CAPÇALERA: Conselh Generau d'Aran 728x90
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dissabte, 25 de mai

Actualitats

Dissabte, 22 de setembre de 2018, 03h00 Internacional

L’ÒNU demanda a Espanha que respècte son "obligacion" d’extradir o jutjar los responsables dels crimes del franquisme

Lo raportaire sus la promocion de la vertat, la justícia, la reparacion e las garentidas de non-recidiva planh que l’estat espanhòl aja empedit "los procèsses judiciaris que se fan dins d’autres païses"


Comentaris Un comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (4 vòtes)
carregant En cargar


L’ÒNU a demandat a l’estat espanhòl que respècte son "obigacion" de jutjar o d’extradir los responsables dels crimes del franquisme. Lo raportaire de las Nacions Unidas sus la promocion de la vertat, la justícia, la reparacion e las garentidas de non-repeticion, Fabián Salvioli, saludèt la decision del govèrn de Pedro Sánchez de tirar lo cadavre de Franco del "Valle de los Caídos" (lo Val dels Tombats) , mas en disent qu’aquò èra pas pro. Per Salvioli, es fòrça important que se realize las "reparacions integralas per totas las victimas" o "que s’empache pas los procèsses judiciaris que se fan dins d’autres païses, e que se respècte l’obligacion d’extradir los responsables o de los jutjar".
 
En 2015, lo govèrn de Mariano Rajoy empediguèt l’extradicion de qualques responsables dels crimes del franquisme, reclamats per la jutgessa argentina María Servini de Cubría. Ela dirigís, dempuèi lo 14 d’abril de 2010, lo procès dobèrt contra los crimes de la dictatura de Franco dins lo país american. Dins aquel sens, dictèt un mandat d’arrèst internacional quitament amb d’extradicions contra un vintenat de personas per de crimes comeses pendent aquela dictatura. Se tracta de politicians, de policièrs, de jutges militars e d’un mètge.
 
 
Donar un autre sens al Valle de los Caídos
 
A prepaus de l’exumacion de las rèstas del dictator del Valle de los Caídos, Salvioli remembrèt que son predecessor aviá ja demandat a l’estat espanhòl en 2014 d’anar dins aquel sens, e de "donar un autre sens" a aquel gigantesc monument religiós que lo dictator faguèt bastir per que "foguèsse pas pus un monument ignominiós per las victimas de las violacions dels dreches de l’òme comesas a l’epòca".
 
Segon la vicepresidenta del govèrn espanhòl, Carmen Calvo, tota la “procedura administrativa” per traire la tomba del dictator serà completa abans la fin de 2018. Pasmens, ela expliquèt que la data de l’exumacion seriá pas publica, per evitar de protèstas de l’extrèma drecha.
 




 
“Una anomalia en Euròpa”
 
La revista d’analisi politica Foreign Policy publiquèt un reportatge qu’avertissiá de la persisténcia del franquisme en Espanha. Entitolat “Lo dictator es mòrt, mas sa popularitat demòra viventa”, lo reportatge avertissiá de la preséncia d’un franquisme sociologic e politic mai o mens evident.
 
Lo reportatge foguèt publicat en seguida de la decision de Pedro Sánchez d’exumar lo cadavre del dictator e de lo traire del Valle de los Caídos. A prepaus d’aquel monument, lo reportatge assolidava qu’èra “un santuari del franquisme e un endrech de pelegrinatge dels partisans de Franco”, e remembrava que dins los darrièrs jorns de nombroses ultradrechistas avián manifestat per las carrièras de Madrid per defendre lo sit e lo dictator.
 
A mai, lo jornal New York Times parlava en julhet de l’intencion d’exumar lo còrs del dictator. “Espanha es una anomalia en Euròpa”, çò disiá lo títol del reportatge que remarcava: “Alemanha a pas cap de monument consagrat a Adolf Hitler. Itàlia n’a pas cap de consagrat a Benito Mussolini. Mas Espanha a lo Valle de los Caídos, una basilica que sèrva las rèstas de Francisco Franco”.
 
 
Un gigantesc monument religiós
 
Lo Valle de los Caídos es un gigantesc monument religiós al nòrd de Madrid, bastit per l’obsession del dictator que ne vesitava lo talhièr plan regularament. Franco comandèt lo bastiment del sit lo 1r d’abril de 1939, jorn que s’acabèt la Guèrra Civila espanhòla. Lo general putschista disiá qu’èra concebut per rendre omenatge als mòrts de la guèrra, tan franquistas coma republicans, mas en realitat es una clara apologia del franquisme. Dins la cripta se tròba los tombèls del cap de la Falanja, José Antonio Primo de Rivera, e del dictator Francisco Franco.
 
L’origina dels cadavres enterrats ailà es malsegura. Los archius documentan aperaquí la mitat dels còrses, mas se desconeis l’identitat dels autres. Los còrses foguèron amassats e raportats de divèrses prats batalhièrs de la guèrra.
 
Per la bastison del monument se faguèt trabalhar de presonièrs politics, que lor avián promesa una reduccion de pena en escambi de lor trabalh e d’un petit salari. Pasmens, la manca de mejans e de seguretat provoquèt la mòrt de maites obrièrs.
 
A l’ora d’ara, lo Valle de los Caídos es una abadiá catolica, una atraccion toristica e tanben un ponch d’amassada de divèrses grops faissistas lo 20 de novembre, jorn de la mòrt de Primo de Rivera e de Franco.
 
Amb lo retirament del cadavre de Franco, se cèrca de despolitizar lo monument. 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

24 de setembre 22.38h

Tanta sort fos aital ! Mas los fiscal e jutges franquistes, que non son tots afortunadament, ja qu' hi ha " jutges per la democràcia", aqueles los reaccionaris ocupen los locs principals de l'Estat, e fan lo que vol lo PP qu' es lo partit hereu del franquisme e Ciudadanos de la falanja.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Editorial

Per un jornal participatiu, viu e civilizat

Quand discutissèm amb qualqu’un, emplegam quicòm mai que de paraulas. Las expressions de la cara e los gèstes son fòrça importants per comunicar. Quand parlam al ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

Vidèos

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Entrevista

“Avèm un molon de sorires que revenon a cada eveniment”

Rafèu Radreau Carnsaladièr e organizaire d'eveniments culturals a Peirafuec (Nauta Val de Var)

“Avèm un molon de sorires que revenon a cada eveniment”
publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais



publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • Irissa: prumèra edicion dera corsa populara de BTT

  • Carnaval independent de Niça. © Centre Cultural Occitan País Niçard e Alpenc

    Carnaval independent de Niça

  • Mentan

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Laurenç Revèst

    Sauve (Cevènas), ciutat màger vidorlenca a las carrièiras bèlas e en mudason

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • © Salça Morena

    Passeaia nucleària dal Prat (vilar de Sant Dalmaç lo selvatge) a Sant Dalmaç en passar per las baissas de Boneta e de Motiera (auta valaa de Tiniá)

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Montse Torres -  Arxiu dels Castellers de la Vila de Gràcia

    "Castellers" catalans en Bearn

  • © Laurenç Revèst

    Vista de Nimes, lengadociana per l'istòria, provençala per lo dialècte

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012. © Cecília Hautefeuille

    Manifestacion Anem Òc, Tolosa 31 de març 2012

  • A Gavotina marítima: Recabruna Cab Martin, a vila vielha e o castèl dau sécolo X

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • Asuèlhs de Garnagués. © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Garnagués

  • Arremassada de signatures pera independéncia. ANC Val d'Aran, Vielha 11-12 de gèr 2014

  • © Laurenç Revèst

    Dau castèu de Grimaud

giny

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Escrives normalament de comentaris dels articles que publica Jornalet?


10%



26%



7%



24%



32%




Vots 136 vòtes

comentaris 1

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)