CAPÇALERA: CALANDRETA
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 16 de genièr

Entrevistas

Dissabte, 20 de genièr de 2018, 03h00

Lo mei gran enemic de la lenga d’òc qu’ei l’ignorància

Joan-Jacme Fenié geograf e ensenhaire d'occitan
Comentaris 7 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (12 vòtes)
carregant En cargar


Las culturas ruraus en perilh

Dissabte 13 de genèr a Carcarèrs e Santa Crotz (Marsan), qu’èran haut o baish ueitanta personas entà assistir au collòqui “Les cultures rurales en péril”, organizat per la Societat de Borda.
 
Amassats au dehens deu maunomat Larèr deus Joens deu vilatge, que podón escotar las intervencions avisadas de Jean-Pierre Bréthes, Joan-Jacme Fénié, Philippe Dubourg, Pierre Bitoun e Jean-Paul Lagardère, suu maishant anar deu monde païsan uei lo dia.
 
Que tractèn mei que tot de la desapareishuda deu noste monde rurau, de la societat d’un còp èra, sacrificada sus l’autar deu pretendut progrès (pretendut, o en tot cas a còps discutible...).
 
Ua punta de nostalgia dens los devís, drin de colèra tanben, e, qu’ac cau díser, ua forma de resignacion.
 
Lo public, per la màger part retirats, qu’èran a còps aürós de tastar la magdalena, dab fòtos e illustracions hèra plan explicadas, mapas, e evocacions d’un monde que conegón, quasi tots, quan èran joens, e a còps indignats, tanben, cap a l’evolucion de la nosta societat.
 
Pr’aquò, lo collòqui ne hasó pas que constatar lo domau, dab un espiar pro pessimista cap a l’aviéner de la ruralitat en França: tanlèu aviat lo collòqui, lo maire deu vilatge Philippe Dubourg que tractè de la darrèra reforma territoriau, de qué travar l’estrambòrd deus mei valents...
 
Totun, se pòden saunejar a la sauvaguarda de quauques brigalhas, qu’ei enqüèra la lenga qui, benlèu, e s’ac virarà lo mei plan. En efèit, au contre deu modèl societau d’un còp èra, qui ne tornarà pas jamei, la lenga, era ,qu’existeish enqüèra, pr’ací pr’aquiu, en la vita vitanta. Un deus darrèrs vestigis de la cultura deus ajòus, qui ns’ensenha, en mei deus mots, l’anar de la nosta tèrra e deus sons aucupants.
 
Qu’ei tanben per’mor d’acò de qui la cau conservar a tota fòrça, au delà de tota consideracion politica. Qu’ei tot çò qui sobra.
 
Joan-Jacme Fenié qu’èra au micro de Ràdio País tà parlar de la soa intervencion, aperada:”Langue et espace rural (le gascon, patrimoine immatériel et facteur d’identité pour les Landes)”.

 
 
 
Qu’as parlat de lenga e de sauvaguarda a un public drin estremat deu militantisme costumèr, quin s’ei passat?
 

« Quau que sia la circonstància, que cau parlar deu gascon e de l’occitan en generau »

Quau que sia la circonstància, que cau parlar deu gascon e de l’occitan en generau, tots los publics que son bons! N’ei pas la pena de convéncer los qui son dejà convençuts. Que cau parlar deu noste patrimòni lingüistic a monde qui ne son pas forçadament passionats per aquò. Qu’ac disi sovent, lo mei gran enemic de la lenga d’òc qu’ei l’ignorància.
 
 
Quina èra la recepcion deu’’monde rurau’’?
 

« I a enqüèra causas qui demòran dens lo parlar, lo païsatge, qui a un rapòrt estret dab la lenga »

Lo problèma qu’ei lo monde rurau qu’a pro cambiat, n’es pas lo deus ans cinquanta o sheishanta. Adara qu’es un monde qu’es esbrigalhat. Los païsans, ne sèi pas se cau utilizar aqueth mot... los productors, son completament diferents, los sistèmas productius tanben, donc las mentalitats qu’an cambiat. E totun, i a enqüèra causas qui demòran dens lo parlar, lo païsatge, qui a un rapòrt estret dab la lenga. Que’us cau hicar en valor e har conéisher. Multiplicar las ocasions d’enténer la lenga e de la rénder vededera. I a pro de monde qui ignòran completament aquera realitat.
 

« I a tostemps un aspècte culturau qui podem utilizar dab intelligéncia »

 
Uei lo dia, l’occitanisme qu’ei meilèu en vila... Ei un esfòrç qui deu har: tornar a la campanha e insistir?
 
Qu’es un hèit meilèu urban, mes que cau har un esfòrç pertot! On i a bonas volontat, que las cau utilizar e encoratjar. N’i a pas nat endret qui sia d’escartar.
 
 
Que parlam d’ignorància, mes a còps, que sembla meilèu a l’indiferéncia...
 
Es aquò, i a pro d’indiferéncia, i a monde qui disen qu’ei un ahar de païsans, mes totun, i a tostemps un aspècte culturau qui podem utilizar dab intelligéncia.
 
 
 
 
Joan-Nadau Commeres
 
 
 

L’entervista sancèra sus www.radiopais.fr
 
 
 

 
 




abonar los amics de Jornalet
 



publicitat



Comentaris

2 de febrièr 09.59h

#4 "Es ben VERAI/Es plan UNA veritat, l'ignorància es lo Pièger/pejor per la lenga nòstra. París lo tuaire de lengas e culturas coma se fossOn animals gròsses per manjar, bòus, taures... o aplica sense cap de sentimentalisme, ni contemplacion, aiçò fa París. Assassina las lengas de gran cultura coma l'Oc, lo catalan, l'alsacian o aleman... per ela amb la sang qu'a suçat coma los vampirs, crei que serà mai fòrta sa lenga francesa. Son coma la mentalitat de las tribús primitivas que ... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 1   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

30 de genièr 16.17h

#3 Moussu ou Madamo "Mèfi". Sèn mai d'un que n'avèn agu fa de counsta a perpau d'acò d'aqui ou d'acò mai. Tant vous coumo ieu amai d'autres aigrejen uno proublematico generalo a travès d'un moulou d'enterougacius councrèto, coumo çai fasès. Grameci.
Malerousament, lou resson generau enternautico es flàpi. Ounte soun lous atou de l'òucitanisme ? Reagìssou pa gairebé. Clìcou pa su lou det verd gairebé. Coumprene pa perdequé lou mounde culturau òucitan ou felibrenc reagis pa mai... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

21 de genièr 09.57h

Enemic de mai: la reticéncia occitana
Reticéncia, del latin retícere, sia tàiser/taire en rèire, o callar (calar/ carar) en rèire la lenga, l'accent...
Sia bocabarrar, lengaplegar...
A paubra rèira-lenga, tostemps en rèire...per reticéncia
Occitans, des-lengaplegatz-vos! Des-bocabarratz-vos!


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 de genièr 23.59h

Es ben veritat, l' ignorància es lo petge per la lenga nostra. París lo tuaire de lengas e culturas coma se fossin animals grans per manjar, bous, taures,.... ho aplica sense cap sentimentalisme, ni contemplacion, açò fa París. Assassina las lengas de gran cultura coma l'Oc, lo catalan, l'alsacian o aleman,..... per ela amb la sang qu' ha suclar coma los vampir, se crese que serà mai forta sa lenga francesa. Son coma la mentalitat de las tribus primitivas que encara presumeissen de... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 de genièr 21.01h

Les tres constats son justes e estrategics.
Cal parlar de l'occitan amb tot le monde e suscitar un questionament, un interès.
La question de l'identitat es interessanta; se demandatz a qualqu'un d'aicí (amb l'accent) s'es occitan, i a pas tostemps de responsa immediata o de òc; es pas evident... Son totes d'un departament!


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 5   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 de genièr 11.39h

#1 Disètz : "Sem Occitans. Vai faler chausir : lo sud de l'Europe dau nòrd o ben lo nòrd de l'Europe du sud? la cultura francesa o la cultura arabo-berbèra qu'existava avant Montségur."
Ieu sai pas, francament trantalhi ; sabi pas se soi Latin o Arabi. N'i a trenta ans la responsa èra pus facila.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 2
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 de genièr 10.08h

Los convencuts? Son convencuts de que? que son bian frances, que Franca vai lòr aportar çò que jamai a volgut balhar : la reconeissença officiala de la lenga e daus territoris ente es parlada.
La batalha es politica e pas autra causa. Dins las vilas tirat las calendreta i a pas belcòp de monde que l'ensenhan e los autres se consideran come frances e bon frances. Apres aver fach los 400 còps per annexar la Provinça, la devalorisar, eradiquar los pates, nos frances avem fach una lenga u... Legir mai


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 4   votar negatiu 6
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat

Editorial

En 2019, festegem lo seten anniversari de Jornalet

Lo numèro sèt nos agrada. D'un caire, trobam las originas de la lenga occitana dins un territòri qu'a la fin de l'Empèri Roman èra administrat per la Diocèsi ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 11 6
  • sol Aush 12 5
  • sol Bordèu 10 4
  • sol Briançon 5 -7
  • sol Caors 11 5
  • nuvols Carcassona 12 2
  • sol Clarmont-Ferrand 12 3
  • sol Confolent 8 3
  • sol Gap 11 4
  • sol La Canau 10 5
  • sol La Gàrdia 8 -1
  • sol La Torre de Pèlitz 10 2
  • sol Limòtges 8 3
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 10 2
  • sol Lo Puèi de Velai 7 1
  • nuvols_parcials Marselha 14 7
  • nuvols Montpelhièr 14 7
  • sol Naut Aran 13 0
  • sol Niça 3 -4
  • sol Nimes 14 6
  • sol Pau 11 4
  • sol Peireguers 8 3
  • sol Rodés 11 2
  • nuvols Tolon 12 6
  • sol Tolosa 12 4
  • sol Valença 7 2

giny

giny

giny

Vidèos

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia



publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • Inauguracion de la Sala Claudi Molinièr a Besièrs

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • © Zep Armentano

    Era Mongetada (Val d'Aran 28-29 d'octobre 2017)

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • © Laurenç Revèst

    Lo Grau dau Rei (Camarga)

  • 20u corsa Aran per sa Lengua. © Guillem Sevilla

    20u corsa Aran per sa Lengua

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • © Laurenç Revèst

    La botiga de Macarèl a Sant Joan de Vedats (Montpelhierenc)

  • Lo grand passacarrièra de Rodés. Occitan Pride 2013

  • © Franc Bardòu

    Darrièr refugi abans l’envòl (1206-2016)

  • © Laurenç Revèst

    Auribeu de Sianha

  • Mobilizacion a Brelh de Ròia per fin de sostenir lo mantenement de la linha Niça-Coni

    Mobilizacion lo diménegue 25 de mai a Brelh de Ròia per fin de sostenir lo mantenement de la linha Niça-Coni

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

giny

Las mai...

publicitat

LATERAL2 300x250: Cultura Conselh Aran

giny

Sondatge

T'agradariá que Jornalet se publiquèsse tanben en papièr?


67%



13%



20%




Vots 100 vòtes

comentaris 4

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)