CAPÇALERA: CONGRÉS AMIC
CAPÇALERA2: FAI-TE SOCI

Jornalet, gaseta occitana d'informacions

Dimars, 22 d'octòbre

Actualitats

Dissabte, 25 de novembre de 2017, 03h00 Libres

Retorn sus accion

Solide, qu’apareish com un petit obratge pro domo. Mes lo libe recentament sortit de Dàvid Grosclaude qu’es interessant. Espiada e impressions


Comentaris Un comentari    
Marrit Flac Bon Plan bon Fabulós (7 vòtes)
carregant En cargar


Lo libe de Dàvid Grosclaude, prefaciat per Max Simeoni
© JJF





Etiquetas
fénié, grosclaude, libres, lo mots e lo baston

Pleitei pro domo benlèu mes hòrt interessant aqueste petit obratge recentament sortit, entitolat Los mots e lo baston. Qu’es escriut —en gascon (mes qu’existeish tanben ua version en lenga francesa)— per Dàvid Grosclaude qui torna sus son engatjament de mei de 40 ans per la lenga d’òc. Per eth, enqüèra mei que per d’autes defensors et promotors de las lengas ditas regionaus, n’es pas un simple passatemps, un léser o hobby de fin de setmana. Qu’es un prètzhèit arribat de la soa enfància bearnesa au “país deus monts e de las arribèras” on son pair, lo “Miquèu” (1926-2002), dab Rogèr Lapassade (1912-1998) e d’autes valents, militava per la lenga nòsta, dens l’encastre de l’associacion Per Noste a Ortés, deu temps on èra “seccion bearnesa” de l’Institut d’Estudis Occitans (IEO). “Per l’onor deu país sosténguer e per sa dignitat manténguer” com ic escrivó Pèir de Garròs, gascon de Lectora au sègle XVIu: ua citacion qu’aimava a rapelar Rogèr Lapassade…
 
Au debut deu son libe (16 capítols de lectura facila), l’ancian jornalista de benlèu 60 ans, fondador en 1995 de La Setmana, publicacion setmanèra tot en òc, torna sus son caminament. Ne disi pas la soa “carrièra”, nuança! Qu’a tribalhat dens la premsa audiovisuau e escriuta, e qu’avó responsabilitats a l’IEO dont estó president (2001-2009)[1]. E que s’es engatjat en politica.  Last but not least, que parla deu son gran ahar, la gestacion dificila de l’ÒPLO (Ofici Public de la Lenga Occitana). Qu’èra en fin deu son mandat de conselhèr regionau de la defunta Region Aquitània (adara l’apèran “novèla”). En mai-junh de 2015 qu’entamièt ua cauma de la hami[2] per har plegar l’Estat (Ministras  de l’Educacion e de la Cultura notadament).
 
Arremarcas e galejadas. Causa bien coneishuda, París e la soa hauta administracion son tostemps plenhs d’estrambòrd generós per aviar ua politica linguïstica respectuosa de las diversitats...  Quantes còps Dàvid Grosclaude —estacat (eretatge familhau) aus principis de la Republica— recebó deus sons caps-redactors, quan èra joen jornalista, o, mei tard, de quauques collègas conselhèrs regionaus arremarcas e galejadas totjamei agradivas e pleas d’umor! Dens aqueth país, dens los mèdias mei que mei, qu’i a “l’occitan de servici”, color locau que se plasen a caricaturar, a escarnir finament e a folclorizar.
 
Darrèr tot aquò, ua desolanta realitat: l’aculturacion, l’ignorància e lo manca de curiositat. Mesprètz ordinari per la “província” au quau gascons, provençaus o auvernhats son abituats. “Ignorar n’es pas de segur un pecat, escriu l’autor (pagina 52), mes non pas voler apréner qu’es ua fauta”. E donc, capborrut (qu’ic cau n’estar de temps en temps), l’ancian president de l’IEO n’a pas jamei deishat tombar. Ic caleré cap a un Estat qui se compòrta com un “dinosaure” a perpaus de l’audiovisuau (pagina 133)? Sustot quan espian çò qui hè en País de Galas o dens d’autes país qui ne son pas acarnassits per çò qui pertòca l’uniformizacion lingüistica. En particular en Quebèc on los defensors de la francofonia, de Montréal o …de París, n’an pas mancat de’s regaudir de la famosa Lei 101 qui completa ua politica lingüistica digna e dinamica. Solide, que cau guardar ua fe bien calhivada per har evolucionar las mentalitats exagonaus!
 
 
La sau deu libe
 
En mei de la reflexion generau, l’obratge balha tanben quauques revelacions o pertrèits en mieja tinta de personatges qui an jogat un ròtle vertadièr, per exemple Maurice Deixonne, “parlamentari conscienciós” de la IVu Republica[3], o simplament las “utilitats”[4] qui s’encargan o qui son missionats per  …negar lo peish. L’ahar de l’article 2 de la Constitucion o la de la Carta Europèa de las Lengas Regionaus o Minoritàrias ne son quauques exemples. E per çò qui pertòca la reforma de las regions (“vergonhosa” escriu l’autor, p. 159), que remembra que las decisions èran presas d’avança. Un truc de mei sus las soas illusions democraticas e republicanas.
 
Mes d’aquò, rai! Lo Dàvid demòra totun optimista. Qu’a transmetut la lenga aus sons hilhs e que sab  que, a maugrat deus trabucs e de las miaças, qu’i a iniciativas que balhan espèr: lo tribalh des las Calandretas o dens las classas bilingüas, l’experiéncia d’Òc Tèle, los qui tribalhan suu terren e las reaccions de las gents. Tot lo monde ne son pas indiferents o ostils. E que hè soa (p. 157) ua frasa d’Étienne Roda-Gil (1941-2004), paraulèr deu cantaire Julien Clerc: “Com ua lenga anciana qui volerén massacrar, que vòli estar util tà víver e saunejar”.
 
 
 
 
Joan Jacmes Fénié
 
 


GROSCLAUDE, Dàvid. Los mots e lo baston (obratge bilingüe). Edicions de l’ADEO, 2017. 182 paginas. 12 èuros.  

 
 
[1] Que torna un drinòt sus las manifestacions (Carcassona 1 e 2, Besièrs, Tolosa) qui balhèren haut o baish un chicòt d’espèr aus defensors de l’occitan.
[2] Véder "David Grosclaude en cauma de la fam" sus Jornalet lo 27 de mai de 2015 e autes articles dens aqueths jorns que seguiren en mai-junh de 2015.
[3] Maurice Deixonne (1904-1987), ancian escolan de l’ENS e agregat de filosofia, estó deputat socialista (SFIO) deu departament de Tarn (1946-1958). Qu’es eth qui presentèt – non shens dificultats –  la proposicion de lei sus l’ensenhament de las "lengas e dialèctes locaus" qui desboquèt sus la lei deu 11 de genèr 1951, la famosa "Lei Deixonne".
[4] Ne pòden establir la lista (probablament incompleta) …en léger lo libe!





abonar los amics de Jornalet
 



publicitat
BANER1-2-3: DGPL TRADUCTOR



Comentaris

26 de novembre 23.30h

Ne s'ei pas enqüèra desvelhat entà comentar l'article lo Poudampa?


Valoriza aqueste comentari:   votar positiu 0   votar negatiu 1
Respondre comentari replica Comentari inadeqüat   Formulari d'abús de comentari

5 -10 -20 -totes
1




Comenta

Lo comentari es estat mandat corrèctament



  Previsualiza

La direccion del Jornalet a lo drech de publicar pas los comentaris que respècten pas las nòrmas basicas d'educacion, civisme e dialòg.
publicitat
BANER1-2-3: DGPL AN LAFONT

Editorial

Tresmudar un problèma politic en un problèma d’òrdre public

Dempuèi longtemps l’estat espanhòl refusa de resòlver politicament lo problèma politic que ten en Catalonha. Ara, après l’enòrma indignacion ciutadana ...
giny

Lo temps

Mapa
  • sol Agen 10
  • sol Aush 10
  • sol Bordèu 10
  • sol Briançon 14
  • sol Caors 8
  • sol Carcassona 12
  • sol Clarmont-Ferrand 9
  • sol Confolent 11
  • sol Gap 11
  • sol La Canau 10
  • sol La Gàrdia 22
  • sol Limòtges 9
  • sol Lo Borg Sant Dalmatz 18
  • sol Lo Puèi de Velai 10
  • sol Marselha 19
  • sol Montpelhièr 15
  • sol Naut Aran 10
  • sol Niça 21
  • sol Nimes 15
  • sol Pau 11
  • sol Peireguers 9
  • sol Rodés 10
  • sol Tolon 9
  • sol Tolosa 11
  • sol Valença 12

giny

giny

Vidèos

giny

Entrevista

giny

giny

publicitat

lateral 2 teveoc

Fotografias

  • Briga (val de Ròia)

  • Terric Lausa

    Concors de preseps, betlèms o grépias

  • ©  LR

    Mostier e òrts de Cimiés, antica ciutat de Cemenelum, actualament quartier de Niça

  • © Franc Bardòu

    Tèrra albigesa

  • Zep Armentano

    25au Corsa Aran per sa Lengua

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

  • © Zep Armentano

    Era Mongetada (Val d'Aran 28-29 d'octobre 2017)

  • Asuèlhs de Menerbés. © Franc Bardòu

    Asuèlhs de Menerbés

  • © Laurenç Revèst

    Çò que se servèm en classa d'occitan dins un collègi public en França

  • Musèu de Terra Mata, Niça, mai anciana traça de fuec au monde

  • © Franc Bardòu

    Asuèlhs Bigordans

  • A Gavotina marítima: Recabruna Cab Martin, a vila vielha e o castèl dau sécolo X

  • © Laurenç Revèst

    Menton, 'a vivaroalpenca maritima

  • © Lissandre Varenne

    Senhaletica en Marjarida

  • Valadas. © Xavi Gutiérrez Riu

    Valadas

  • Ciutat de Draoníer. © Cristòu Daurore

    Ciutat de Draoníer (Val Maira)

  • © Laurenç Revèst

    Dins lei paluns de Camarga, la Torre Carbonièira e Aigas-Mòrtas

  • Gavotina maritima - Sant Anhe, vilatge sus una pena. © Laurenç Revest

    Gavotina maritima - Sant Anhe

  • © Laurenç Revèst

    La botiga de Macarèl a Sant Joan de Vedats (Montpelhierenc)

  • © Aure Séguier

    Carnaval Biarnés 2017

publicitat

LATERAL2 330x60: Casteth Paums



publicitat

LATERAL1 300X250: sapiéncia

Las mai...

publicitat

LATERAL1 300X250: radio pais

giny

Sondatge

Que pensas de las senténcias de 9 a 13 ans de preson contra los nòu nauts representants independentistas catalanas?


5%



4%



91%



0%




Vots 103 vòtes

comentaris 0

Bulletin

Se vòls recebre per e-mail los grands títols de Jornalet, abona-te

Adreiça E-mail
       
avís legal
En complir la Lei de Servicis de la Societat de l'Informacion e de Comèrci Electronic e la Lei Organica de Proteccion de Donadas (de l'Estat espanhòl) t'informam que se vòls pas contunhar de recebre lo nòstre bulletin informatiu, te pòdes desabonar a travèrs d'aqueste formulari.



Etiquetas

giny





Jornalet, gaseta occitana d'informacions


Associacion entara Difusion
d'Occitània en Catalonha
(ADÒC)