CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 17 de setembre

Entrevistas

Dimenge, 24 de febrièr de 2019, 03h00

“Espanha adòpta de politicas que ieu nomeni imperialistas”

John Philpot avocat e observaire internacional al procès contra los independentistas catalans
Comentaris 2 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargar


Dempuèi lo 12 de febrièr passat se debana a Madrid lo jutjament contra los independentistas catalans. Totes los acusats son enseguits per aver organizat o permés lo referendum d’independéncia de Catalonha e Aran lo 1r d’octòbre de 2017, e son acusats de rebellion, violéncia e sedicion e riscan ansin de penas de fins a 25 ans de preson. Lo procès, seguit per de jornalistas del Mond entièr e fòrça politizat, a per orizont la Cort Europèa dels Dreches Umans d’Estrasborg.
 
Lo tribunal a rebutat los observaires internacionals qu’avián demandat d’èsser presents dins la sala, coma Amnestia Internacionala e Trial Watch jol pretèxt que lo jutjament es retransmés en dirècte per la television. Pasmens, qualques observaires an reüssit a èsser dins la sala coma public e an fach de rapòrts inquietants. John Philpot es un d’aqueles observaires, membre de Trial Watch. Nascut dins lo Canadà anglofòn e resisdent en Quebèc, es un avocat expèrt en tribunals internacionals coma dins los cases de Rwanda e Sri Lanka. Nòstres confraires catalans de VilaWeb lo rescontrèron a Madrid per li far una entrevista. La redaccion de Jornalet a considerat interessant de la prepausar en occitan, per far conéisser lo debanament d’aquel jutjament que ne parlaràn deman los libres d’istòria.

 
 
 
 
Qui es John Philpot?
 
Soi un avocat defensor dins de tribunals internacionals, particularament dins lo cas de Rwanda. Ai vist cossí se servisson d’actes criminals e d’acusacions per destruire d’organizacions politicas, per las anullar e las voidar de fòrça politica. Dins aquel cas, s’acusèt de politicians, de militars, d’intellectuals e de jornalistas, mentre que lo mond qu’avián causat la guèrra avián l’impunitat. Pas tot çò qu’explicava la ràdio èra vertat.
 
 
Ont nasquèretz?
 
Près de Winnipeg, dins lo Canadà anglés. Soi educat en lenga anglesa, mas demòri en Quebèc dempuèi quaranta ans. E ara me considèri quebequés. S’ès progressista, te cal comprene las nacions oprimidas e avalorar lor cultura e lo biais de te far quebequés. Sens èsser actiu, soi membre del Partit Quebequés.
 
 
Aicí [en Catalonha] òm se remembra totjorn que Canadà agiguèt fòrça mai democraticament qu’Espanha.
 
Es en partida verai. Dins los ans quaranta e cinquanta, i aguèt de descolonitzacions e aquò, en Africa, menèt a las independéncias. Quebèc èra una colònia. O èra. Los salaris valián un 60% del salari anglés. E aguèron una pichona revolucion, e faguèron d’avançadas, perque Canadà es una federacion tre lo començament, e los referendums aquí son legals. O son. Doncas, òc. Mas cal recordar que quand i aguèt lo segond referendum, donèron lo ciutadanatge a fòrça gents al darrièr moment perque se poguèsse reequilibrar lo vòte. Menèron de gents de pertot a votar en Quebèc. E faguèron paur. Disi per aquò que los cases son totjorn desparièrs. Son pas identics mot per mot. Per exemple, cresi que vosautres [los catalans] avètz mai de sosten que nosautres, a l’ora d’ara.
 
 
Quand foguèt lo primièr còp que foguèretz assabentat de l’afar catalan?
 
Dempuèi dètz ans aperaquí. Ma femna venguèt en observaira, fa tres ans o quatre ans. E defendèri tanben dos joves del Bascoat en Canadà qu’Espanha voliá extradir. Doncas, coneissi lo problèma d’Espanha, e mai lo cas basco siá fòrça desparièr del vòstre. I a tanben d’injustícias. Mas es fòrça desparièr.
 
 
Que se passa aicí, segon lo vòstre vejaire?
 

« Espanha emplega la lei per demonizar e destruire los rivals »

« A la diferéncia de l’an 1936, i a pas d’armas. Mas als poderoses de l’estat espanhòl lor impòrta pas la democracia, lor impòrta lo poder »

Qu’Espanha adòpta de politicas que ieu nomeni imperialistas. Imperialisme internacional. Espanha emplega la lei per demonizar e destruire los rivals. Lo vòstre fa frontièra. Es un cas internacional e nacional a l’encòp. E a a veire amb l’autodeterminacion. Sètz una nacion que vòl aver sos dreches. Avètz fach un exercici politic qu’es fòrça nòble e ensajan de vos decapitar. E quand s’intra dins los detalhs, a la diferéncia de l’an 1936, i a pas d’armas. Mas als poderoses de l’estat espanhòl lor impòrta pas la democracia, lor impòrta lo poder. Lor poder. Lo poder centralizat. E sabi pas gaire d’economia espanhòla, mas gausi dire que son tanben inquiets per l’economia.
 
 
Qu’avètz vist pendent lo jutjament?
 

« Dins vòstre cas, son a decapitar vòstra societat. Prenon los dirigents politics, socials, deputats e, se capitan ben, los embarraràn en preson quinze ans, e lor destruiràn la vida »

Las doas personas qu’an parlat uèi [aquel jorn èran Turull e Romeva] m’an agradat. M’a agradat que Romeva diguèsse qu’el èra un presonièr politic e que defendèsse plan lo fach que tot foguèt democratic, sens violéncia, e que parlèsse de son passat. M’a agradat. E tanben m’a agradat quand a dich que los jutges son d’instruments del poder. Perque se pòt pas reduire çò que passèt en Catalonha a una question penala. Se pòt pas. S’i aguèsse d’armas … Mas es pas lo cas. Las causas se fan pas aital. E las causas las faguèretz pas aital. Pòdes pas resòlver de problèmas politics mejançant los tribunals. Dins vòstre cas, son a decapitar vòstra societat. Prenon los dirigents politics, socials, deputats e, se capitan ben, los embarraràn en preson quinze ans, e lor destruiràn la vida. Es fòrça important que los jutges absòlgan aqueles òmes. Los devon liberar. Deurián èsser totes liures jos caucion. Deurián pas èsser detenguts. Es una granda injustícia.
 
 
Quins autres detalhs juridics soslinhariatz?
 

« Lo tribunal que los jutja a pas pus de recors d’apelacion. Es un tribunal de darrièra instància. Caldrà anar davant Euròpa. Mas es pas parièr »

Qu’ajan pas lo drech d’apelacion. Espanha es obligada d’aver una cort d’apelacion per cada cas penal, segon la lei internacionala que la ratifiquèt en 1977. Fa partida de la lei espanhòla. Doncas lo tribunal que los jutja a pas pus de recors d’apelacion. Es un tribunal de darrièra instància. Caldrà anar davant Euròpa. Mas es pas parièr. Aqueles jutges, coma totes, pòdon cometre d’errors, pòdon èsser jos pression politica, pòdon èsser malonèstes. O se pòdon enganar. Aquò rai. Mas i a pas d’apelacion! Aquò es important.
 
 
Se pòt anar totjorn davant Euròpa.
 
Es pas parièr. Aqueste afar lo caldriá poder resòlver dedins. Es plan d’aver una apelacion davant Euròpa? Òc. Mas es pas una vertadièra apelacion. Anaràn pas al fons de la question.
 
 
Cossí avètz trobat lo jutge?
 
Tròbi qu’es estat lèst. Es estat subtil e diplomatic. Lo procuraire a pausat de questions fòrça orientadas. Aquò es legal dins vòstre sistèma, mas pas dins lo nòstre.
 
 
Se foguèssetz un avocat d’aqueste afar, que fariatz?
 

« Cal ensajar d’aver la populacion espanhòla en vòstra favor. Perque a Madrid devon veire qu’après vosautres, perseguiràn Podèm »

Es malaisit, dins un jutjament politic. I a tot plen de causas que se passan fòra lo jutjament. La populacion deu comprene çò que se passa. E cal ensajar d’aver la populacion espanhòla en vòstra favor. Perque a Madrid devon veire qu’après vosautres, perseguiràn Podèm. Aquò per començar. Per ieu, es fòrça important que lo mond de l’exterior vejan lo jutjament, qu’ensagen de lo comprene, que lo comprengan e que nòstres vejaires se pòscan emplegar per ajudar. Per ajudar a comprene.
 


Andreu Barnils
Entrevista publicada originalament en catalan sus VilaWeb.





abonar los amics de Jornalet



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

24 de febrièr 10.04h

#1 Es pas "una tissa del corrector" mas una error qu'aviái pas vista. Mercés per la lectura atentiva.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

24 de febrièr 09.49h

L'entrevista es interessanta. Mas al corrector li cal arrestar aquela tissa de far d'elisions qu'existisson pas. Se ditz "que ieu, de ieu", se pòt pas dire "qu'ieu, d'ieu". I a pas jamai d'elision davant "ieu".


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Editorial

Lo jornalisme fa son trabalh

Lo 15 de mai passat, vesitàvem lo licèu Pierre et Marie Curie de Menton. Voliam far un pichon reportatge amb los liceans de la classa d’occitan per nòstra emission #aranésòc ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 17
  • sol Aush 18
  • sol Bordèu 17
  • sol Briançon 14
  • sol Caors 15
  • sol Carcassona 18
  • sol Clarmont-Ferrand 11
  • sol Confolent 15
  • sol Gap 12
  • sol La Canau 17
  • sol La Gàrdia 17
  • sol Limòtges 16
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 16
  • sol Lo Puèi de Velai 13
  • sol Marselha 17
  • sol Montpelhièr 17
  • sol Naut Aran 16
  • sol Niça 18
  • sol Nimes 16
  • sol Pau 18
  • sol Peireguers 15
  • sol Rodés 18
  • sol Tolon 18
  • sol Tolosa 17
  • sol Valença 17

giny

giny

Vidèos

giny

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta. © Laurenç Revèst

    Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Franc Bardòu

    Tresaurs andorrans

  • Lo grand passacarrièra de Rodés. Occitan Pride 2013

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • Bordèu, bèla occitana de Gasconha. © Franc Bardòu

    Bordèu, bèla occitana de Gasconha

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Franc Bardòu

    Darrièr refugi abans l’envòl (1206-2016)

  • Espaci occitan a Draoníer (Val Maira). © Cristòu Daurore

    Espaci occitan a Draoníer (Val Maira)

  • © Laurenç Revèst

    En Cevènas sus lo camin entre La Mialosa e Sant Esteve Valfrancesca

  • © Adriana Díaz

    Canas 2019

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • Castelar

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • Ua comua de la valaia dai Palhons: L'Escarea, gents de cadea

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)