CAPÇALERA: Nit arpiatana occitana cat
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dijòus, 20 de junh

Actualitats

Dimenge, 16 de decembre de 2018, 03h00 Cultura,Libres

Gasconha > Bearn

Capvath las montanhas bearnesas


Comentaris 3 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (9 vòtes)
carregant En cargar


Còp de bonet preu tribalh d’En Hubert Dutech. Passionat per la vita montanhòla e las tradicions de las vaths bearnesas, qu’a hargat un diccionari sus aqueras montanhas d’ua partida deus Pirenèus gascons. Petita espiada.


Lo libe etnografic e lingüistic d’En Hubert Dutech





Etiquetas
bearn, dutech, fénié, lenga, libres

Dab los sons arradits a Sarrança e Gurmençon, En Hubert Dutech es un hilh de la Vath d’Aspa, l’ua de las quate vaths montahòlas de Bearn. Estacat a la lenga e au patrimòni d’aqueras tèrras pirenencas deu maine gascon, qu’a dejà publicat libes (Lenga e cançons en país de Gasconha, la vita païsana dens Lo Temps de las gruas o Dia per dia: l’istòria de Bearn).  Tots que muishan la passion ancorada dens lo pièt e l’amna deu regent e psicològ escolar retirat a Auloron. Plan ocupats que son los sons jorns!
 
Justament, aquestes dias, qu’a sortit un navèth obratge —pesuc (420 paginas) pr’amor qu’es hòrt sabent—, un Diccionari de las vaths e deu piemont bearnés.  Qu’es limitat geograficament:  las termièras de cada vath son bien coneishudas mentre que la nocion de “pèmont” es mei complèxa a definir. Mes d’aquò, rai! S’es redigit en francés, aqueth tribalh es totun conhit de gascon pr’amor que l’autor a recuelhut, pendent annadas e annadas, mots, expressions, arreproèrs, tots illustrats, s’èra possible; dab pro d’exemples tirats de tèxtes en òc, ancians o recents. D’alhors, au debut deu libe, qu’i a totas las honts utilizadas. Qu’i rencontran bèth monde: Xavièr de Navarròt, poèta e cançonèr auloronés (1792-1862) o Julian de Casabona (1897-1978), de Herrèra, per la region d’Auloron, o lo regent felibre Enric Pelisson (1846-1922) d’Areta en Varetons (lo landés Silvan Lacòste que’u citèt mei d’un còp per las soas Versions gasconas...). 
 
D’autes, per la Vath d’Aspa, son tirats deu desbromb on poderén dromir (Maria Blanca, aurostèra d’Òussa, o la familha Eygun). En Aussau, dens la vath d’Ozom (Artés d’Asson) e dens los parçans de Nai e de Pontac qu’a trobat tanben autors qui escrivón beròiament en lenga nòsta. Entre autes, lo fin poèta Joan-Baptiste Béguerie dalhat per la mitralha en 1915, a 23 ans...
 
Per hargar lo son diccionari, Mossur Dutech es anat suu terrenh, qu’a parlat, verificat, comparat, horrucat dens los tèxtes vielhs e sovent qu’a putzat dens tota l’armada deus lexics e diccionaris que ne mancan pas (Lo Tresòr dau Felibritge de Mistrau, lo Lespy, lo Palay, e ne passi...).  Aqueth valent e minuciós tribalh demorarà, e’m pensi, l’un d’aqueths usuaus indispensables dens las bonas mediatècas. Un arregret sonque: l’abséncia de mapas e autas illustracions. Mes l’obratge es editat a compte d’autor e sabem qu’aumentar un libe a tostemps un còst.
 
Borrassa e raseta. Per balhar un exemple de la riquessa deu tribalh, espiam çò que ditz a perpaus de las estòfas. País d’eslhevatge, d’aulhèrs e donc de lan, Bearn es tanben lo deu berret o deu bonet com disen (lo darrèr productor es a Auloron) e autas indústrias teishenèiras. Aqueras, uei, lhevat quauquas uas de gran qualitat, que son meilèu sinistradas. Totun, qu’es estonant de véder la riquessa deu vocabulari gascon per designar las estòfas. Hubert Dutech que’n cita ua corriòla. Quauques exemples: arcola, bageta, blanquet, borrassa, burat, cadís, calamandra, camelòt, estamenha, pardilha, raseta, revèrsa, sarga.... Cercatz la diferéncia dab lo sintetic e lo polar d’adara! (Entresenhas: hubert.dutech@oran... o +33(0)6 35 52 44 89).
 
 
 
Joan Jacmes Fénié
 
 
 
 



DUTECH, Hubert. Dictionnaire des vallées et du piémont béarnais. 422 paginas. 19,90 èuros.
 

 
 
 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL DICTADES



Comentaris

18 de decembre 08.15h

#2...Euh c'est le principe d'un dico, non? Ceux qui veulent apprendre la langue du pays, ils cherchent le mot en français, et ils ont la traduction avec plein d'explication.
Aquò dit, vertat que seré plan un dico cent cent occitan, dab las definicions en oc, e non pas las arreviradas.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

17 de decembre 15.53h

Mas per de qué en francés? O sèm, o sèm pas?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

16 de decembre 10.02h

Un hèra beròi libe, appasionant mes....A compte d'autor! Ei ua causida personau o ne'n vòlen pas, las maisons d'edicion dedicadas a l'occitan? En tot cas òsca per aqueth tribalh, qui muisha tot lo riquèr de la lenga gascona, meilèu que la voler embarrar dens ua unitat escahida e mortifèra.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER 3 teveoc

Editorial

Orador de Glana: la cruseltat alemanda e l’injustícia francesa

Diluns passat, 10 de junh, se commemorava lo 75n anniversari del chaple d’Orador de Glana, un dels mai crusèls de la Segonda Guèrra Mondiala. Un revenge sagnós dels nazis que ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

Vidèos

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Entrevista

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais



publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Tolosa: manifestacion de sosten a las mobilizacions contra la restanca al Bòsc de Sivens

  • © Catarin Seguran

    Quauqua part sus un chamin de l'Aut Buechaine entre lo riu de Chaurana e lo Grand Buech (Gavotina)

  • La prima en valaa de Tiniá. © Laurenç Revèst

    La prima en Tiniá

  • © Celèsta Toion

    La plaja espaci de libertat? D'expression?

  • © Laurenç Revèst

    Fòrt Maginòt de Sant Anhe

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

  • © Laurenç Revèst

    La botiga de Macarèl a Sant Joan de Vedats (Montpelhierenc)

  • Occitan e economia: "occitanitat mai o mens visibla"

  • Julien Cazenave

    17.02.2019: manifestacion a Brussèlas en sosten als independentistas catalans

  • Beneset Thauvin

    Concors de preseps, betlèms o grépias

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • Los Pokémons de la 3a generacion revirats en occitan

  • © Laurenç Revèst

    Besièrs, preséncia d'occitan en ciutat e CIRDOC

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta. © Laurenç Revèst

    Ostals, chasals e granjas dals vilars en Tiniá auta

  • © Franc Bardòu

    País Bordalés

  • País de Rasés. © Franc Bardòu

    País de Rasés

  • © Franc Bardòu

    Catalonha etèrna

  • Cap a las fonts autas d'Arièja. © Franc Bardòu

    Savartés. Cap a las fonts autas d'Arièja

  • Gavotina marítima: trofèu d'August e vila vielha d'A Torbia

giny

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Per tu, Lemosin se tròba...


73%



6%



5%



11%



6%




Vots 104 vòtes

comentaris 4

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)