CAPÇALERA: Nit arpiatana occitana cat
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dissabte, 15 de junh

editorial

Dimenge, 26 de mai de 2019, 03h00

Una societat monolingua per una lenga omicida


Comentaris Un comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (17 vòtes)
carregant En cargar


Imaginem un país amb quatre abitants nomenats A, B, C e D. Imaginem qu’aquel país es somés a un emperi. Los abitants A, B e C parlon normalament la lenga del país, mas l’abitant D parla la lenga de l’emperi. Imaginatz (e aquò serà pas complicat d’imaginar) que los locutors de la lenga del país comprenon e quitament sabon parlar la lenga de l’empèri, mas que lo locutor de la lenga de l’empèri es un monolingüe que compren pas cap d’autra lenga. Solament las convèrsas entre A-B, A-C, B-C e A-B-C se tendrián dins la lenga del país. Totas las autras (A-D, B-D, C-D, A-B-D, A-C-D, B-C-D, A-B-C-D) serián pas que dins la lenga de l’empèri.
 
Ara imaginem aquel país un pauc mai colonizat. Los abitants A e B parlan la lenga del país, mas los abitants C e D parlan pas que la lenga de l’empèri. D’aquel biais, solament una convèrsa sus dètz se tendriá dins la lenga del país: quand parlaràn A e B. Dins totes los autres cases las convèrsas serián pas que dins la lenga de l’emperi.
 
Vaquí lo metòde planificat per la Republica Francesa per tuar las lengas e las culturas de son empèri autras que lo francés oficial. Es justament per aquela rason que lo lingüista estatsunidenc Noam Chomsky diguèt qu’”una societat es monolingua quand sa lenga es omicida”.
 
Los successius govèrns franceses an cultivat lo monolingüisme e l’an presentat coma un bonaür. Veiretz ben que dins la majoritat de nòstres quartièrs abitan de migrants que parlan almens quatre lengas e que son culturalament tan mespresats coma los que parlam l’occitan o quina autra lenga que siá pas la francesa. Las autoritats francesas contunhan d’agir coma se lo francés foguèsse la sola lenga tolerabla de la planeta.
 
Aquesta setmana, venèm d’escotar coma un ministre de l’educacion francesa dicha “nacionala” afirmava que los escolans de las calandretas, bressolas, diwans o ikastolas aurián de mal a parlar lo francés. D’aquela passa, los legeires de Jornalet auràn remarcat que los sols escolans qu’an vertadièrament de mal a parlar d’autras lengas son los escolarizats sonque en francés.
 
Tanben nos sèm assabentats qu’un professor de l’illa de La Reünion l’an sancionat per aver parlat creòl dins un acamp. L’inspector li ordenèt de parlar en francés jos pena de sancions, mas l’ensenhaire contunhèt de parlar dins la lenga mairala de l’80% dels escolans.
 
L’arma que l’emplega l’estat francés contra nòstras lengas es lo monolingüisme dels locutors francofòns, en los condemnant a pèrdre lor identitat e lor cultura e a s’isolar de las autras culturas del Mond. E per los consolar a fargat lo concèpte d’”excepcion culturala” o d’“excepcion francesa”.
 
Benlèu poiriam ajudar nòstres compatiòtas occitans a sortir d’aquela aculturacion. Sembla que parlar occitan es vengut una opcion revolucionària per combatre aquel sistèma pervèrs.
 
Parlem amb nòstres amics, parents e vesins en occitan. S’o fasèm lor direm que l’occitan es tanben lor lenga, qu’es una lenga que cal conéisser per èsser un pauc mai liures, qu’es una lenga digna coma totas las lengas del Mond, e qu’es tanben una bona lenga pels nòus abitants del país. En mai d’aquò, dins un avenir pròche poirem normalizar e banalizar aquela situacion e vendrem un modèl revolucionari de viure en dignitat e libertat.

 
 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT



Comentaris

11 de junh 19.16h

Se chau dïre à de gents que "lour lengo es l'occitan" acò'i foutut.

Lou darrier nivèl abons la mort toutalo es quand la lingo es pas mai un sinne de pertanhenço à la coumnautat. Dire à de gents que parlou prouvençau ou gascou que "l'occitan es ta lengo" abrivo la mort de la lingo.

En regiou Occitanie l'identitat coulectivo es pas mai la lingo qu'es morto, es soulomen de dire "une chocolatine" en liò de "un pain au chocolat"

Acò lour sufis coumo identitat.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

Vidèos

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Entrevista

“Avèm un molon de sorires que revenon a cada eveniment”

Rafèu Radreau Carnsaladièr e organizaire d'eveniments culturals a Peirafuec (Nauta Val de Var)

“Avèm un molon de sorires que revenon a cada eveniment”
publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia



publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • Glèisa, cloquièr e muralhon. © Andrea Celauro

    País d'Aison (Val d'Estura)

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    Tarba

  • Asuèlhs de Menerbés. © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Menerbés

  • Clarençac, 40en anniversari dau club taurin Paul Ricard "L'Escapaire" (07/06/2015): rossetalha, abrivada e bandida en cèucle dins lei dogas

  • © Laurenç Revèst

    Cavairac (Costièra de Nimes)

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • Lo grand passacarrièra de Rodés. Occitan Pride 2013

  • Arle ©Laurenç Revèst

    Arle (Camarga)

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • © Laurenç Revèst

    Lengue a Mentan

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • Asuèlhs de Garnagués. © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Garnagués

  • Agaits tolosans. © Franc Bardòu

    Agaits Tolosans

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • La Primada de Montsegur, 17 de març 2012

    Primada de Montsegur, 17 de de març 2012

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

giny

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Creses que la politica aranesa es interessanta per tota Occitània?


63%



9%



10%



7%



10%




Vots 124 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)