CAPÇALERA: Conselh Generau d'Aran 728x90
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 23 de mai

Entrevistas

Dimenge, 24 de febrièr de 2019, 03h00

“Espanha adòpta de politicas que ieu nomeni imperialistas”

John Philpot avocat e observaire internacional al procès contra los independentistas catalans
Comentaris 2 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargar


Dempuèi lo 12 de febrièr passat se debana a Madrid lo jutjament contra los independentistas catalans. Totes los acusats son enseguits per aver organizat o permés lo referendum d’independéncia de Catalonha e Aran lo 1r d’octòbre de 2017, e son acusats de rebellion, violéncia e sedicion e riscan ansin de penas de fins a 25 ans de preson. Lo procès, seguit per de jornalistas del Mond entièr e fòrça politizat, a per orizont la Cort Europèa dels Dreches Umans d’Estrasborg.
 
Lo tribunal a rebutat los observaires internacionals qu’avián demandat d’èsser presents dins la sala, coma Amnestia Internacionala e Trial Watch jol pretèxt que lo jutjament es retransmés en dirècte per la television. Pasmens, qualques observaires an reüssit a èsser dins la sala coma public e an fach de rapòrts inquietants. John Philpot es un d’aqueles observaires, membre de Trial Watch. Nascut dins lo Canadà anglofòn e resisdent en Quebèc, es un avocat expèrt en tribunals internacionals coma dins los cases de Rwanda e Sri Lanka. Nòstres confraires catalans de VilaWeb lo rescontrèron a Madrid per li far una entrevista. La redaccion de Jornalet a considerat interessant de la prepausar en occitan, per far conéisser lo debanament d’aquel jutjament que ne parlaràn deman los libres d’istòria.

 
 
 
 
Qui es John Philpot?
 
Soi un avocat defensor dins de tribunals internacionals, particularament dins lo cas de Rwanda. Ai vist cossí se servisson d’actes criminals e d’acusacions per destruire d’organizacions politicas, per las anullar e las voidar de fòrça politica. Dins aquel cas, s’acusèt de politicians, de militars, d’intellectuals e de jornalistas, mentre que lo mond qu’avián causat la guèrra avián l’impunitat. Pas tot çò qu’explicava la ràdio èra vertat.
 
 
Ont nasquèretz?
 
Près de Winnipeg, dins lo Canadà anglés. Soi educat en lenga anglesa, mas demòri en Quebèc dempuèi quaranta ans. E ara me considèri quebequés. S’ès progressista, te cal comprene las nacions oprimidas e avalorar lor cultura e lo biais de te far quebequés. Sens èsser actiu, soi membre del Partit Quebequés.
 
 
Aicí [en Catalonha] òm se remembra totjorn que Canadà agiguèt fòrça mai democraticament qu’Espanha.
 
Es en partida verai. Dins los ans quaranta e cinquanta, i aguèt de descolonitzacions e aquò, en Africa, menèt a las independéncias. Quebèc èra una colònia. O èra. Los salaris valián un 60% del salari anglés. E aguèron una pichona revolucion, e faguèron d’avançadas, perque Canadà es una federacion tre lo començament, e los referendums aquí son legals. O son. Doncas, òc. Mas cal recordar que quand i aguèt lo segond referendum, donèron lo ciutadanatge a fòrça gents al darrièr moment perque se poguèsse reequilibrar lo vòte. Menèron de gents de pertot a votar en Quebèc. E faguèron paur. Disi per aquò que los cases son totjorn desparièrs. Son pas identics mot per mot. Per exemple, cresi que vosautres [los catalans] avètz mai de sosten que nosautres, a l’ora d’ara.
 
 
Quand foguèt lo primièr còp que foguèretz assabentat de l’afar catalan?
 
Dempuèi dètz ans aperaquí. Ma femna venguèt en observaira, fa tres ans o quatre ans. E defendèri tanben dos joves del Bascoat en Canadà qu’Espanha voliá extradir. Doncas, coneissi lo problèma d’Espanha, e mai lo cas basco siá fòrça desparièr del vòstre. I a tanben d’injustícias. Mas es fòrça desparièr.
 
 
Que se passa aicí, segon lo vòstre vejaire?
 

« Espanha emplega la lei per demonizar e destruire los rivals »

« A la diferéncia de l’an 1936, i a pas d’armas. Mas als poderoses de l’estat espanhòl lor impòrta pas la democracia, lor impòrta lo poder »

Qu’Espanha adòpta de politicas que ieu nomeni imperialistas. Imperialisme internacional. Espanha emplega la lei per demonizar e destruire los rivals. Lo vòstre fa frontièra. Es un cas internacional e nacional a l’encòp. E a a veire amb l’autodeterminacion. Sètz una nacion que vòl aver sos dreches. Avètz fach un exercici politic qu’es fòrça nòble e ensajan de vos decapitar. E quand s’intra dins los detalhs, a la diferéncia de l’an 1936, i a pas d’armas. Mas als poderoses de l’estat espanhòl lor impòrta pas la democracia, lor impòrta lo poder. Lor poder. Lo poder centralizat. E sabi pas gaire d’economia espanhòla, mas gausi dire que son tanben inquiets per l’economia.
 
 
Qu’avètz vist pendent lo jutjament?
 

« Dins vòstre cas, son a decapitar vòstra societat. Prenon los dirigents politics, socials, deputats e, se capitan ben, los embarraràn en preson quinze ans, e lor destruiràn la vida »

Las doas personas qu’an parlat uèi [aquel jorn èran Turull e Romeva] m’an agradat. M’a agradat que Romeva diguèsse qu’el èra un presonièr politic e que defendèsse plan lo fach que tot foguèt democratic, sens violéncia, e que parlèsse de son passat. M’a agradat. E tanben m’a agradat quand a dich que los jutges son d’instruments del poder. Perque se pòt pas reduire çò que passèt en Catalonha a una question penala. Se pòt pas. S’i aguèsse d’armas … Mas es pas lo cas. Las causas se fan pas aital. E las causas las faguèretz pas aital. Pòdes pas resòlver de problèmas politics mejançant los tribunals. Dins vòstre cas, son a decapitar vòstra societat. Prenon los dirigents politics, socials, deputats e, se capitan ben, los embarraràn en preson quinze ans, e lor destruiràn la vida. Es fòrça important que los jutges absòlgan aqueles òmes. Los devon liberar. Deurián èsser totes liures jos caucion. Deurián pas èsser detenguts. Es una granda injustícia.
 
 
Quins autres detalhs juridics soslinhariatz?
 

« Lo tribunal que los jutja a pas pus de recors d’apelacion. Es un tribunal de darrièra instància. Caldrà anar davant Euròpa. Mas es pas parièr »

Qu’ajan pas lo drech d’apelacion. Espanha es obligada d’aver una cort d’apelacion per cada cas penal, segon la lei internacionala que la ratifiquèt en 1977. Fa partida de la lei espanhòla. Doncas lo tribunal que los jutja a pas pus de recors d’apelacion. Es un tribunal de darrièra instància. Caldrà anar davant Euròpa. Mas es pas parièr. Aqueles jutges, coma totes, pòdon cometre d’errors, pòdon èsser jos pression politica, pòdon èsser malonèstes. O se pòdon enganar. Aquò rai. Mas i a pas d’apelacion! Aquò es important.
 
 
Se pòt anar totjorn davant Euròpa.
 
Es pas parièr. Aqueste afar lo caldriá poder resòlver dedins. Es plan d’aver una apelacion davant Euròpa? Òc. Mas es pas una vertadièra apelacion. Anaràn pas al fons de la question.
 
 
Cossí avètz trobat lo jutge?
 
Tròbi qu’es estat lèst. Es estat subtil e diplomatic. Lo procuraire a pausat de questions fòrça orientadas. Aquò es legal dins vòstre sistèma, mas pas dins lo nòstre.
 
 
Se foguèssetz un avocat d’aqueste afar, que fariatz?
 

« Cal ensajar d’aver la populacion espanhòla en vòstra favor. Perque a Madrid devon veire qu’après vosautres, perseguiràn Podèm »

Es malaisit, dins un jutjament politic. I a tot plen de causas que se passan fòra lo jutjament. La populacion deu comprene çò que se passa. E cal ensajar d’aver la populacion espanhòla en vòstra favor. Perque a Madrid devon veire qu’après vosautres, perseguiràn Podèm. Aquò per començar. Per ieu, es fòrça important que lo mond de l’exterior vejan lo jutjament, qu’ensagen de lo comprene, que lo comprengan e que nòstres vejaires se pòscan emplegar per ajudar. Per ajudar a comprene.
 


Andreu Barnils
Entrevista publicada originalament en catalan sus VilaWeb.





abonar los amics de Jornalet



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

24 de febrièr 10.04h

#1 Es pas "una tissa del corrector" mas una error qu'aviái pas vista. Mercés per la lectura atentiva.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

24 de febrièr 09.49h

L'entrevista es interessanta. Mas al corrector li cal arrestar aquela tissa de far d'elisions qu'existisson pas. Se ditz "que ieu, de ieu", se pòt pas dire "qu'ieu, d'ieu". I a pas jamai d'elision davant "ieu".


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER2: 468x60 Aran TV

Editorial

Per un jornal participatiu, viu e civilizat

Quand discutissèm amb qualqu’un, emplegam quicòm mai que de paraulas. Las expressions de la cara e los gèstes son fòrça importants per comunicar. Quand parlam al ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

Vidèos

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais



publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © Marion Quenut

    Jornada de protèsta contra lo barratge del Testet, a Sivens

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta. © Laurenç Revèst

    Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • Mobilizacion a Brelh de Ròia per fin de sostenir lo mantenement de la linha Niça-Coni

    Mobilizacion lo diménegue 25 de mai a Brelh de Ròia per fin de sostenir lo mantenement de la linha Niça-Coni

  • © Conselh Generau d'Aran

    Lo Torn de França 2016 en Aran

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • Eyes of Simurg 21/6/2017 a Tolosa. Fòto de Barthélémy Nadal

    Eyes Of Simurgh cantan en occitan a Tolosa per la fèsta de la musica 2017

  • Ferriòl Macip

    Manifestacion Anem Òc! per la lenga occitana. Montpelhièr 24 d'octòbre de 2015

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Chau Viva

    Qualques salas de classa d'occitan en collègi

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

giny

Las mai...

publicitat

LATERAL2 300x250: Cultura Conselh Aran

giny

Sondatge

Escrives normalament de comentaris dels articles que publica Jornalet?


10%



28%



8%



22%



32%




Vots 123 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)