CAPÇALERA: publicitat jornalet
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 17 de setembre

Actualitats

Dimècres, 19 de junh de 2013, 15h30 Societat,Environament

Gasconha > Val d'Aran

Vediau en Aran

Domatges grèus en Aran, Comenge e Bigòrra


Comentaris 4 comentaris    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (7 vòtes)
carregant En cargar


En tot hèr vediau en Les
© Noe Lastera

Bossòst
© Estefania Pedarròs

Era conferéncia de premsa
© Ajuntament Vielha e Mijaran

Era carretèra de Vielha a Les, en tot passar peth Santuari de Mijaran

Carretèra N230 en sòn pas per Vielha
© Àlex Moga





Nòvas restacadas
Etiquetas
aran, barrera, bauartés, bigòrra, comenge, damatges, garona, sindic

Imatges de vediau ena Val d'Aran un dia dempús deth catastrofic desbordament dera Garona. "Vediau" qu'ei era crida a toti es vesins a hèr trabalhs collectius entath ben comun, documentada long de tota era istòria deth país.


Situacion "extrèmaments grèva e complicada"

Eth Sindic d’Aran, Carlos Barrera, qualificaue agèr d’“extrèmaments grèva e complicada” era situacion qu’a demorat ena Val d’Aran dempús des aiguats d’agèr. Eth Sindic planhèc es pèrtes desmesurades mès saludèc era prevision entà preveir es damatges e tanplan “eth hèt que non i age cap de victima mortau, qu’ei çò de mès important”
 
A meddia eth Sindic qu'a compareishut en conferéncia de premsa amassa damb eth baile de Vielha, Àlex Moga, e eth conselhèr der Interior dera Generalitat de Catalonha, Ramon Espadaler.  Espadaler a indicat qu’eth chepic mès gran e ei eth subministrament d’aigua potabla, pr’amor qu’eth hilat a patit de “damatges sevèrs”. Es condicions climatiques an melhorat e s’a rebaishat eth nivèth d’alèrta ena Val d’Aran. Es 300 evacuadi poderàn tornar aué en cò sòn.
 
Es damatges en Naut Aran son nombrosi e considerables, cau soslinhar es pònts e es cases qu’era aigua s’a emportat. Tanben es installacions deth camp de gòlf de Salardú e deth camping era Yerla d’Arties.
 
Es terçons de Marcatosa, Lairissa e Quate Lòcs son encara isoladi pes aigües e non s’i pòt arribar. Encara se’n desconeishen es damatges.
 
Era armada espanhòla ei en tot collaborar damb era companhia d’electricitat entà transportar grani grops electrogèns que permeten restablir eth subministrament electric as mès de 300 cases afectades.
 
Era aigua potabla arribe en tonèths damb elicoptèr. Un milion de litres son estats comandadi, segon Àlex Moga, baile de Vielha, qu’a assegurat qu’era prioritat ei entàs servicis sanitaris e sociaus.
 

En Comenge e Bigòrra

Garona enjós es domatges qu’an tocat Comenge e Bigòrra. En Sant Beat, Banhèras de Luishon, Sales e Pratvièlh e Hòs tota era poblacion ei estada evacuada per tèrra e per aire. Luishon isolat.
 
En Lorda qu’an barrat eth santuari. De hèt era Tuta de Massavièlha ei submergida pes aigües deth Gave qu’a crescut fòrça. Era linha de tren entre Pau e Tarba se veiguèt tanben afectada.
 
Era soleta victima mortau qu'ei estada ua hemna de 70 ans en Bigòrra.


Damatges des pagesi
 
Ath delà des establiments toristics negadi pes aigües, es campings completaments assoladi e es botigues que non poiràn tornar a dobrir, es pòqui pagesi que i auie en Aran deuràn dilhèu deishar eth sòn mestièr.
 
Es d’Esteve de Garòs son uns des darrèri vaquèrs d’Aran, an perdut totes es vaques e tanpòc poiràn dalhar es prats. Se pensen de quitar.


Garona enjós

Ara cau demorar es creishudes dera Garona en Comenge e enquiath país Tolosan, a on eth nivèu des aigües pòt pujar fòrça. Eth gave de Pau a provocat inondacions en Bigòrra e Bearn, qu'ei en alèrta maximau pes creishudes dera aigua.


Ànims Aran

Pes hilats sociaus cor era etiqueta #animsaran, entà encoratjar as aranesi, mostrar imatges dera catastròfa, messatges de solidaritat, volontariat, eca. Comença d'auer fòrça vitalitat en Facebook e en Twitter.
 
 


FM




     
  Informacions deth Conselh Generau d'Aran

Baishe a ALÈRTA eth Plan INUNCAT pera mielhora dera situacion ena Val d'Aran
 
Proteccion Civiu dera Generalitat (DGPC) a rebaishat a fasa d’ALÈRTA eth Plan INUNCAT pr’amor deth melhorament dera situacion que se demore ena Val d'Aran pes inondacions a causa dera creishuda des arrius des darrèri dus dies.
 
Un còp es Pompièrs agen determinat qu'era zòna ei segura e es tecnicians locaus agen hèt es inspeccions d’infrastructures e edificacions dera zòna, se poderà iniciar eth retorn des evacuadi as sòns abitatges.
 
Se recomane evitar apropar-se as arrius enquia que finalize er episòdi d’Alèrta e qu'es diuèrsi còssi operatius agen hèt era avaloracion dera afectacion.
 
Pr’amor dera situacion actuau des carretères dera Val d’Aran, se recomane as ciutadans en generau, e en especiau ad aqueres persones titulares de dusaus residéncies ena Val d’Aran, que s’abstenguen de desplaçar-se. Era carretèra N-230 ei damb eth transit interromput provisionauments a compdar de Vielha e enquia mès enlà de Les e era carretèra C-28 ei talhada per diuèrsi esbaussaments, per aquerò se pregue evitar desplaçaments damb destinacion ara Val d’Aran enquiath restabliment dera normalitat viària.
 
Proteccion Civiu e eth Servici Catalan de Transit demanen redusir es desplaçaments ad aqueri estrictaments de besonh enquia que se barre er Episòdi d’Alèrta, pr'amor qu'eth cabau d’aigua des arrius contunhe d'èster fòrça anautit. Se demane fòrça prudéncia as abitants dera zòna enes desplaçaments interurbans enquia que s’acaben de hèr es inspeccions des vies pendent eth dia d’aué per part des tecnicians de carretères. Era prumèra inspeccion realizada aguest maitin constate que s’an produsit damatges estructuraus a infrastructures e carretères.
 
Era situacion actuau ei era següenta:
 
En aguesti moments i a, ath delà des Pompièrs d’Aran, 70 efectius des Bombers dera Generalitat, 3 elicoptèrs e 35 veïculs. Tres tecnicians deth còs an començat dejà a hèr es revisions preventives entà avalorar es afectacions estructuraus basiques ena zòna.
 
Es Mòssos d’Esquadra trabalhen ena zòna damb 70 efectius. 24 dotacions ena Val d’Aran e 1 elicoptèr.
 
Es Agents Ruraus trabalhen damb 12 dotacions ena zòna.
 
Eth Sistèma d’Emergéncies Medicaus manten activadi 30 efectius damb 11 ambulàncies e 1 elicoptèr medicalizat.
 
Proteccion Civiu dera Generalitat a desplaçat tecnicians d’Operacions Territoriaus de Lleida e Barcelona e Cruz Roja manten efectius per se cau assistir persones evacuades.
 
Deslotjaments/Evacuacions: 283 persones ena Val d’Aran
 
- Vielha: 15 persones (lotjades en Otèl Urugallo)
- Les: 55
- Bossòst: 27 persones confinades
- Arties: 179 plaçades ena madeisha poblacion ena glèisa e en Otèl Edelweiss.
- Aubèrt: 7 persones relotjades en abitatges particulars
 
 
Non i a agut cap d’afectacion personau e aué s’a transportat a ua persona grana entà ua pròva programada en Espitau de Vielha e, autes dues persones se les a reprogramat es visites medicaus.
 
SUBMINISTRAMENT ELECTRIC:
Segontes rapòrte ENDESA es num. afectadi ei de 269 abonadi afectadi. I a 2 elicoptèrs en tot trabalhar entà portar 20 grops electrògens. Actuauments i a 4 grops electrògens connectadi e 14 preparadi entà èster connectadi.
 
ENDESA a fixat un telefòn d’atencion as ciutadans: 973 00 32 82
 
SERVICI TELEFONIC:
Contunhe era recomanacion de non saturar es linhes pr'amor qu'encara i a afectacions de telefonia fixa e mobila. Les e Bossòst non an servici de telefonia fixa e i a afectacions destacades de telefonia mobila en Arties.
 
SERVICI DE GAS: 
 Repsol Gas informe que contunhen 5 carrèrs de Vielha sense subministrament.
 
SERVICI D’AIGUA:
Eth Centre de Coordinacion d’Emergéncies de Catalonha CECAT a gerit eth desplaçament de dues cisternes d’aigua potabla entà reomplir eth dipòsit d’aigua der Espitau de Vielha, pr’amor qu'a patit bèri desperfectes que dificulten era captacion d’aigua potabla en municipi e afècte ues 3.500 persones aprox.
 
Ath madeish temps, se saje derivar aigua d’auti dipòsits. Tanben i a bères infrastructures d’aigua afectada en Arties. En aguest sens, se trabalhe de forma coordinada entà facilitar tot çò que se poderà auer de besonh enquiara recuperacion deth servici.
 
 
Estat Hilat Viàri (Servici Catalan de Transit):
     - N-230 talhada entre Vielha e era termièra francesa (N-125)
     - N-141 talhada en Bossòst
     - C-28 talhada en Naut Aran, entre Garòs e Gessa (per esbaussament derivat des inondacions)
 
Eth transpòrt escolar e eth transpòrt public regular aué s’a suspenut ena Val d’Aran. De cara a deman, se demore ua mielhora dera situacion per çò que tanh ara mobilitat e ara activitat escolara.
 
TELEFONADES 112 e 012:
 
S’an arrecebut enquiath moment un totau de 78 telefonades ath telefòn d’Emergéncies 112 qu'an generat 68 expedients. Atau madeish, eth 012 a atengut 78 telefonades mès de tipe informatiu entà facilitar donades dera Emergéncia.
 
Pompièrs d'Aran, Bombers dera Generalitat, Mossos d'Esquadra, SEM, Proteccion Civiu dera Generalitat e des municipis, e d'auti tecnics e professionaus d'auti organismes publics e de companhies de servicis contunhen de trabalhar ena zòna.
 
18 municipis dera zòna afectada mantien es sòns plans municipaus de Proteccion Civiu activat, bèri uns d'eri de forma preventiva, non pr'amor que siguen ena zòna de maximala afectacion.
 
 
     



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

20 de junh 08.26h

Perdon, lo mot vesiau (var. vediau) qu'admet los dus genre com a adjectiu, totun com a nom lo mot qu'ei sonque femenin (cf.Palay) : era vediau d'Aura, har ua vesiau.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

20 de junh 08.01h

Nòta taus estudiants de gascon tà completar los explics de Farri: non cau pas tractar lo mot vediau com si estosse estrangèr. Lo mot qu'ei ben gascon e pas especificament aranés (cf. Era Vediau d'Aura). En biarnés qu'ei vesiau. "Aranés que son a har ua vesiau" o" que son cap en ua vesiau". Lo mot qu'admet los dus genres (cf. Lespy, Palay).


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

19 de junh 15.29h

#1
Justament en Agenés i avèm pensat e tanlèu que Jornalet nos informarà ont podèm mandar de moneda

l'Associacion Agenés Tèrra Occitana
34 Avenguda deus Pirenèus
47390 Lairac / Layrac

Es prèsta per reculhir los dons dels que voldràn balhar quicòm e o transmetrà tot a la demorança indicada per Jornalet


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 3   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

19 de junh 10.30h

Que's moriscoc tanben ua hemna de 70 ans en Bigòrra ger asser. Que calerà véser com serà possible d'ajudar nòstes vesins araneses. Que hèu hisança au Jornalet entà'ns díser e com ac poderam hèr.


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 6   votar negatiu 0
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

Lo jornalisme fa son trabalh

Lo 15 de mai passat, vesitàvem lo licèu Pierre et Marie Curie de Menton. Voliam far un pichon reportatge amb los liceans de la classa d’occitan per nòstra emission #aranésòc ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 23
  • sol Aush 24
  • sol Bordèu 24
  • sol Briançon 19
  • sol Caors 23
  • sol Carcassona 23
  • sol Clarmont-Ferrand 19
  • sol Confolent 19
  • sol Gap 15
  • sol La Canau 24
  • sol La Gàrdia 21
  • sol Limòtges 21
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18
  • sol Lo Puèi de Velai 20
  • sol Marselha 21
  • sol Montpelhièr 22
  • sol Naut Aran 21
  • sol Niça 20
  • sol Nimes 23
  • sol Pau 22
  • sol Peireguers 22
  • sol Rodés 24
  • sol Tolon 22
  • sol Tolosa 23
  • sol Valença 20

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”

Jordi Riba president de l’Associacion Culturala Vibrant

“Volèm recobrar la fiertat d’èsser catalans”
giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Dei fuèlhas d'oliu o de nos autrei, quau rauba mai la lutz?

    Meissonencas en Camarga pichòta

  • L’esvelh

    Pantais (Poèmas de Lisa Gròs sus pinturas de Christine Nicolas)

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • © Franc Bardòu

    Darrièr refugi abans l’envòl (1206-2016)

  • Vista dal País Niçard e Alpenc. © Centre Cultural Occitan País Nissart e Alpenc

    Vista dal País Niçard e Alpenc

  • Carnaval Gascon a l'Isla de Baish 2013. © Yves Sénécal

    Carnaval Gascon 2013 a L'Isla de Baish (Savés)

  • Fèsta dal Dalfin al Borg. © Cristòu Daurore

    Fèsta dal Dalfin al Borg Sant Dalmatz

  • © Laurenç Revèst

    Mónegue

  • Costiera de Gavotina marítima : Tròces de vial d'a marina de Mónego a Caboalh. © RL

    Costiera de Gavotina marítima: Tròces de vial d'a marina de Mónego a Caboalh

  • © AR

    Vila d'Usès e lo pont de Gardon

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • Sud Tolosan. © Franc Bardòu

    Concors d'estiu 2012: La fotografia de las vacanças

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • Carnaval Gascon a l'Isla de Baish 2013. © Yves Sénécal

    Carnaval Gascon 2013 a L'Isla de Baish (Savés)

  • Per camins sus a comuna de Pelha, marcai d'occitan en toponimia e vista sus a Baia dals àngels (Aquer d'Ongran)

  • Gavotina maritima - Sant Anhe, vilatge sus una pena. © Laurenç Revest

    Gavotina maritima - Sant Anhe

  • Uvernada Lou Dalfin 2012. ©  Cristòl Daurore

    Uvernada Lou Dalfin 2012

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • © Josep Carpintero

    Presentacion dera ANC Val d'Aran en Vielha, 28/12/2013

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)