus totas las còstas d’Euròpa, Estats Units e Japon.
 
“Se i aguèsse una pèrda de 4,5 milions de quilomètres cairats de tèrra productiva totes seriam estonats, çò confirmèt Breitburg. Mas aquò se debana dins l’ocean e es pauc conegut”.
 
La casuda de l’oxigèn dins los oceans mena a d’estranhas conduchas de peisses e d’autres organismes —i an mai de malautiás e an de problèmas per la reproduccion—. Dins los cases extrèms las zònas s’afondran e totes los organismes morisson. Pauques emigran e trencan l’ecosistèma vesin pr’amor que i a mens de manjar e mai de predators”.
 
Totun, i a de pròvas materialas que confirman qu’aquela situacion es reversibla. Ara la situacion es plan melhora dins d’estuaris coma lo de Tamèsi a Londres o del flume Delaware —ambedós patiguèron una manca d’oxigèn pendent d’annadas— e ara i a de grandas comunautats de peisses e d’autres animals e de plantas aqüaticas. (Legissètz la seguida).


 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.




abonar los amics de Jornalet



publicitat



Comentaris

15 de genièr 10.18h

Quants cops ho em dit i ens han dit "defensors de les Balenes, i pesats". Tot el que em fet te conseqüències, i ara veiem fins a quin punt en som d'assassins i boixos, ho em destruït tot, i ni mica d'arrepentiment, i ni un càrrec de consciencia, ni tant sols cercar maneres d'arreglar-ho, anar fent que ja veurem, diuen, com si no passés res, esteu com una cabra, i si no recapaciteu us ho carregareu tot.
De fet us ho heu carregat tot, i ara graciosos que? A on voleu anar, o a on us voleu ama... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

13 de genièr 18.26h

Bonjorn mas que disètz pas d'ont ven aquela demesida de l'oxigèn.... Dusc'ara aviai seguit la pujada del CO2 mas degun nos parlèt pas de la casuda de l'oxygèn, dissolgut dins l'aiga ! ....Que vos legèssi e traparai la paur?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

12 de genièr 11.15h

'' Dins un ocean normal, las moleculas d’aiga contenon d’atòms d’oxigèn. Aital, los peisses e d’autres organismes pòdon alenar ''

-> Aquò's una error importanta. 'Quò's pas l'oxigène de H2O que permet aus peishs d'alentar (H2O se dissocia pas solet en idrogène e oxigène !), mès la preséncia de moleculas de O2 (dioxigène) que se dissotz entremitan les moleculas de H2O. (Senon sufiré d'auger aiga per que los peishs poscussin respirar , òr justament l'article ditz que l'aig... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

Lo freg e lo caud

Aquesta setmana l'actualitat bofa lo freg e lo caud sus la lenga occitana. D'un caire, una joventa aranesa a passat lo primièr examen preüniversitari de l'istòria en occitan, ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 32 18
  • sol Aush 31 17
  • sol Bordèu 32 19
  • sol Briançon 23 11
  • sol Caors 32 18
  • sol Carcassona 29 17
  • sol Clarmont-Ferrand 29 16
  • sol Confolent 29 17
  • sol Gap 28 16
  • sol La Canau 32 19
  • sol La Gàrdia 23 16
  • sol La Torre de Pèlitz 27 19
  • sol Limòtges 29 17
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 29 19
  • sol Lo Puèi de Velai 27 15
  • sol Marselha 32 21
  • sol Montpelhièr 27 19
  • nuvols_parcials Naut Aran 27 16
  • sol Niça 17 11
  • sol Nimes 31 19
  • sol Pau 30 17
  • sol Peireguers 31 18
  • sol Rodés 31 17
  • sol Tolon 29 19
  • sol Tolosa 32 18
  • sol Valença 27 16

giny

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Entrevista

publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia



publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Beret. © Xavi Gutiérrez Riu

    Corsa Aran per sa Lengua 2014

  • Vista dal País Niçard e Alpenc. © Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc

    Vista dal País Niçard e Alpenc

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Laurenç Revèst

    Lengue a Mentan

  • Era Maladeta sus era broma.  © Xavi Gutiérrez Riu

    Val d'Aran

  • ©  LR

    Mostier e òrts de Cimiés, antica ciutat de Cemenelum, actualament quartier de Niça

  • Exposicion temporària sus Robèrt Lafont al CIRDOC (D.R.)

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • © Miquèu Barís

    Los calandrons d'Auloron qu'an visitat Baiona

  • Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012. © Cecília Hautefeuille

    Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • Costiera de Gavotina marítima : Tròces de vial d'a marina de Mónego a Caboalh. © RL

    Costiera de Gavotina marítima: Tròces de vial d'a marina de Mónego a Caboalh

  • © Montse Torres -  Arxiu dels Castellers de la Vila de Gràcia

    "Castellers" catalans en Bearn

  • Santons Modèrns? © Aigulf de Cavairac

    Concors de Nadal 2014. Las Calendas en çò vòstre

  • Hug de la Rosa

    Manifestacion "Er aranés, era nòsta identitat". Vielha 24 de març 2018

  • Carnaval independent de Niça. © Centre Cultural Occitan País Niçard e Alpenc

    Carnaval independent de Niça

  • La prima en valaa de Tiniá. © Laurenç Revèst

    La prima en Tiniá

  • Asuèlhs comengeses. © Franc Bardòu

    Asuèlhs Comengeses

  • © Laurenç Revèst

    Via de Buelh a Pèunas a Valberg fins a Sant Laugier

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

giny

Vidèos

Las mai...

publicitat

LATERAL2 300x250: Cultura Conselh Aran

giny

Sondatge

Cal revendicar lo drech de passar los examens escolars en occitan?


78%



11%



11%



1%




Vots 76 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

andreu   aran   aranésòc   barceló   betevé   canas   canas2018   cannes2018   catalonha   editorial   espanha   independéncia   infòc   leclercq   lozano   migrants   occitan   revèst   roch   rugbi   rugbi xiii   sapiéncia   sumien   tolosa   xiii  
giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)