CAPCALERA: VILA DE TOLOSA
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 21 d'octòbre

Actualitats

Divendres, 13 d'abril de 2018, 03h00 Sciéncia

D’objectes massisses astronomics jos l’eqüacion de Schrödinger


Comentaris Un comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargar


Normalament, cada matèria scientifica a sas pròprias leis universalas. Aital, la mecanica quantica – que descriu lo comportament instintiu a las escalas atomica e subatomica– es fòrça desparièra de l’astronomia. Mas un scientific a descobèrt qu’aquela tanben pòt èsser aplicada en tot estudiar las estructuras massissas astronomicas.
 
Aquò arriba après d’annadas d’estudi dels objèctes astronomics massisses, de lor forma e de perqué son aital e pas d’una autra manièra. Es una disciplina plan complèxa e malaisida mas qu’ara poiriá veire la lutz, segon lo darrièr estudi del scientific Konstantin Batygin, pr’amor de sas resultas.
 
Segon aquel especialista de las planetas, los objèctes astronomics massisses son encerclats sovent per de grops d’objèctes mai pichons que viran a son entorn, coma las planetas a l’entorn del Solelh.
 
Los traucs negres supermassisses serián, segon aquò, orbitats per de grops d’estelas que, a lor torn, son orbitadas per una granda quantitat de pèira, de glaç e d’autres materials galactics. La fòrça de la gravetat convertiriá aqueles materials en de disques redonds plans. E pòdon aver la talha del nòstre sistèma solar o fins a de milions d’ans lutz mai grands.
 
 
Una forma que càmbia
 
Aqueles disques astrofisics son pas totjorn redonds e càmbian de forma mai d’un còp pendent lor vida long de milions d’annadas. Cossí càmbian e cossí o fan es çò qu’a estudiat Batygin. A travèrs d’eqüacions, las trajectòrias orbitalas son amassadas e los disques se constituisson d’una sèria de cercles concentrics que pòdon totjorn cambiar de forma.
 
Dins aquesta analogia es coma se las planetas del sistèma solar foguèsson rompudas en tròces e puèi mesas amassa en orbita a l’entorn del Solelh. Aital, nòstra estela se trobariá encerclada per d’anèls massisses que pòdon interagir los unes amb los autres.
 
Totun, aqueste modèl astronomic creèt una suspresa. “Amb los disques podèm aver los cercles de mai en mai sovent fins a l’infinit –çò diguèt Batygin–. Alara trobèri que tot èra jos las leis de l’eqüacion de Schrödinger”.
 
Lo nòu estudi de Batygin, publicat dins la revista Monthly Notices of the Royal Astronomical Society confirma que las variacions dels cambiaments de forma dels disques astrofisics agisson coma las particulas e que las meteissas matematicas pòdon èsser utilizadas per descriure lo meteis comportament d’una particula quantica o un d’aqueles objèctes massisses. (Legissètz la seguida).




 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.





abonar los amics de Jornalet

 

 
 



publicitat



Comentaris

13 d'abril 07.50h

Un disc que càmbia de fòrma non es pas mai un disc… Nos mancan mots per designar d'objèctes atal, qu'a un moment o un autre, correspondon a la definicion del disc, sense i conrrrespondre definitivament.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: IEO Label ÒC

Editorial

E mai l'accent occitan los emmalícia

Semblariá que los jacobins sabon plan çò que la majoritat d'occitans, alienats per París, sabèm pas: sèm un pòble somés, una de lors primièras ...
giny

Lo temps

Mapa
  • pluja Agen 16 6
  • nuvols Aush 10
  • sol Bordèu 20 9
  • sol Briançon 20 5
  • nuvols Caors 24 6
  • sol Carcassona 22 10
  • sol Clarmont-Ferrand 18 4
  • sol Confolent 22 8
  • sol Gap 22 10
  • sol La Canau 20 9
  • nuvols_parcials La Gàrdia 21 11
  • sol La Torre de Pèlitz 22 9
  • sol Limòtges 22 8
  • nuvols_parcials Lo Borg Sant Dalmatz 21 9
  • nuvols_parcials Lo Puèi de Velai 5
  • sol Marselha 21 14
  • sol Montpelhièr 20 14
  • sol Naut Aran 19 7
  • sol Niça 21 4
  • sol Nimes 22 14
  • sol Pau 25 10
  • sol Peireguers 22 9
  • sol Rodés 19 6
  • sol Tolon 29 12
  • nuvols Tolosa 18 11
  • nuvols_parcials Valença 17 7

giny

giny

Vidèos

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Entrevista

Es una militància que fa viure Aquò d’aquí

Michèu Neumuller Cap-redactor d'Aquò d'Aquí

Es una militància que fa viure <em>Aquò d’aquí</em>
publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia



publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • Nos quichèrem en pèrlas leugièiras

    Meissonencas en Camarga pichòta

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    31n rescontre occitanocatalan al Pòrt de Salau

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • © Montse Torres -  Arxiu dels Castellers de la Vila de Gràcia

    "Castellers" catalans en Bearn

  • © Laurenç Revèst

    Val de la Tiniá

  • Goulamàs'K a Bordelha (Rebeiragués) lo 9 de julhet 2012

  • Clarençac, 40en anniversari dau club taurin Paul Ricard "L'Escapaire" (07/06/2015): rossetalha, abrivada e bandida en cèucle dins lei dogas

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • Cap a las fonts autas d'Arièja. © Franc Bardòu

    Savartés. Cap a las fonts autas d'Arièja

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • Mobilizacion a Brelh de Ròia per fin de sostenir lo mantenement de la linha Niça-Coni

    Mobilizacion lo diménegue 25 de mai a Brelh de Ròia per fin de sostenir lo mantenement de la linha Niça-Coni

giny

Las mai...

publicitat

LATERAL2 300x250: Cultura Conselh Aran

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)