CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimenge, 25 d'agost

Actualitats

Dimenge, 16 de decembre de 2018, 03h00 Cultura,Libres

Gasconha > Bearn

Capvath las montanhas bearnesas


Comentaris 3 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (9 vòtes)
carregant En cargar


Còp de bonet preu tribalh d’En Hubert Dutech. Passionat per la vita montanhòla e las tradicions de las vaths bearnesas, qu’a hargat un diccionari sus aqueras montanhas d’ua partida deus Pirenèus gascons. Petita espiada.


Lo libe etnografic e lingüistic d’En Hubert Dutech





Etiquetas
bearn, dutech, fénié, lenga, libres

Dab los sons arradits a Sarrança e Gurmençon, En Hubert Dutech es un hilh de la Vath d’Aspa, l’ua de las quate vaths montahòlas de Bearn. Estacat a la lenga e au patrimòni d’aqueras tèrras pirenencas deu maine gascon, qu’a dejà publicat libes (Lenga e cançons en país de Gasconha, la vita païsana dens Lo Temps de las gruas o Dia per dia: l’istòria de Bearn).  Tots que muishan la passion ancorada dens lo pièt e l’amna deu regent e psicològ escolar retirat a Auloron. Plan ocupats que son los sons jorns!
 
Justament, aquestes dias, qu’a sortit un navèth obratge —pesuc (420 paginas) pr’amor qu’es hòrt sabent—, un Diccionari de las vaths e deu piemont bearnés.  Qu’es limitat geograficament:  las termièras de cada vath son bien coneishudas mentre que la nocion de “pèmont” es mei complèxa a definir. Mes d’aquò, rai! S’es redigit en francés, aqueth tribalh es totun conhit de gascon pr’amor que l’autor a recuelhut, pendent annadas e annadas, mots, expressions, arreproèrs, tots illustrats, s’èra possible; dab pro d’exemples tirats de tèxtes en òc, ancians o recents. D’alhors, au debut deu libe, qu’i a totas las honts utilizadas. Qu’i rencontran bèth monde: Xavièr de Navarròt, poèta e cançonèr auloronés (1792-1862) o Julian de Casabona (1897-1978), de Herrèra, per la region d’Auloron, o lo regent felibre Enric Pelisson (1846-1922) d’Areta en Varetons (lo landés Silvan Lacòste que’u citèt mei d’un còp per las soas Versions gasconas...). 
 
D’autes, per la Vath d’Aspa, son tirats deu desbromb on poderén dromir (Maria Blanca, aurostèra d’Òussa, o la familha Eygun). En Aussau, dens la vath d’Ozom (Artés d’Asson) e dens los parçans de Nai e de Pontac qu’a trobat tanben autors qui escrivón beròiament en lenga nòsta. Entre autes, lo fin poèta Joan-Baptiste Béguerie dalhat per la mitralha en 1915, a 23 ans...
 
Per hargar lo son diccionari, Mossur Dutech es anat suu terrenh, qu’a parlat, verificat, comparat, horrucat dens los tèxtes vielhs e sovent qu’a putzat dens tota l’armada deus lexics e diccionaris que ne mancan pas (Lo Tresòr dau Felibritge de Mistrau, lo Lespy, lo Palay, e ne passi...).  Aqueth valent e minuciós tribalh demorarà, e’m pensi, l’un d’aqueths usuaus indispensables dens las bonas mediatècas. Un arregret sonque: l’abséncia de mapas e autas illustracions. Mes l’obratge es editat a compte d’autor e sabem qu’aumentar un libe a tostemps un còst.
 
Borrassa e raseta. Per balhar un exemple de la riquessa deu tribalh, espiam çò que ditz a perpaus de las estòfas. País d’eslhevatge, d’aulhèrs e donc de lan, Bearn es tanben lo deu berret o deu bonet com disen (lo darrèr productor es a Auloron) e autas indústrias teishenèiras. Aqueras, uei, lhevat quauquas uas de gran qualitat, que son meilèu sinistradas. Totun, qu’es estonant de véder la riquessa deu vocabulari gascon per designar las estòfas. Hubert Dutech que’n cita ua corriòla. Quauques exemples: arcola, bageta, blanquet, borrassa, burat, cadís, calamandra, camelòt, estamenha, pardilha, raseta, revèrsa, sarga.... Cercatz la diferéncia dab lo sintetic e lo polar d’adara! (Entresenhas: hubert.dutech@oran... o +33(0)6 35 52 44 89).
 
 
 
Joan Jacmes Fénié
 
 
 
 



DUTECH, Hubert. Dictionnaire des vallées et du piémont béarnais. 422 paginas. 19,90 èuros.
 

 
 
 


abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

18 de decembre 08.15h

#2...Euh c'est le principe d'un dico, non? Ceux qui veulent apprendre la langue du pays, ils cherchent le mot en français, et ils ont la traduction avec plein d'explication.
Aquò dit, vertat que seré plan un dico cent cent occitan, dab las definicions en oc, e non pas las arreviradas.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

17 de decembre 15.53h

Mas per de qué en francés? O sèm, o sèm pas?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 2   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

16 de decembre 10.02h

Un hèra beròi libe, appasionant mes....A compte d'autor! Ei ua causida personau o ne'n vòlen pas, las maisons d'edicion dedicadas a l'occitan? En tot cas òsca per aqueth tribalh, qui muisha tot lo riquèr de la lenga gascona, meilèu que la voler embarrar dens ua unitat escahida e mortifèra.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 8   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

La banalizacion del faissisme

Avètz entendut de paraulas coma “islamoesquerrista” o “totalitarisme verd”? O encara que se ditz “assistits” als paures e “assistanat” al sistèma ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 13 6
  • sol Aush 15 4
  • nuvols Bordèu 10 -1
  • sol Briançon 6 -6
  • sol Caors 14 0
  • sol Carcassona 14 2
  • pluja Clarmont-Ferrand 11 5
  • pluja Confolent 9 5
  • sol Gap 14 0
  • nuvols La Canau 13 6
  • sol La Gàrdia 22 9
  • nuvols La Torre de Pèlitz 16 4
  • pluja Limòtges 9 5
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18 6
  • sol Lo Puèi de Velai 16 4
  • nuvols Marselha 18 6
  • nuvols Montpelhièr 17 8
  • nuvols Naut Aran 12 2
  • sol Niça 14 0
  • nuvols Nimes 19 5
  • nuvols Pau 15 5
  • pluja Peireguers 19 5
  • pluja Rodés 17 3
  • nuvols Tolon 17 3
  • sol Tolosa 19 5
  • pluja Valença 10 -1

giny

giny

giny

Vidèos

Entrevista

“Dins l'espaci occitan, l'escaufament es ben en camin”

Thierry Offre actor culturau de l’occitan e escriveire, mai pereu climatològ

“Dins l'espaci occitan, l'escaufament es ben en camin”
giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • Cap a las fonts autas d'Arièja. © Franc Bardòu

    Savartés. Cap a las fonts autas d'Arièja

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • Pòrt de Niça: Li galeras

  • Gavotina maritima - Sant Anhe, vilatge sus una pena. © Laurenç Revest

    Gavotina maritima - Sant Anhe

  • © Laurenç Revèst

    Vista de Gavotina (est Velai) e d'Auvèrnhe (Vivarés, Gevaudan)

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • © Laurenç Revèst

    La botiga de Macarèl a Sant Joan de Vedats (Montpelhierenc)

  • © Laurenç Revèst

    Via de Buelh a Pèunas a Valberg fins a Sant Laugier

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Laurenç Revèst

    Vista de Nimes, lengadociana per l'istòria, provençala per lo dialècte

  • Montar, fugir encara vers l'improbabla frescor

    Meissonencas en Camarga pichòta

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • D'Auvèrnhe occitan

  • © Laurenç Revèst

    De las charrièiras de Genolhac (500 m. d'altitud) al bèlvéser de las Bosedas (1235 m.)

  • Tolosa: manifestacion de sosten a las mobilizacions contra la restanca al Bòsc de Sivens

  • Gavotina maritima - Sant Anhe, vilatge sus una pena. © Laurenç Revest

    Gavotina maritima - Sant Anhe

  • Omenatge a Aragon. © Franc Bardòu

    Omenatge a Aragon

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

T’inquieta la situacion politica en Itàlia?


25%



41%



19%



16%



0%




Vots 32 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)