CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimècres, 26 de setembre

Actualitats

Dimenge, 12 de novembre de 2017, 03h00 Reportatge,Cultura,Cosina

Gasconha > Val d'Aran

“Èm occitans e d’aciu non mo’n volem gésser”

Reportatge sus ‘Era Mongetada’, lo reüssit festenal gastronomic e cultural de la Val d’Aran


Comentaris Cap de comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (6 vòtes)
carregant En cargar


Aperaquí 5500 personas participèron la darrièra dimenjada d’octòbre a la seisena edicion del festenal gastronomic cultural d’Aran apelat “Era Mongetada”. L’eveniment se debanèt dissabte a Bossòst e dimenge a Garòs amb un programa ric e variat a l’entorn de la varietat locala de mongeta de Bossòst. Ongan incorporava una serada occitana amb los concèrts de Gojates e Lou Seriol e un concèrt dels cosseraneses Bouilleur de sons. De soslinhar, totun, lo Show Cooking ont se poguèt tastar los melhors plats requistes, que lor ingredient basic es la mongeta. Los famoses cosinièrs Eva Hausmann e James Goodyear foguèron a l’onor e acompanhats dels melhors caps de cosina araneses.


La tòca d’Era Mongetada es totjorn de promòure e recuperar la varietat locala de mongeta de Bossòst, dins un eveniment original e fòrça interessant. N’avèm parlat amb lo director de l’eveniment Carlos Sanllehy, e amb dos de sos cosinièrs e collaboradors mai coneguts, Marc Nus e Aitor Olabegoya.
 


“Èm occitans e d’aciu non mo’n volem gésser”
 
Sanllehy es lo cap de cosina d’un dels restaurants de mai granda renommada d’Aran, Eth Restilhè, que se tròba a Garòs. Aguèt l’idèa d’organizar aquel festenal gastronomic e cultural per mostrar al Mond çò qu’es vertadièrament la Val d’Aran:
 
Qu’ei ua escomessa entath país, entà mostrar ath nòste entorn e as nòsti visitaires çò qu’ei era Val d’Aran. Realaments eth problèma qu’avem ei que s’enten a díder qu’era Val d’Aran ei era nhèu. Mès era Val d’Aran ei tradicion, ei cultura, ei istòria, molta istòria! E ei tanben gastronomia, ua gastronomia de montanha que s’a de mostrar e la sajam de mostrar damb un plat de mongetes damb coja e caulet, qu’ei fin finau es tres productes qu’en aguesta sason avíem damb mès abondància, non? O es que podíem aver durant tot er ivèrn.
 
E açò ei çò que sajam de mostrar. Era Val d’Aran dehòra deth blanc dera nhèu.
 
Mas al delà de la gastronomia, lo festenal prepausa tanben un programa cultural vast que met en valor la cultura occitana e que fa sonar de grops de musica de la Val d’Estura, del País de Fois o de Comenge...
 
Tà èster internacionaus mos cau èster ultralocalistes e jo pensi que çò qu’ei important ei de mostrar realaments çò qu’avem nosati, arren mès. Non mos cau mostrar d’autes causes ath delà que çò qu’avem, e çò qu’avem mos ac cau mostrar damb era maximau esplendor: e non ei cap ua auta causa qu’èm occitans, ac avem d’aver clar, èm occitans, e d’aciu non mo’n volem gésser”.
 

De cosinièrs internacionals
 
Lo festenal convida cada an un cosinièr catalan qu’aja almens una estela Michelin, e un autre d’internacional. En mai d’aquò, una còla de cosinièrs araneses dels melhors restaurants del país prepausan lors creacions. Aquela sinergia produtz un escambi cultural fòrça ric, e es un dels melhors biaisses de far conéisser la cultura occitana. Atal nos o contava Marc Nus, cap cosinièr del restaurant Era Coquèla de Vielha.
 
Que trabalham damb gent de dehòra que vien e coneishen era nòsta cultura...
 
Ongan l’eveniment a fach venir Eva Hausmann, estilista gastronomica de Barcelona, e James Goodyear del restaurant Wellbourne de Bristol (Anglatèrra). Los cosinièrs araneses an prepausat una idèa fòrça originala e saborosa: un dessèrt basat sus l’Òlha Aranesa. Carlos Sanllehy o precisa:
 
Çò interessant d’aguesta hèsta, tau coma la comencèrem damb dus artistes coma Quim de la Boqueria e Àngel Pasqual, me semble que dus codinèrs de grana renomenada a nivèu mondiau, e açò s’a anat contunhant damb codinèrs asiatics, Max Levy, Daniel Garner, Kin Hong; mès non solet damb açò senon damb pastissèrs dera nautada d’Oriol Balaguer qu’an hèt dera mongeta un plat especiau.  Auem sajat de cercar gent des territòris a on se minge molta mongeta, enguan a vengut damb nosati James Goodyear qu’en Anglatèrra, coma podètz compréner, se minge molta mongeta e ei vertat que çò que sajam ena hèsta gastronomica qu’ei aué ei aufrir es plats coma los aufririen eri enes sòns lòcs o enes sòns païsi.
 

Una idèa de "lhòcos"
 
La idèa venguèt de la còla de Eth Restilhè, mas a pas quitat de créisser, coma precisa Marc Nus:
 
Açò siguec ua idèa iniciau dera equipa deth Restilhè que li a anat dant forma e damb eth pas des ans damb era collaboracion dera gent deth Grèmi d’Ostalaria d’Aran e s’anat formant aguest eveniment”.
 
De son costat, lo cap-cosinièr Aitor Olabegoya, nos contèt qu’es gràcias als audacioses per los quals lo mond es tròp petit que comencèt lo projècte.’Era Mongetada’ es per el un projècte de fòls, qu’en Aran dison “hòus”, o puslèu “lhòcos”.
 
Qu’èm lhòcos e eth Mond ei massa petit entà nosati. En aqueri viatges que hèm, bèth còp venguèc Carlos Sanllehy. Jo lo convidè a ues jornades en Pequin, en nòste restaurant que se nomente Migas, e que i portèc mongetes de Bossòst, e pensèrem qu’ère ua identitat, ua causa rara e que la calie promòir. E alavetz, eri que tanben son lhòcos e sonque cau donar-les idèes... donques atau neishec’Era Mongetada’, coma un hestenau dera mongeta. En tres ans avem artenhut era inscripcion en registre dera Denominacion d’Origina dera genetica dera mongeta de Bossòst, e aquerò a hèt er eveniment en tota era Val d’Aran pr’amor qu’ei un miracle qu’en aguesta nautor pòsque créisher era mongeta, qu’a un cicle de creishença fòrça cuert”.
 
Olabegoya es lo cap-cosinièr d’un restaurant en Taiwan, e que n’a d’autres endacòm mai: un a Pequin e dos en Cambòdja. Nasquèt a Barcelona, faguèt sos estudis a l’Ikastola al Bascoat e es fòrtament estacat a la Val d’Aran:
 
Quan auia 16 ans eth mèn prumèr emplec siguec damb Emílio e Isabèl, en restaurant Eth Restilhè. Ara, tà jo, era Mongetada ei un eveniment dera familha. Que hèm 20 000 Km, 26 ores de viatge, mès que viem cada an religiosaments pr’amor qu’entà nosati ei un eveniment que non podem cap mancar”.
 
 
 
 




abonar los amics de Jornalet
 



publicitat



Comentaris


I a pas cap de comentari




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat

Editorial

En Itàlia i a quicòm que truca

Après la guèrra personala de Salvini contra los migrants e los refugiats, e las divèrsas declaracions racistas, sexistas e omofòbas de divèrses membres del govèrn,  ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 28 13
  • sol Aush 28 11
  • sol Bordèu 28 13
  • sol Briançon 21 6
  • sol Caors 28 12
  • sol Carcassona 23 11
  • sol Clarmont-Ferrand 25 8
  • sol Confolent 24 12
  • sol Gap 24 9
  • sol La Canau 28 13
  • sol La Gàrdia 16 8
  • sol La Torre de Pèlitz 18 10
  • sol Limòtges 24 12
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 19 8
  • sol Lo Puèi de Velai 21 8
  • sol Marselha 26 12
  • sol Montpelhièr 23 14
  • sol Naut Aran 24 10
  • sol Niça 14 5
  • sol Nimes 25 12
  • sol Pau 27 12
  • sol Peireguers 26 13
  • sol Rodés 24 11
  • sol Tolon Low:11 High:24
  • sol Tolosa 26 15
  • sol Valença 22 8

giny

giny

Vidèos

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Entrevista

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais



publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums

Fotografias

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • Quarquas fòtos de l'ESPE ex IUFM de Niça

  • Exposicion temporària sus Robèrt Lafont al CIRDOC (D.R.)

  • © Lydie Balloux

    Concors de Nadal 2014. Las Calendas en çò vòstre

  • © Alzear Bofièr

    Estúdios de Ràdio Lenga d'Òc a Montpelhièr. © Alzear Bofièr

  • © Laurenç Revèst

    Besièrs, preséncia d'occitan en ciutat e CIRDOC

  • Fèsta dal Dalfin al Borg. © Cristòu Daurore

    Fèsta dal Dalfin al Borg Sant Dalmatz

  • Estivada 2013. © Guillem Sevilla

    Estivada 2013

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs Bigordans

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • Niça vièlha en occitan niçard. © LR

    Niça vièlha en occitan niçard

  • Era còlha dera ADÒC ath trabalh

  • Val d'Aran, cap de Gasconha

  • © Asalaís Moniguet

    Montpelhièr la lengadociana

  • © Manel Armengol

    Presentacion deth roman Òc a Barcelona en ocasion dera Hèsta d'Aran

  • 20u corsa Aran per sa Lengua. © Guillem Sevilla

    20u corsa Aran per sa Lengua

  • 80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars). ©  Artusa Garavan

    80a annaia d’a fèsta dau limon a Menton, en lu Òrts Biovès (16 de febraro au 6 de mars)

  • Lo grand passacarrièra de Rodés. Occitan Pride 2013

  • © Xavi Gutiérrez Riu

    Coserans: Sent Líser, Casavèth, Sent Guironç, Saurat...

  • © Magalí Barceló

    Santa Gabèla: quatrena fèsta del fogal rural La Gabèla

giny

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

T'agradan las politicas del govèrn actual d'Itàlia?


13%



80%



7%




Vots 69 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny


Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)