Bandièra01 1180x150: Comuna de Tolosa

Opinion

Judith Godrèche, Valladolid e lo veganisme

Julie Godrèche, Valladolid e lo veganisme
Julie Godrèche, Valladolid e lo veganisme
Joan-Marc Leclercq

Joan-Marc Leclercq

Musician de profession, autor d’un líber de conversacion suu gascon, d'un roman istoric "Ucraïna", d'un diccionari de rimas e de duas pèças de teatre.

Mai d’informacions

Las recentas declaracions de Judith Godrèche son estadas un tèrratrem dens l’opinion publica. Se’m cau hèr un resumit bracòt, diserí qu’a explicat que çò que tot lo monde avèva acceptat coma una situacion de coble entre era e lo realizator Benoît Jacquot n’èra pas quicòm de normau e que n’avèva sentit una patida importanta.

Doncas, lo hèit màger, a mon semblar, es qu’una situacion que semblava normala dens las annadas ueitanta n’ac pareish pas mès a l’ora d’ara. Un realizator de filme en coble dambe una actritz fòrça joena, n’am coneishuts a l’epòca un pialat, pensi sustot au parelh Roman Polanski e Nastassia Kinski.

Me brembi plan d’aquò e jo, m’ac cau díser, com un joen gojatòt, vesèvi pas sonque la beutat de Nastassia per me díser que quicòm trucava. Tot anava de plan … per eth.

A l’epòca, se disèva “es un coble coneishut” e ara se ditz “es un destornament de menora” e nos hè hasti, en parlar totun de la medisha causa. De qué se passèc mentretant? L’epòca a cambiat e las mentalitats tanben.

Se cau tanben brembar que’s podèva díser a l’epòca qu’una actritz “s’es ajacada per aver lo ròtle”, mes pas jamès qu’un realizator es un viciós. La colpa qu’èra totjorn deu costat de la hemna. Èra tan dens la mentalitat comuna, que quitas hemnas podèva tanben pensar atau.

E òc, tot çò qu’èra pas que normalitat i a bèra pausa pòt ara semblar una quita abominacion. Un aute exemple, es çò qu’es coneishut devath lo títou de “La contravèrsia de Valladolid”, un debat (espistolar e non pas un procès coma dins lo roman) entre Bartolomèu de Las Casas e Juan Ginés de Sepúlveda que discutiscón per saber se los Indians d’America avèvan una amna, e doncas èran umans o bèstias.

La question, en 2024, pòt semblar estranha, mes es una vertadièra question que los colonizators blancs se pausèn au sègle XVI-au e benlèu abans per d’autes pòbles.

Tot aquò per díser que:

  1. Cau rassegurar los “Èra-milhor-abans-istas”, l’umanitat progrèssa dens la presa en compte de la patida deus autes, quitament se tot es pas encara perhèit, be se’n manca beròi.

  2. Se cau aténguer a d’autes cambiaments d’espiar de cap aus èsters vivents, benlèu de cap a las bèstias de las qualas la patida per nòste con·hòrt serà benlèu un jorn pas mès acceptada. Las joenas generacions ne son fòrça mès sensivas.

Jornalet es possible gràcias al sosten economic e jornalistic dels legeires e benevòls. Se lo podètz sosténer en venent sòci dels Amics del Jornalet o de l'Associacion ADÒC, o tot simplament en fasent un don, atal contribuiretz a far un mèdia mai independent e de melhora qualitat.

Comentaris

Eric FRAJ Carbona
2.

Plan estonat de legir que la controvérsia de Valladolid foguèt pas qu'un debat "epistolar" entre De las Casas e Sepúlveda. La realitat istorica es pas complètament aquela: se i aguèt d'efièit correspondéncia epistolara, i aguèt tanben un debat "en presencial" coma se ditz ara. Aquí çò que ne ditz la Viquipèdia catalana, entre autras: "Junta de Valladolid és la denominació habitual del cèlebre debat que va tenir lloc en 1550 i 1551 al Col·legi de Sant Gregori de Valladolid, dins de l'anomenada polèmica dels naturals (indígenes americans o indis), i que va enfrontar dues formes antagòniques de concebre la conquesta d'Amèrica, interpretades romànticament com la dels defensors i la dels enemics dels indis: la primera, representada per Bartolomé de las Casas, considerat avui pioner de la lluita pels drets humans; i la segona, per Juan Ginés de Sepúlveda, qui defensava el dret i la conveniència del domini dels espanyols sobre els indígenes, als qui a més concep com naturalment inferiors. No va haver-hi una resolució final, encara que va anar l'inici d'un canvi que es va traduir en més drets per als indígenes."
Mas l'autor de l'article a benlèu d'informacions novèlas e amagadas dusca-s-ara, d'informacions que los istorians e las istorianas an pas?

  • 0
  • 0
Pitèas
1.

Per parafrasar l'Autre:
Vertat abans nosautres, messorga delà nosautres...
Çò qu'impòrta, es que demòra l'espèr d'un cambiament de mentalitat sus mantun sicuts.
En despièch dels gardians de la cavèrna...

  • 6
  • 1

Escriu un comentari sus aqueste article