CAPÇALERA2: AMICS DE JORNALET

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Divendres, 22 de junh

Actualitats

Dimenge, 11 de març de 2018, 03h00 Istòria

Lo monge mossarabi que cambièt l’istòria medievala

Lo Beat de Liébana aviá conferit un nòu simbolisme a l’Apocalipsis que marquèt una estapa importanta en originant las Crosadas


Comentaris Un comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (7 vòtes)
carregant En cargar


Pendent l’Edat Mejana, nombroses èran los conflictes entre musulmans e crestians. Mas en Euròpa Occidentala aquerisson una importància especiala quand lo Califat Omèia, un dels quatre califats islamics après la mòrt de Maomet, ocupa violentament lo reialme visigòt de la peninsula Iberica, que se trobava en plena crisi intèrna l’an 711. La majoritat d’invasors son de berbèrs (sortits dels pòbles del nòrd d’Africa que resistiguèron a la dominacion de Roma e Bizanci) e de sirians jol comandament de caps musulmans de la peninsula arabica. 
 
En mens de 15 d’ans, aqueles “maures”, coma los apelavan los europèus medievals, ocupan tota la peninsula Iberica e lo sud-oèst d’Occitània en assolidant atal Al Andalus, lo territòri ocupat pel poder musulman. Ça que la, eles rescontran un pòble organizat politicament amb un desvolopament cultural e uman mai important que çò qu’esperavan. Per aquela rason, permeton qu’aquelas gents contunhen de conservar lors mòrs e tanben lor fe crestiana.
 
Aqueles crestians, que vivián jos la dominacion musulmana, èran coneguts amb lo nom de mossarabis e èran obligats de pagar d’impòstes nauts per poder servar lor fe, lor organizacion politica, juridica e eclesiastica, e mai devián acceptar una tièra de condicions coma, per exemple, poder pas practicar lo culte durant la jornada ni mai far sonar las campanas de las glèisas, ni realizar de processions; e, de segur, podián pas tanpauc tornar las glèisas e los monastèris qu’èran estats destruches. Al començament los crestians mossarabis representavan lo 95% de la populacion. Ça que la, al sègle XI, en consequéncia d’una progressiva conversion a l’islam a pena arribavan al 50%.
 
Pauc a cha pauc la solida comunautat crestiana mossaràbia se desagregava e se redusiá a mesura que la populacion adoptava la cultura islamica que s’estendiá. La majoritat dels crestians s’arabizèron, es dire, venguèron de “muladís”, coma los nomenavan. E entre ambedoas comunitats, coma se podiá preveire, sorgiguèron de tensions que, amb d’autres conflictes coma las politicas de conversion e las persecucions de mai en mai persistentas, desboquèron sus d’episòdis d’una violéncia extraordinària. La cronica bizantina de l’an 741 après lo Crist, e tanben la cronica mossaràbia de l’an 754, descrivon la brutalitat amb la quala los musulmans sometèron la populacion catolica. Segon de fonts documentàrias, Al Hakam Ir, conegut per èsser lo mai sanguinari dels emirs omèias, en 806, ordenèt la decapitacion de 5000 caps muladís de Toledo après una temptativa de rebellion. Es doncas pas per azard que lo nomenèron lo “Maselièr d’Al Andalus”.
 
La creissenta tension, los impòstes exorbitants e la repression compeliguèron, fin finala, mai d’un mossarabi a aver pas cap d’autra causida que l’emigracion vèrs los reialmes crestians del nòrd de la peninsula qu’èran pas ocupats. Mas aquela migracion i portariá una rica contribucion culturala e mostrava, de mai, un biais novèl d’interpretar las tres religions: crestiana, jusieva e musulmana.
 
En aqueste contèxt istoric e politic, un monge mossarabi, conegut coma Beat, refugiat dins un monastèri de Liébana (Cantàbria), escriguèt una seguida de codèxes illustrats amb de dessenhs qu’ofrissián sa pròpria vision de l’Apocalipsi e que s’estendèron lèu-lèu per tot pendent la nauta Edat Mejana.
 
Aquel ensemble de codèxes medievals formava un libre: Commentarium in Apocalypsin (Comentari a l’Apocalipsi de Sant Joan), e venguèt un dels libres pus copiats de l’epòca. Aquelas còpias èran conegudas amb lo nom de “Beatus“ e a l’ora d’ara se’n sèrvan 25.
 
La reüssida se deviá a la facila compreneson. Dins la peninsula Iberica avián lo meteis prestigi, o quitament mai, que lo quite Evangèli. Mas aqueles codèxes foguèron interpretats coma una crida a la Reconquista, pausavan las basas de l’art romanic medieval e influiguèron tanben sus la politica del moment. Una d’aquelas influéncias es probable que causèsse la decision de Carlesmanhe de combatre los musulmans. Qualques istorians asseguran que la Marcha d’Espanha per conténer l’islam, foguèt promoguda per Carlesmanhe après legir aquel codèx.
 
De tot biais, aquesta òbra escricha en 776 per aquel monge mossarabi, conegut coma Beat de Liébana qu’aviá conferit un nòu simbolisme a l’Apocalipsis, marquèt una estapa importanta. E serà justament aquel nòu biais de comprene “la Bèstia” tradicionalament identificada amb l’Empèri Roman, que marcarà la diferéncia, pr’amor que tre aquel moment, l’identificaràn puslèu amb lo califat, e Babilònia. Valent a dire que l’enemic es pas pus Roma mas es Còrdoa e la menaça es pas l’Empèri Roman, mas l’Islam.
 
Puèi, en 784, Beat de Liébana redigiguèt una nòva version del codèx per endoctrinar los monges davant la conviccion de l’arribada del Jutjament Darrièr. Textualament, al capítol XX ditz: “Manca encara catòrze ans abans lo seisen millenari; la seisena edat finirà doncas, en l’an 838.”
 
Aürosament, la fin del Mond arribèt pas, mas si que i aguèt una tièra de crosadas contra los musulmans en Euròpa e en Tèrra Santa, e quitament contra los pròpris crestians, coma se passèt amb la crosada contra los catars.
 
Lo  papa Alexandre IId foguèt un dels primièrs a presicar la guèrra contra los infidèls musulmans en doas ocasions. La primièra en 1061 pendent la conquista de Sicília e la segonda dins la crosada de Barbastre en 1064. Del meteis biais que faguèt, d’ans pus tard, Gregòri VII, qui en vesent las reüssidas dins la peninsula Iberica, decidiguèt d’utilizar lo meteis metòde per protegir Bizanci de las invasions dels turcs.
 
Mas lo qu’òm coneis coma lo pus grand impulsor de las Crosadas, foguèt son successor, lo papa Urban IId, que d’Occitània estant, faguèt una crida durant lo concili de Clarmont davant una molonada de religioses e de laïcs amassats. En tot presicar amb granda fervor sollicitèt del public que portèsson socors als crestians grècs, lo Papa Urban, diguèt l’expression: “Deus lo vult“. Lo mond s’agenolhèron en silenci e après s’alçar cridèron amb totas lors fòrças “Deus lo vult” (Dieu o vòl) en jonhent atal la campanha contra los infidèls.
 
E, un còp de mai, l’òme,  en nom de Dieu, oblidèt la dimension de l’uman e demorèt fascinat per l’ideal apocaliptic…
 
 
 
 
Griselda Lozano
 
 
 
 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat



Comentaris

11 de març 09.53h

Clovis se faguet baptisar. Dietz o vint ans apres attaquet los visigoths de Tolosa perque eran pas catolicas. En profitet per annexar lo Limosin.
Carlemanha attaquet los musulmans delai las Pireneus. L'òm pòd se pausar la question de la relacion entre la gleisa catolica e los reis de Franca.
La melhoira arma de Franca per far sas conquestas colonialas damora la gleisa catolica. L'òm tòrna trobar totjorn la mesma propaganda : l'arabe o la colonia que son pas catolicas repriman la gleisa ca... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 11   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

Lo freg e lo caud

Aquesta setmana l'actualitat bofa lo freg e lo caud sus la lenga occitana. D'un caire, una joventa aranesa a passat lo primièr examen preüniversitari de l'istòria en occitan, ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 26 13
  • sol Aush 26 12
  • sol Bordèu 26 13
  • sol Briançon 23 9
  • sol Caors 27 12
  • nuvols Carcassona 24 13
  • nuvols Clarmont-Ferrand 20 8
  • sol Confolent 22 11
  • sol Gap 27 13
  • sol La Canau 26 13
  • nuvols La Gàrdia 23 16
  • sol La Torre de Pèlitz 28 16
  • sol Limòtges 22 12
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 29 15
  • nuvols Lo Puèi de Velai 18 8
  • sol Marselha 30 17
  • sol Montpelhièr 28 17
  • nuvols Naut Aran 22 12
  • sol Niça 18 9
  • sol Nimes 28 16
  • nuvols Pau 25 13
  • sol Peireguers 23 12
  • sol Rodés 26 11
  • sol Tolon 30 17
  • sol Tolosa 27 12
  • nuvols Valença 20 9

giny

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Entrevista

publicitat

LATERAL2 300X250: CAOC



publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • La Primada de Montsegur 2013. © Bruno Sapena

    La Primada de Montsegur 2013

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • Cristòl Daurore

    Ceremonia pel 83n anniversari de Francés Fontan a Fraisse (Val Varacha)

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • Asuèlhs comengeses. © Franc Bardòu

    Asuèlhs Comengeses

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • Simbèls de la vila de Niça. © Catarin Seguran

    Simbòls de Niça

  • Occitan e economia: "occitanitat mai o mens visibla"

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • Musèu de Terra Mata, Niça, mai anciana traça de fuec au monde

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Laurenç Revèst

    A Gavotina marítima: O Castelar vielh, e faishe sota A Pena e vista de Sant Bernat de Castelar

  • Asuèlhs de Menerbés. © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Menerbés

  • © Laurenç Revèst

    En Provença orientala: Lo Canet Ròcavila e noms de luecs occitans escrichs a la francesa

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

giny

Vidèos

Las mai...

publicitat

LATERAL2 300X250: CAOC

giny

Sondatge

Cal revendicar lo drech de passar los examens escolars en occitan?


79%



8%



10%



2%




Vots 97 vòtes

comentaris 1

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)