CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 22 d'octòbre

Actualitats

Divendres, 4 de mai de 2018, 03h00 Istòria,Sciéncia

Los caribs èran pas de canibals

Es un exemple de mai de cossí l’istòria a d’èsser rescricha


Comentaris 2 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (3 vòtes)
carregant En cargar


Las cronicas europèas del sègle XVI afirman que quora Colomb arribèt a divèrsas illas de la mar Cariba pendent sos darrièrs viatges de descobèrta, i poguèron pas desbarcar perque los caribs los ataquèron. Los caribas èran, segon aquelas cronicas, de canibals, crusèls e brutals. Ara una còla arqueologica assolida qu’aquel agach correspondiá pas a la realitat.
 
Es un exemple de mai de cossí l’istòria a d’èsser rescricha. E l’arqueologia pòt ajudar a cambiar lo vejaire qu’avèm agut sus cèrtas nacions ancianas. Los caribs ne serián una d’aquelas. Segon una còla de cercaires dins l’illa d’Antigua, la vision qu’aqueles nadius americans èran de canibals es un ponch de vista “especulatiu e marrit” que cal cambiar.
 
Lo sit arqueològic se tròba a Indian Creek, a Antigua, e ara una còla arqueologica qu’a Reg Murphy per director assaja de descobrir cossí viviá aquela anciana nacion americana. E las trobalhas confirman pas que foguèron de canibals.
 
Atal, l’informacion de l’epòca parla dels primièrs habitants de l’illa, los arawaks, exterminats en l’an 1300 per los caribs —de crusèls canibals— e assolida qu’aquestes foguèron a l’encòp desplaçats per los primièrs colons europèus qu’arribèron a Antigua entre los sègles XVI e XVII.
 
 
Un vejaire etnocentrista
 
Segon la còla scientifica de las universitats de Brooklin e Siracusa, l’agach qu’avèm encara uèi de la nacion cariba es basada sus de marridas descripcions d’aqueles amerindians coma de canibals. “Mas ara cal tornar examinar nòstra vision d’aquela nacion  ™çò diguèt Murphy— pr’amor qu’avèm pas rescontrat cap d’evidéncia que los caribas mangèsson d’umans”.
 
Lo sit arqueologic es ric en espleches de l’epòca entre los ans 200 e 600 de nòstra èra. E aquò pòt donar de fòrça a un nòu agach sus los caribs. “Tot çò que sabèm sus los caribs —çò apondèt Murphy— es arribat fins a nosautres a travèrs de las cronicas europèas de l’epòca. E benlèu èran marridas”.
 
Malgrat qu’Indian Creek ja foguèsse estudiat en 1960, la còla que faguèt las excavacions aviá pas la tecnologia modèrna d’uèi: d’imatges aerians, d’estudis electronics e de microscòpis d’electrons. En 1960, estudièron solament quora èran pervenguts a Antigua los caribs —çò soslinhèt Murphy—. Nosautres estudiam, a mai, las rèstas de manjar, las gents, lor tecnologia e lor santat”.
 
Pasmens, l’estudi del peis o de granas comença de cambiar aquela vision. Carlyn Valmond, de la còla qu’estúdia aquel sit e cariba ela meteissa,  confirmèt lor dièta: “Jamai non ai cregut a l’istòria que los caribs èran de canibals. Aviam totjorn sauput que manjavan de mollusques e de peis, pas d’umans”.(Legissètz la seguida).




 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.





abonar los amics de Jornalet
 
 

 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

7 de mai 07.07h

Los caribs èran canibals coma Macron èra d'esquèrra e l'occitan un "patois": la falsièra cambia pas.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 de mai 05.57h

Caribes, Caraíbes, Canibes, Canibals, los Europeans sonan atau los pòbles descoberts a la "Còsta Fèrma" au nòrd de Brasiu . Tots aqueths pòbles de la seuva amazoniana, aus sègles 15 e 16 son a s'espandir de cap au nòrd en las islas de las Antilhas (= ante Islas , = las islas du costat opausat, de l'aute costat de la Mar Gran.
Quan i arriban los Espanhòus, aqueths pòbles ja an conquistat las Antilhas Pichonas au detriment deus Arawaks pòbles d'ag... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 9
  • sol Aush 9
  • sol Bordèu 9
  • sol Briançon 13
  • sol Caors 8
  • sol Carcassona 12
  • sol Clarmont-Ferrand 9
  • sol Confolent 11
  • sol Gap 10
  • sol La Canau 9
  • sol La Gàrdia 19
  • sol Limòtges 9
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 16
  • sol Lo Puèi de Velai 10
  • sol Marselha 18
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 9
  • sol Niça 19
  • sol Nimes 15
  • sol Pau 10
  • sol Peireguers 8
  • sol Rodés 9
  • sol Tolon 8
  • sol Tolosa 11
  • sol Valença 12

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Laurenç Revèst

    Toponims occitan en Li Bergueas, Li Novenas (vilars de Pelhon): valaia dal Palhon de Pelha

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • © Laurenç Revèst

    Cavairac (Costièra de Nimes)

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • © Laurenç Revèst

    Besièrs, preséncia d'occitan en ciutat e CIRDOC

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Ciutat de Draoníer. © Cristòu Daurore

    Ciutat de Draoníer (Val Maira)

  • © Laurenç Revèst

    Besièrs, preséncia d'occitan en ciutat e CIRDOC

  • © Laurenç Revèst

    Val de la Tiniá

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Montse Torres -  Arxiu dels Castellers de la Vila de Gràcia

    "Castellers" catalans en Bearn

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Mónego, Bersorèlh e 'A Torbia sota 'a nèu. © Artusa Garavan

    Mónego, Bersorèlh e 'A Torbia sota 'a nèu

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


5%



4%



91%



0%




Vots 102 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)