CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Diluns, 21 d'octòbre

Actualitats

Dimenge, 16 de decembre de 2018, 03h00 Cultura,Libres

Gasconha > Bearn

Capvath las montanhas bearnesas


Comentaris 3 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (9 vòtes)
carregant En cargar


Còp de bonet preu tribalh d’En Hubert Dutech. Passionat per la vita montanhòla e las tradicions de las vaths bearnesas, qu’a hargat un diccionari sus aqueras montanhas d’ua partida deus Pirenèus gascons. Petita espiada.


Lo libe etnografic e lingüistic d’En Hubert Dutech





Etiquetas
bearn, dutech, fénié, lenga, libres

Dab los sons arradits a Sarrança e Gurmençon, En Hubert Dutech es un hilh de la Vath d’Aspa, l’ua de las quate vaths montahòlas de Bearn. Estacat a la lenga e au patrimòni d’aqueras tèrras pirenencas deu maine gascon, qu’a dejà publicat libes (Lenga e cançons en país de Gasconha, la vita païsana dens Lo Temps de las gruas o Dia per dia: l’istòria de Bearn).  Tots que muishan la passion ancorada dens lo pièt e l’amna deu regent e psicològ escolar retirat a Auloron. Plan ocupats que son los sons jorns!
 
Justament, aquestes dias, qu’a sortit un navèth obratge —pesuc (420 paginas) pr’amor qu’es hòrt sabent—, un Diccionari de las vaths e deu piemont bearnés.  Qu’es limitat geograficament:  las termièras de cada vath son bien coneishudas mentre que la nocion de “pèmont” es mei complèxa a definir. Mes d’aquò, rai! S’es redigit en francés, aqueth tribalh es totun conhit de gascon pr’amor que l’autor a recuelhut, pendent annadas e annadas, mots, expressions, arreproèrs, tots illustrats, s’èra possible; dab pro d’exemples tirats de tèxtes en òc, ancians o recents. D’alhors, au debut deu libe, qu’i a totas las honts utilizadas. Qu’i rencontran bèth monde: Xavièr de Navarròt, poèta e cançonèr auloronés (1792-1862) o Julian de Casabona (1897-1978), de Herrèra, per la region d’Auloron, o lo regent felibre Enric Pelisson (1846-1922) d’Areta en Varetons (lo landés Silvan Lacòste que’u citèt mei d’un còp per las soas Versions gasconas...). 
 
D’autes, per la Vath d’Aspa, son tirats deu desbromb on poderén dromir (Maria Blanca, aurostèra d’Òussa, o la familha Eygun). En Aussau, dens la vath d’Ozom (Artés d’Asson) e dens los parçans de Nai e de Pontac qu’a trobat tanben autors qui escrivón beròiament en lenga nòsta. Entre autes, lo fin poèta Joan-Baptiste Béguerie dalhat per la mitralha en 1915, a 23 ans...
 
Per hargar lo son diccionari, Mossur Dutech es anat suu terrenh, qu’a parlat, verificat, comparat, horrucat dens los tèxtes vielhs e sovent qu’a putzat dens tota l’armada deus lexics e diccionaris que ne mancan pas (Lo Tresòr dau Felibritge de Mistrau, lo Lespy, lo Palay, e ne passi...).  Aqueth valent e minuciós tribalh demorarà, e’m pensi, l’un d’aqueths usuaus indispensables dens las bonas mediatècas. Un arregret sonque: l’abséncia de mapas e autas illustracions. Mes l’obratge es editat a compte d’autor e sabem qu’aumentar un libe a tostemps un còst.
 
Borrassa e raseta. Per balhar un exemple de la riquessa deu tribalh, espiam çò que ditz a perpaus de las estòfas. País d’eslhevatge, d’aulhèrs e donc de lan, Bearn es tanben lo deu berret o deu bonet com disen (lo darrèr productor es a Auloron) e autas indústrias teishenèiras. Aqueras, uei, lhevat quauquas uas de gran qualitat, que son meilèu sinistradas. Totun, qu’es estonant de véder la riquessa deu vocabulari gascon per designar las estòfas. Hubert Dutech que’n cita ua corriòla. Quauques exemples: arcola, bageta, blanquet, borrassa, burat, cadís, calamandra, camelòt, estamenha, pardilha, raseta, revèrsa, sarga.... Cercatz la diferéncia dab lo sintetic e lo polar d’adara! (Entresenhas: hubert.dutech@oran... o +33(0)6 35 52 44 89).
 
 
 
Joan Jacmes Fénié
 
 
 
 



DUTECH, Hubert. Dictionnaire des vallées et du piémont béarnais. 422 paginas. 19,90 èuros.
 

 
 
 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

18 de decembre 08.15h

#2...Euh c'est le principe d'un dico, non? Ceux qui veulent apprendre la langue du pays, ils cherchent le mot en français, et ils ont la traduction avec plein d'explication.
Aquò dit, vertat que seré plan un dico cent cent occitan, dab las definicions en oc, e non pas las arreviradas.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

17 de decembre 15.53h

Mas per de qué en francés? O sèm, o sèm pas?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

16 de decembre 10.02h

Un hèra beròi libe, appasionant mes....A compte d'autor! Ei ua causida personau o ne'n vòlen pas, las maisons d'edicion dedicadas a l'occitan? En tot cas òsca per aqueth tribalh, qui muisha tot lo riquèr de la lenga gascona, meilèu que la voler embarrar dens ua unitat escahida e mortifèra.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 10
  • sol Aush 10
  • sol Bordèu 11
  • sol Briançon 11
  • sol Caors 11
  • sol Carcassona 12
  • sol Clarmont-Ferrand 9
  • sol Confolent 11
  • sol Gap 8
  • sol La Canau 11
  • sol La Gàrdia 13
  • sol Limòtges 9
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 15
  • sol Lo Puèi de Velai 11
  • sol Marselha 16
  • sol Montpelhièr 14
  • sol Naut Aran 9
  • sol Niça 16
  • sol Nimes 16
  • sol Pau 11
  • sol Peireguers 8
  • sol Rodés 10
  • sol Tolon 8
  • sol Tolosa 10
  • sol Valença 14

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Val d'Aran, cap de Gasconha

  • © Zep Armentano

    XI prèmis Gaudí de l'Acadèmia Catalana del Cinèma

  • Alejandro Benito Rusiñol

    Concors de preseps de Jornalet 2017

  • Arremassada de signatures pera independéncia. ANC Val d'Aran, Vielha 11-12 de gèr 2014

  • Vista dal País Niçard e Alpenc. © Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc

    Vista dal País Niçard e Alpenc

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • Montpelhièr la lengadociana

  • La fèsta de Sant Joan a La Túrbia

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Lauragués

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    31n rescontre occitanocatalan al Pòrt de Salau

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs Bigordans

  • © Marion Quenut

    Jornada de protèsta contra lo barratge del Testet, a Sivens

  • © Laurenç Revèst

    Galaria fòto: La Gavotina marítima: Esa vielha, totplen de botigas e de toristas, 16 estatjants, 2 vielhs esascs, una gleia e un castèl arroïnat

  • La Primada de Montsegur 2013. © Bruno Sapena

    La Primada de Montsegur 2013

  • © Laurenç Revèst

    Mónegue

  • Petugon de La Boal

    Conferéncia e dedicaça de l'artista Richard Cairaschi au Musèu municipau deis Arts e Tradicions populàrias de Grimaud (Mauras)

  • © Franc Bardòu

    Coserans al còr

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • A Gavotina marítima: Recabruna Cab Martin, a vila vielha e o castèl dau sécolo X

publicitat

lateral 2 teveoc



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


5%



3%



92%



0%




Vots 59 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)