CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 20 d'octòbre

Actualitats

Divendres, 13 de julhet de 2018, 03h00 Environament,Sciéncia

La guèrra dels pingoïns

La companhiá chilena Andes-Iron vòl dobrir una mina giganta a cèl dobèrt a la Resèrva Nacionala del Pingoïn d’Humboldt, dins l’illa de Choros, en Chile


Comentaris Un comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (2 vòtes)
carregant En cargar


La Resèrva Nacionala del Pingoïn d’Humboldt, dins l’illa de Choros, en Chile, viu una lucha ecologica dempuèi fa de temps. L’indústria i vòl bastir una estacion minièra per exportar vèrs China de fèrre e de coire. Mas i demòra tanben la darrièra mai granda populacion de pingoïns d’Humboldt, una espècia d’aucèl que fa gaire èra pròcha de l’extincion.
 
La resèrva foguèt creada en 1990 pel govèrn chilen per protegir aquela espècia de pingoïns. A aquela epòca l’espècia èra pròcha de l’extincion. Uèi la proteccion legala a ajudat los pingoïns d’Humboldt de l’illa chilena de Choros a arribar als 16.000 especimens. E ara l’indústria chilena i vòl bastir una estacion giganta minièra.
 
Lo projècte es de la companhiá chilena Andes-Iron, que vòl dobrir una mina giganta a cèl dobèrt per produire mai de 12 milions de tonas de fèrre e fins a 150 000 tonas de coire de manièra annala. La tòca es de o poder exportar vèrs China. La populacion de l’illa es devesida dempuèi longtemps. Es una guèrra ecologica que ja a fach demissionar dos ministres chilens.
 

Un paradís natural
 
Prèp de Punta de Choros, un pichon vilatge situat dins aquela illa septentrionala de Chile, passa lo corrent d’Humboldt amb de plancton  dempuèi Antartida fins a l’Eqüator. Demest las tres illas que forman la resèrva Nacionala del Pingoïn d’Humboldt, demòran de desenats d’espècias d’aucèls marins, de pichonas loiras, de leons marins, e la darrièra granda colònia de pingoïns d’Humboldt d’America del Sud. Dins l’aiga se pòt trobar de balenas blavas, de balenas comunas e d’autras espècias de mamifèrs marins. Mas ara, tot aquò es en perilh.
 
Los pescadors son contra l’arribada d’Andes-Iron. L’illa de Choros viu del torisme ecologic chilen e estrangièr qu’es, de mai en mai grand. Ara i a ja 80 000 toristas per an, mas aquò es estat un trabalh de decennis. Segon los abitants de l’illa, Andes-Iron metrián fin a aquel mòde de vida e tanben a la fauna del luòc. Totun, dins l’illa, los vilatges, qu’an un taus de caumatge del 22%, vòlon l’arribada dels minaires pr’amor que, çò dison, donariá de trabalh a mai de 1500 abitants.
 
La batalha politica contunha. En 2017, lo govèrn chilen volguèt pas autorizar  la dubertura de la mina Dominga (aital seriá nomenada) e dos ministres de Santiago de Chile demissionèron (de las finanças e de l’economia) perquè èran contra aquela decision. Puèi, la premsa chilena descobriguèt que la familha de Sebastian Piñera – que ganhèt las eleccions en març d’ongan– aviá investit fòrça argent dins aquela mina. Uèi, lo 75% de la proprietat d’Andes-iron es de Carlos Alberto Delamo, amic pròche del president chilen. (Legissètz la seguida).







 


Aqueste article es  publicat dins Sapiéncia, la revista occitana de divulgacion scientifica, amb la quala Jornalet a un acòrdi de cooperacion. Podètz legir l'article entièr aicí.




abonar los amics de Jornalet



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

16 de julhet 17.22h

Que es fotin el coure pel..., i el turistes també, allò es Terra de Pingüins i d'altres especies, ja que l'home no vol respectar res, almenys ara que respectin els altres habitants del Planeta.
Si es que no voleu deixar res!
Visca la Terra...Lliure!
L'Ernest, "El Tàrrega".


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

Que pas res nos arrèste

“Òu, Union Europèa, calma-te. Torni dire: s’ensajas de qualificar nòstra operacion d’invasion, nòstre prètzfach es simple. Dobrirem las pòrtas ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 14
  • sol Aush 15
  • sol Bordèu 14
  • sol Briançon 13
  • sol Caors 13
  • sol Carcassona 17
  • sol Clarmont-Ferrand 12
  • sol Confolent 17
  • sol Gap 9
  • sol La Canau 14
  • sol La Gàrdia 14
  • sol Limòtges 13
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 15
  • sol Lo Puèi de Velai 18
  • sol Marselha 20
  • sol Montpelhièr 20
  • sol Naut Aran 15
  • sol Niça 18
  • sol Nimes 20
  • sol Pau 15
  • sol Peireguers 14
  • sol Rodés 15
  • sol Tolon 13
  • sol Tolosa 16
  • sol Valença 17

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Chau Viva

    Qualques salas de classa d'occitan en collègi

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Adriana Díaz

    Canas 2019

  • Vista dal País Niçard e Alpenc. © Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc

    Vista dal País Niçard e Alpenc

  • © Julien Cazenave

    12.02.2019: manifestacion a Brussèlas per la libertat presonièrs politics catalans jutjats a Madrid

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Jacky Grau

    Manifestacion per l'occitan dins l'ensenhament public. Montpelhièr 16 de febrièr 2013

  • © Laurenç Revèst

    Nimes e preséncia d'occitan

  • © Laurenç Revèst

    Per las carrièiras de Someire, lo pont cobèrt per la ciutat vidorlenca

  • © Magalí Barceló

    Santa Gabèla: quatrena fèsta del fogal rural La Gabèla

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • Fèsta dal Dalfin al Borg. © Cristòu Daurore

    Fèsta dal Dalfin al Borg Sant Dalmatz

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • Arremassada de signatures pera independéncia. ANC Val d'Aran, Vielha 11-12 de gèr 2014

  • © CD

    Escòla Calandreta dau Mas. Drap (País Niçard)

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)