CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 17 de setembre

Entrevistas

Dissabte, 20 de genièr de 2018, 03h00

Lo mei gran enemic de la lenga d’òc qu’ei l’ignorància

Joan-Jacme Fenié geograf e ensenhaire d'occitan
Comentaris 7 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (12 vòtes)
carregant En cargar


Las culturas ruraus en perilh

Dissabte 13 de genèr a Carcarèrs e Santa Crotz (Marsan), qu’èran haut o baish ueitanta personas entà assistir au collòqui “Les cultures rurales en péril”, organizat per la Societat de Borda.
 
Amassats au dehens deu maunomat Larèr deus Joens deu vilatge, que podón escotar las intervencions avisadas de Jean-Pierre Bréthes, Joan-Jacme Fénié, Philippe Dubourg, Pierre Bitoun e Jean-Paul Lagardère, suu maishant anar deu monde païsan uei lo dia.
 
Que tractèn mei que tot de la desapareishuda deu noste monde rurau, de la societat d’un còp èra, sacrificada sus l’autar deu pretendut progrès (pretendut, o en tot cas a còps discutible...).
 
Ua punta de nostalgia dens los devís, drin de colèra tanben, e, qu’ac cau díser, ua forma de resignacion.
 
Lo public, per la màger part retirats, qu’èran a còps aürós de tastar la magdalena, dab fòtos e illustracions hèra plan explicadas, mapas, e evocacions d’un monde que conegón, quasi tots, quan èran joens, e a còps indignats, tanben, cap a l’evolucion de la nosta societat.
 
Pr’aquò, lo collòqui ne hasó pas que constatar lo domau, dab un espiar pro pessimista cap a l’aviéner de la ruralitat en França: tanlèu aviat lo collòqui, lo maire deu vilatge Philippe Dubourg que tractè de la darrèra reforma territoriau, de qué travar l’estrambòrd deus mei valents...
 
Totun, se pòden saunejar a la sauvaguarda de quauques brigalhas, qu’ei enqüèra la lenga qui, benlèu, e s’ac virarà lo mei plan. En efèit, au contre deu modèl societau d’un còp èra, qui ne tornarà pas jamei, la lenga, era ,qu’existeish enqüèra, pr’ací pr’aquiu, en la vita vitanta. Un deus darrèrs vestigis de la cultura deus ajòus, qui ns’ensenha, en mei deus mots, l’anar de la nosta tèrra e deus sons aucupants.
 
Qu’ei tanben per’mor d’acò de qui la cau conservar a tota fòrça, au delà de tota consideracion politica. Qu’ei tot çò qui sobra.
 
Joan-Jacme Fenié qu’èra au micro de Ràdio País tà parlar de la soa intervencion, aperada:”Langue et espace rural (le gascon, patrimoine immatériel et facteur d’identité pour les Landes)”.

 
 
 
Qu’as parlat de lenga e de sauvaguarda a un public drin estremat deu militantisme costumèr, quin s’ei passat?
 

« Quau que sia la circonstància, que cau parlar deu gascon e de l’occitan en generau »

Quau que sia la circonstància, que cau parlar deu gascon e de l’occitan en generau, tots los publics que son bons! N’ei pas la pena de convéncer los qui son dejà convençuts. Que cau parlar deu noste patrimòni lingüistic a monde qui ne son pas forçadament passionats per aquò. Qu’ac disi sovent, lo mei gran enemic de la lenga d’òc qu’ei l’ignorància.
 
 
Quina èra la recepcion deu’’monde rurau’’?
 

« I a enqüèra causas qui demòran dens lo parlar, lo païsatge, qui a un rapòrt estret dab la lenga »

Lo problèma qu’ei lo monde rurau qu’a pro cambiat, n’es pas lo deus ans cinquanta o sheishanta. Adara qu’es un monde qu’es esbrigalhat. Los païsans, ne sèi pas se cau utilizar aqueth mot... los productors, son completament diferents, los sistèmas productius tanben, donc las mentalitats qu’an cambiat. E totun, i a enqüèra causas qui demòran dens lo parlar, lo païsatge, qui a un rapòrt estret dab la lenga. Que’us cau hicar en valor e har conéisher. Multiplicar las ocasions d’enténer la lenga e de la rénder vededera. I a pro de monde qui ignòran completament aquera realitat.
 

« I a tostemps un aspècte culturau qui podem utilizar dab intelligéncia »

 
Uei lo dia, l’occitanisme qu’ei meilèu en vila... Ei un esfòrç qui deu har: tornar a la campanha e insistir?
 
Qu’es un hèit meilèu urban, mes que cau har un esfòrç pertot! On i a bonas volontat, que las cau utilizar e encoratjar. N’i a pas nat endret qui sia d’escartar.
 
 
Que parlam d’ignorància, mes a còps, que sembla meilèu a l’indiferéncia...
 
Es aquò, i a pro d’indiferéncia, i a monde qui disen qu’ei un ahar de païsans, mes totun, i a tostemps un aspècte culturau qui podem utilizar dab intelligéncia.
 
 
 
 
Joan-Nadau Commeres
 
 
 

L’entervista sancèra sus www.radiopais.fr
 
 
 

 
 




abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

2 de febrièr 09.59h

#4 "Es ben VERAI/Es plan UNA veritat, l'ignorància es lo Pièger/pejor per la lenga nòstra. París lo tuaire de lengas e culturas coma se fossOn animals gròsses per manjar, bòus, taures... o aplica sense cap de sentimentalisme, ni contemplacion, aiçò fa París. Assassina las lengas de gran cultura coma l'Oc, lo catalan, l'alsacian o aleman... per ela amb la sang qu'a suçat coma los vampirs, crei que serà mai fòrta sa lenga francesa. Son coma la mentalitat de las tribús primitivas que ... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

30 de genièr 16.17h

#3 Moussu ou Madamo "Mèfi". Sèn mai d'un que n'avèn agu fa de counsta a perpau d'acò d'aqui ou d'acò mai. Tant vous coumo ieu amai d'autres aigrejen uno proublematico generalo a travès d'un moulou d'enterougacius councrèto, coumo çai fasès. Grameci.
Malerousament, lou resson generau enternautico es flàpi. Ounte soun lous atou de l'òucitanisme ? Reagìssou pa gairebé. Clìcou pa su lou det verd gairebé. Coumprene pa perdequé lou mounde culturau òucitan ou felibrenc reagis pa mai... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

21 de genièr 09.57h

Enemic de mai: la reticéncia occitana
Reticéncia, del latin retícere, sia tàiser/taire en rèire, o callar (calar/ carar) en rèire la lenga, l'accent...
Sia bocabarrar, lengaplegar...
A paubra rèira-lenga, tostemps en rèire...per reticéncia
Occitans, des-lengaplegatz-vos! Des-bocabarratz-vos!


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 de genièr 23.59h

Es ben veritat, l' ignorància es lo petge per la lenga nostra. París lo tuaire de lengas e culturas coma se fossin animals grans per manjar, bous, taures,.... ho aplica sense cap sentimentalisme, ni contemplacion, açò fa París. Assassina las lengas de gran cultura coma l'Oc, lo catalan, l'alsacian o aleman,..... per ela amb la sang qu' ha suclar coma los vampir, se crese que serà mai forta sa lenga francesa. Son coma la mentalitat de las tribus primitivas que encara presumeissen de... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 de genièr 21.01h

Les tres constats son justes e estrategics.
Cal parlar de l'occitan amb tot le monde e suscitar un questionament, un interès.
La question de l'identitat es interessanta; se demandatz a qualqu'un d'aicí (amb l'accent) s'es occitan, i a pas tostemps de responsa immediata o de òc; es pas evident... Son totes d'un departament!


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 de genièr 11.39h

#1 Disètz : "Sem Occitans. Vai faler chausir : lo sud de l'Europe dau nòrd o ben lo nòrd de l'Europe du sud? la cultura francesa o la cultura arabo-berbèra qu'existava avant Montségur."
Ieu sai pas, francament trantalhi ; sabi pas se soi Latin o Arabi. N'i a trenta ans la responsa èra pus facila.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 de genièr 10.08h

Los convencuts? Son convencuts de que? que son bian frances, que Franca vai lòr aportar çò que jamai a volgut balhar : la reconeissença officiala de la lenga e daus territoris ente es parlada.
La batalha es politica e pas autra causa. Dins las vilas tirat las calendreta i a pas belcòp de monde que l'ensenhan e los autres se consideran come frances e bon frances. Apres aver fach los 400 còps per annexar la Provinça, la devalorisar, eradiquar los pates, nos frances avem fach una lenga u... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 6
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES

Editorial

Lo jornalisme fa son trabalh

Lo 15 de mai passat, vesitàvem lo licèu Pierre et Marie Curie de Menton. Voliam far un pichon reportatge amb los liceans de la classa d’occitan per nòstra emission #aranésòc ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 21
  • sol Aush 21
  • sol Bordèu 21
  • sol Briançon 22
  • sol Caors 21
  • sol Carcassona 23
  • sol Clarmont-Ferrand 16
  • sol Confolent 20
  • sol Gap 16
  • sol La Canau 21
  • sol La Gàrdia 26
  • sol Limòtges 22
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 21
  • sol Lo Puèi de Velai 18
  • sol Marselha 23
  • sol Montpelhièr 22
  • sol Naut Aran 19
  • sol Niça 22
  • sol Nimes 22
  • sol Pau 21
  • sol Peireguers 21
  • sol Rodés 21
  • sol Tolon 19
  • sol Tolosa 21
  • sol Valença 20

giny

giny

Vidèos

giny

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Bersorèlh : quartiers e maions ai noms occitans

  • Inauguracion del Festenal d'Occitania 2012. © Maria-Carlòta Cassabois

    L'occitan per carrièras (concors de prima 2014)

  • © CD

    Escòla Calandreta dau Mas. Drap (País Niçard)

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • © Laurenç Revèst

    Cavairac, Vau Naja (Costièra de Nimes)

  • Tardor dins lo País de Saut lengadocian. © Terric Lausa

    Tardor dins lo País de Saut lengadocian

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © Laurenç Revèst

    De las charrièiras de Genolhac (500 m. d'altitud) al bèlvéser de las Bosedas (1235 m.)

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs Bigordans

  • Costiera de Gavotina marítima : Tròces de vial d'a marina de Mónego a Caboalh. © RL

    Costiera de Gavotina marítima: Tròces de vial d'a marina de Mónego a Caboalh

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • Fèsta dal Dalfin al Borg. © Cristòu Daurore

    Fèsta dal Dalfin al Borg Sant Dalmatz

  • Avion. © Xavi Gutiérrez Riu

    Ivèrn en Aran

  • A Gavotina marítima: Recabruna Cab Martin, a vila vielha e o castèl dau sécolo X

  • Ciutat de Draoníer. © Cristòu Daurore

    Ciutat de Draoníer (Val Maira)

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • © Laurenç Revèst

    Mónegue

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    Coserans: Sent Líser, Casavèth, Sent Guironç, Saurat...

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)